﻿{"id":10244,"date":"2023-08-24T19:55:45","date_gmt":"2023-08-24T14:55:45","guid":{"rendered":"http:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/?p=10244"},"modified":"2023-08-24T19:55:45","modified_gmt":"2023-08-24T14:55:45","slug":"senat-odobril-popravki-v-zakony-ob-arende-i-lizinge-chto-menyaetsya","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/uz\/novosti-uzbekistana\/senat-odobril-popravki-v-zakony-ob-arende-i-lizinge-chto-menyaetsya\/","title":{"rendered":"Senat ijara va lizing to\u2018g\u2018risidagi qonunlarga o\u2018zgartirishlar kiritishni ma\u2019qulladi. Nimalar o\u2018zgarmoqda?"},"content":{"rendered":"<p><span style=\"font-size: 14pt;\"><strong>Oliy Majlis Senati 24-avgust kuni bo\u2018lib o\u2018tgan yalpi majlisda \u201cIjaraga to\u2018g\u2018risida\u201dgi va\u00a0\u201cLizing to\u2018g\u2018risida\u201dgi qonunlarga o\u2018zgartirishlar kiritishni ma\u2019qulladi, deb <a href=\"https:\/\/www.gazeta.uz\/oz\/2023\/08\/24\/rental-and-leasing\/\">xabar beradi<\/a> &laquo;Gazeta.uz&raquo;\u00a0O\u2018zbekiston parlamenti yuqori palatasi matbuot ximzatiga tayanib.<\/strong><\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">Birinchi qonunda keyinchalik sotib olish sharti bilan ijaraga berish shartnomasi shartlari va\u00a0u\u00a0bilan bog\u2018liq munosabatlar tartibga solinmagan. Bundan tashqari, ijarachilarning ijaraga olingan obyektni o\u2018zlashtirganidagi huquqlarini himoya qilishni ta\u2019minlaydigan norma yo\u2018q. Xususan, to\u2018lovlarni amalga oshirgach, ijarachi obyektni o\u2018z mulki sifatida ro\u2018yxatdan o\u2018tkazmoqchi bo\u2018lganda bu\u00a0mulk garovga qo\u2018yilgan yoki musodara qilingan bo\u2018lib chiqishi mumkin.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">budjet va iqtisodiy islohotlar qo\u2018mitasi raisi Erkin Gadoyevning Oliy sud ma\u2019lumotlariga tayanib\u00a0<a href=\"https:\/\/youtu.be\/eROvvUdVkoQ\">xabar berishicha<\/a>, 2020-yilda avtomobillarni ijaraga yoki lizingga berishda firibgarlik jinoyati bo\u2018yicha 10 nafar shaxsga ayblov hukmi o\u2018qilgan bo\u2018lib, 2021-yilda bu ko\u2018rsatkich ikki barobardan ko\u2018proqqa oshgan va\u00a022 nafarni tashkil etgan.<\/span><\/p>\n<blockquote>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">Bu\u00a0jinoyatlar oqibatida fuqarolarga yetkazilgan zarar 2020-yilda 8,2 mlrd so\u2018mni tashkil etgan bo\u2018lsa, 2021-yilda bu ko\u2018rsatkich qariyb 9 barobar oshib, 69,3 mlrd so\u2018mga yetdi. Bu\u00a0jinoyatdan jabr ko\u2018rganlar soni 16 baravarga oshib, 16 ming 805 kishini tashkil etdi.<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">Qonun bilan ijaraga beruvchi o\u2018ziga tegishli mol-mulkni keyinchalik sotib olish sharti bilan shartnoma asosida ijaraga berganda, ijaraga oluvchi shartnoma shartlarini bajarganidan keyin obyektni unga mulk qilib topshirish majburiyatini olishi belgilanmoqda.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">Bunday shartnoma tuzilgan paytdan e\u2019tiboran shartnomada ko\u2018rsatilgan mol-mulk garovga qo\u2018yilgan hisoblanib, uni boshqa shaxslarga garovga berish yoki boshqacha tarzda tasarruf etish taqiqlanadi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">\u201cLizing to\u2018g\u2018risida\u201dgi qonunda lizing beruvchi lizing oluvchining oldindan roziligisiz lizing obyektidan garov sifatida foydalanishga haqli emasligi qayd etilgan. Ammo lizing beruvchi lizing oluvchining roziligisiz lizing obyektini tasarruf etishga haqli emasligi haqida qoida yo\u2018q. Buning oqibatida lizing obyekti lizing beruvchining boshqa majburiyatlarini bajarish uchun musodara qilingani holatlari mavjud.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">Shu\u00a0sababli lizing beruvchi lizing oluvchining roziligisiz obyektni boshqa usulda tasarruf etishga haqli emasligi to\u2018g\u2018risidagi qoida kiritilmoqda.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">Shuningdek, lizing shartnomasida boshqacha qoida nazarda tutilmagan bo\u2018lsa, shartnoma tuzilgan vaqtdan e\u2019tiboran shartnoma obyekti lizing beruvchi tomonidan majburiyatlar bajarilishini ta\u2019minlash uchun lizing oluvchida garovga olingan hisoblanishi to\u2018g\u2018risidagi qoida kiritilmoqda.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">Qolaversa, undiruvni lizing obyektiga qaratishdan oldin uning qiymatini lizing oluvchi tomonidan to\u2018liq to\u2018lash orqali mulk qilib olishi mumkinligi ko\u2018rsatilmoqda.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">Lizing beruvchining yoki oluvchining uchinchi shaxslar oldidagi majburiyatlari bo\u2018yicha lizing obyektini musodara qilish (uni olib qo\u2018yish) ular tomonidan to\u2018langan va\u00a0olingan lizing to\u2018lovlari doirasida amalga oshiriladi. Shu\u00a0bilan birga, davlat ijrochisi obyektni olib qo\u2018yishdan oldin lizing shartnomasi bo\u2018yicha to\u2018lanishi kerak bo\u2018lgan summani bittada to\u2018lash yo\u2018li bilan obyektni sotib olishni taklif qilishi shart. Bu holda lizing obyektini musodara qilish jarayoni to\u2018xtatiladi.<\/span><\/p>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">Senat raisi Tanzila Narbayeva amalda fuqarolar ijara va\u00a0lizing masalalarida aldanib, katta miqdorda zarar ko\u2018rish holatlari ko\u2018p uchrayotganini ta\u2019kidladi.<\/span><\/p>\n<blockquote>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">\u201cBugun ijara, lizing masalalarida fuqarolar norozi bo\u2018layotgan, aldanib qolib, katta miqdorda zarar ko\u2018rayotgan holatlar kam emas. Ijara, lizing munosabatlarga kirishayotganda har bir fuqaro o\u2018z huquqlarini qonun bilan aniq va\u00a0mustahkam himoya qilinishiga to\u2018liq ishonch hosil qilishi kerak. Qonundagi yangi normalarning maqsadi aynan shundan iborat\u201d,\u00a0\u2014 dedi u.<\/span><\/p>\n<\/blockquote>\n<p><span style=\"font-size: 14pt;\">Uning so\u2018zlariga ko\u2018ra, qonunning to\u2018g\u2018ri talqin qilinishi va qo\u2018llanishini bevosita ijrochilar ta\u2019minlamasa, kutilgan natija bo\u2018lmaydi. Shu\u00a0sababdan barcha mutasaddi rahbarlar, ayniqsa, hududlardagi mahalliy kengashlar deputatlari aholi va\u00a0amaldorlarning mazkur yangiliklardan xabardorligini oshirishga jiddiy e\u2019tibor qaratishlari zarur, deya ta\u2019kidladi Senat rahbari.<\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Oliy Majlis Senati 24-avgust kuni bo\u2018lib o\u2018tgan yalpi majlisda \u201cIjaraga to\u2018g\u2018risida\u201dgi va\u00a0\u201cLizing to\u2018g\u2018risida\u201dgi qonunlarga o\u2018zgartirishlar kiritishni ma\u2019qulladi, deb xabar beradi &laquo;Gazeta.uz&raquo;\u00a0O\u2018zbekiston parlamenti yuqori palatasi matbuot ximzatiga tayanib. Birinchi qonunda keyinchalik&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":10245,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-10244","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-novosti-uzbekistana"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10244","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=10244"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10244\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10246,"href":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/10244\/revisions\/10246"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/10245"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=10244"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=10244"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=10244"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}