{"id":11818,"date":"2024-05-16T11:03:47","date_gmt":"2024-05-16T06:03:47","guid":{"rendered":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/?p=11818"},"modified":"2024-05-31T16:13:08","modified_gmt":"2024-05-31T11:13:08","slug":"ob-investitsiyah-i-investitsionnoj-deyatelnosti-zakon-respubliki-uzbekistan-dd-25-12-2019-g-zru-598","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/uz\/zakonodatelstvo\/ob-investitsiyah-i-investitsionnoj-deyatelnosti-zakon-respubliki-uzbekistan-dd-25-12-2019-g-zru-598\/","title":{"rendered":"INVESTITSIYALAR VA INVESTITSIYA FAOLIYATI TO\u2018G\u2018RISIDA O\u2018ZBEKISTON RESPUBLIKASINING QONUNI DD 25.12.2019 y. O\u2018RQ-598-son"},"content":{"rendered":"

O\u2018ZBEKISTON RESPUBLIKASINING<\/span><\/strong><\/p>\n

QONUNI<\/span><\/strong><\/p>\n

25 – DEKABR 2019<\/span> y.<\/span><\/strong><\/p>\n

O\u2018RQ-598-son<\/span><\/strong><\/p>\n

<\/p>\n

Investitsiyalar va investitsiya faoliyati to\u2018g\u2018risida<\/span><\/span><\/strong><\/p>\n

Qonunchilik palatasi tomonidan 2019-yil 9-dekabrda qabul qilingan <\/span>
\nSenat tomonidan 2019-yil 14-dekabrda ma\u2019qullangan<\/span><\/p>\n

<\/p>\n

1-BOB. UMUMIY QOIDALAR<\/span> <\/strong><\/p>\n

1-modda. Ushbu Qonunning maqsadi <\/span>va<\/span> qo\u2018llanilish sohasi<\/span><\/strong><\/p>\n

Ushbu Qonunning maqsadi chet ellik hamda mahalliy investorlar tomonidan amalga oshiriladigan investitsiyalar va investitsiya faoliyati sohasidagi munosabatlarni tartibga solishdan iborat.<\/span><\/p>\n

Ushbu Qonun markazlashtirilgan investitsiyalar bilan bog\u2018liq munosabatlarni tartibga solmaydi.<\/span><\/p>\n

Konsessiya faoliyati, mahsulot taqsimotiga oid bitimlar tuzish, ularni bajarish va bekor qilish, investitsiya, pay va venchur fondlari, kapital bozorini, shu jumladan qimmatli qog\u2018ozlar bilan bog\u2018liq operatsiyalarni tartibga solish, davlat-xususiy sheriklik, maxsus iqtisodiy zonalar sohasidagi huquqiy munosabatlar alohida qonunlar bilan tartibga solinadi.<\/span><\/p>\n

2-modda. Investitsiyalar <\/span>va<\/span> investitsiya faoliyati to\u2018g\u2018risidagi qonunchilik<\/span><\/strong><\/p>\n

Investitsiyalar <\/span>va<\/span> investitsiya faoliyati to\u2018g\u2018risidagi qonunchilik ushbu Qonun hamda boshqa qonunchilik hujjatlaridan iboratdir.<\/span><\/p>\n

Agar O\u2018zbekiston Respublikasining xalqaro shartnomasida O\u2018zbekiston Respublikasining investitsiyalar va investitsiya faoliyati to\u2018g\u2018risidagi qonunchiligida nazarda tutilganidan boshqacha qoidalar belgilangan <\/span>bo\u2018lsa<\/span>, xalqaro shartnoma qoidalari qo\u2018llaniladi.<\/span><\/p>\n

3-modda. Asosiy tushunchalar<\/span><\/strong><\/p>\n

Ushbu Qonunda quyidagi asosiy tushunchalar qo\u2018llaniladi:<\/span><\/p>\n

investitsiya<\/span> loyihasi<\/span><\/strong> \u2014 iqtisodiy, ijtimoiy va boshqa foyda olish uchun investitsiyalarni amalga oshirishga yoxud jalb etishga qaratilgan, o\u2018zaro bog\u2018liq bo\u2018lgan tadbirlar majmui;<\/span><\/p>\n

investitsiya majburiyati<\/span><\/strong> \u2014 belgilangan maqsadlarga erishish uchun investor tomonidan qabul qilinadigan majburiyat;<\/span><\/p>\n

investitsiya<\/span> siyosati<\/span><\/strong> \u2014 O\u2018zbekiston Respublikasi iqtisodiyotida va uning alohida tarmoqlarida investitsiyalarning zarur darajasini va tuzilmasini ta\u2019minlashga, investitsiya faoliyati subyektlarining investitsiya manbalarini topishga va ulardan foydalanishning ustuvor tarmoqlarini aniqlashga yo\u2018naltirilgan investitsiyaviy faolligini oshirishga doir o\u2018zaro bog\u2018liq tadbirlar majmui;<\/span><\/p>\n

investitsiya<\/span> faoliyati<\/span><\/strong> \u2014 investitsiya faoliyati subyektlarining investitsiyalarni amalga oshirish bilan bog\u2018liq harakatlari majmui;<\/span><\/p>\n

investitsiya<\/span> faoliyatining ishtirokchisi<\/span><\/strong> \u2014 investitsiyalarning amalga oshirilishini buyurtmalarni bajaruvchi sifatida yoki investorning topshirig\u2018i asosida ta\u2019minlaydigan investitsiya faoliyati subyekti;<\/span><\/p>\n

investitsiya<\/span> shartnomasi<\/span><\/strong> \u2014 investitsiya faoliyati subyektlari o\u2018rtasida tuziladigan, investitsiya shartnomasi taraflarining huquqlari, majburiyatlari va javobgarligini belgilaydigan yozma bitim;<\/span><\/p>\n

investitsiyalar<\/span><\/strong> \u2014 investor tomonidan foyda olish maqsadida ijtimoiy soha, tadbirkorlik, ilmiy va boshqa faoliyat turlari obyektlariga tavakkalchiliklar asosida kiritiladigan moddiy va nomoddiy boyliklar hamda ularga bo\u2018lgan huquqlar, shu jumladan intellektual mulk obyektlariga bo\u2018lgan huquqlar, shuningdek reinvestitsiyalar bo\u2018lib, ular quyidagilarni o\u2018z ichiga olishi mumkin:<\/span><\/p>\n

mablag\u2018larni<\/span>, shu jumladan pul mablag\u2018larini (shu jumladan chet el valyutasini), maqsadli bank omonatlarini, paylarni, ulushlarni, aksiyalarni, obligatsiyalarni, veksellar va boshqa qimmatli qog\u2018ozlarni;<\/span><\/p>\n

ko\u2018char<\/span> va ko\u2018chmas mol-mulkni (binolar, inshootlar, uskunalar, mashinalar va boshqa moddiy qimmatliklarni);<\/span><\/p>\n

intellektual<\/span> mulkka doir mulkiy huquqlarni, shu jumladan u yoki bu ishlab chiqarish turini tashkil etish uchun zarur bo\u2018lgan, texnik hujjatlar, ko\u2018nikmalar va ishlab chiqarish tajribasi tarzida rasmiylashtirilgan, patentlangan yoki patentlanmagan (nou-xau) texnik, texnologik, tijoratga oid va boshqa bilimlarni, shuningdek O\u2018zbekiston Respublikasining qonunchiligida taqiqlanmagan boshqa qimmatliklarni;<\/span><\/p>\n

investor<\/span><\/strong> \u2014 foyda olish maqsadida investitsiya faoliyati obyektlariga o\u2018zining mablag\u2018larini va (yoki) qarz mablag\u2018larini yoxud jalb qilingan boshqa investitsiya resurslarini investitsiya qilishni amalga oshiruvchi investitsiya faoliyati subyekti;<\/span><\/p>\n

mahalliy<\/span> investorlar<\/span><\/strong> \u2014 investitsiya faoliyatini amalga oshiruvchi O\u2018zbekiston Respublikasi fuqarolari, O\u2018zbekiston Respublikasi rezidenti maqomiga ega bo\u2018lgan chet ellik fuqarolar va fuqaroligi bo\u2018lmagan shaxslar, shu jumladan yakka tartibdagi tadbirkorlar, shuningdek O\u2018zbekiston Respublikasining yuridik shaxslari;<\/span><\/p>\n

reinvestitsiyalar<\/span> <\/strong>\u2014 investitsiyalardan olingan, tadbirkorlik faoliyati va boshqa faoliyat turlari obyektlariga kiritiladigan har qanday daromad, shu jumladan foyda, foizlar, dividendlar, royalti, litsenziya va vositachilik haqlari, texnik yordam, texnik xizmatlar uchun to\u2018lovlar va haqlarning boshqa turlari;<\/span><\/p>\n

to\u2018g\u2018ridan<\/span>-to\u2018g\u2018ri chet el investitsiyalari<\/span><\/strong> \u2014 chet ellik investorning hukumat kafolatlarisiz, tavakkalchilik sharoitlarida o\u2018z mablag\u2018lari yoki qarz mablag\u2018lari hisobidan investitsiyalari;<\/span><\/p>\n

chet<\/span> el investitsiyalari<\/span><\/strong> \u2014 chet ellik investor tomonidan ijtimoiy soha, tadbirkorlik, ilmiy va boshqa faoliyat turlari obyektlariga kiritiladigan moddiy va nomoddiy boyliklar hamda ularga bo\u2018lgan huquqlar, shu jumladan intellektual mulk obyektlariga bo\u2018lgan huquqlar, shuningdek reinvestitsiyalar;<\/span><\/p>\n

chet ellik investorlar<\/span><\/strong> \u2014 chet davlatlar, chet davlatlarning ma\u2019muriy yoki hududiy organlari, davlatlar o\u2018rtasidagi bitimlarga yoki boshqa shartnomalarga muvofiq tuzilgan yoki xalqaro ommaviy huquq subyekti bo\u2018lgan xalqaro tashkilotlar, chet davlatlarning qonunchilik hujjatlariga muvofiq tashkil etilgan va faoliyat ko\u2018rsatadigan yuridik shaxslar, har qanday boshqa shirkatlar, tashkilotlar yoki uyushmalar, chet davlat fuqarolari va O\u2018zbekiston Respublikasidan tashqarida doimiy yashaydigan fuqaroligi bo\u2018lmagan shaxslar;<\/span><\/p>\n

O\u2018zbekiston Respublikasi hududidagi chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxonalar<\/span><\/strong> \u2014 aksiyalarining (ulushlarining, paylarining) yoki ustav fondining (ustav kapitalining) kamida o\u2018n besh foizini chet el investitsiyalari tashkil etadigan korxonalar.<\/span><\/p>\n

4-modda. Investitsiyalar va investitsiya faoliyatining asosiy prinsiplari<\/span><\/strong><\/p>\n

Investitsiyalar va investitsiya faoliyatining asosiy prinsiplari quyidagilardan iborat:<\/span><\/p>\n

qonuniylik; <\/span><\/p>\n

oshkoralik va ochiqlik;<\/span><\/p>\n

investitsiya faoliyatini amalga oshirish erkinligi;<\/span><\/p>\n

adolatlilik va investitsiya faoliyati subyektlarining tengligi;<\/span><\/p>\n

investorlarga<\/span> nisbatan kamsitishga yo\u2018l qo\u2018ymaslik;<\/span><\/p>\n

investorlarning vijdonliligi prezumpsiyasi.<\/span><\/p>\n

Investitsiyalar <\/span>va<\/span> investitsiya faoliyati to\u2018g\u2018risidagi qonunchilikning asosiy prinsiplari investitsiya qilish va investitsiya faoliyatini amalga oshirish jarayonining barcha bosqichlarida qo\u2018llaniladi.<\/span><\/p>\n

2-BOB<\/span>. <\/span>INVESTITSIYALAR, INVESTITSIYA FAOLIYATINING OBYEKTLARI VA SUBYEKTLARI<\/span><\/strong><\/p>\n

5-modda. Investitsiyalarning mo\u2018ljallangan obyektiga ko\u2018ra turlari<\/span><\/strong><\/p>\n

Investitsiyalar mo\u2018ljallangan obyektiga ko\u2018ra kapital, moliyaviy <\/span>va<\/span> ijtimoiy turlarga bo\u2018linadi.<\/span><\/p>\n

Asosiy fondlarni yaratish <\/span>va<\/span> takror ko\u2018paytirishga, shu jumladan yangi qurilishga, modernizatsiya qilishga, rekonstruksiya qilishga, texnik jihatdan qayta jihozlashga, shuningdek moddiy ishlab chiqarishning boshqa shakllarini rivojlantirishga kiritiladigan investitsiyalar kapital investitsiyalar jumlasiga kiradi.<\/span><\/p>\n

Aksiyalar, korporativ, infratuzilmaviy <\/span>va<\/span> davlat obligatsiyalariga, shuningdek qimmatli qog\u2018ozlarning boshqa turlariga kiritiladigan investitsiyalar moliyaviy investitsiyalar jumlasiga kiradi.<\/span><\/p>\n

Inson salohiyatini, <\/span>ko\u2018nikmalarini<\/span> va ishlab chiqarish tajribasini rivojlantirishga, shuningdek nomoddiy boyliklarning boshqa shakllarini rivojlantirishga kiritiladigan investitsiyalar ijtimoiy investitsiyalar jumlasiga kiradi.<\/span><\/p>\n

6-modda. Investitsiyalarni amalga oshirish shakllari<\/span><\/strong><\/p>\n

Investitsiyalarni amalga oshirish shakllari quyidagilardan iborat:<\/span><\/p>\n

yuridik<\/span> shaxslarni tashkil etish yoki ularning ustav fondlarida (ustav kapitallarida) ulushli tarzda, shu jumladan mol-mulk va aksiyalar (ulushlar) sotib olish yo\u2018li bilan ishtirok etish;<\/span><\/p>\n

O\u2018zbekiston Respublikasi rezidentlari tomonidan emissiya qilingan qimmatli qog\u2018ozlarni, jumladan qarz majburiyatlarini olish;<\/span><\/p>\n

konsessiyalarni<\/span> olish, shu jumladan tabiiy resurslarni qidirish, o\u2018zlashtirish, qazib olish yoki ulardan foydalanishga doir konsessiyalarni olish, shuningdek mahsulot taqsimotiga oid bitimlarda ishtirok etish;<\/span><\/p>\n

mulk<\/span> huquqini, shu jumladan intellektual mulk obyektlariga bo\u2018lgan mulk huquqini, mualliflik huquqlarini, patentlar, tovar belgilari, foydali modellar, sanoat namunalari, firma nomlari va nou-xau, ishchanlik obro\u2018sini (gudvillni) olish;<\/span><\/p>\n

yer<\/span> uchastkalariga bo\u2018lgan huquqlarni, boshqa tabiiy resurslarga egalik qilish va ulardan foydalanish huquqlarini olish. <\/span><\/p>\n

Investorlar qonunchilikka zid <\/span>bo\u2018lmagan<\/span> boshqa shakllarda ham investitsiyalarni amalga oshirishi mumkin.<\/span><\/p>\n

Investitsiya faoliyati investitsiyalar kiritishning turli shakllarini birlashtirish vositasida amalga oshirilishi mumkin.<\/span><\/p>\n

Investitsiyalarning birlamchi yoki takroran kiritiladigan shakllari o\u2018zgartirilishi ularning investitsiya sifatidagi darajasi o\u2018zgarishiga olib kelmaydi.<\/span><\/p>\n

7-modda. Investitsiya resurslari<\/span><\/strong><\/p>\n

Investitsiya resurslari jumlasiga quyidagilar kiradi:<\/span><\/p>\n

pul<\/span> mablag\u2018lari (shu jumladan chet el valyutasi) va boshqa moliyaviy mablag\u2018lar, shu jumladan kreditlar, paylar, ulushlar, aksiyalar va boshqa qimmatli qog\u2018ozlar;<\/span><\/p>\n

ko\u2018char<\/span> va ko\u2018chmas mol-mulk (binolar, inshootlar, uskunalar, mashinalar va boshqa moddiy qimmatliklar) hamda ularga bo\u2018lgan huquqlar;<\/span><\/p>\n

intellektual<\/span> mulk obyektlari, shu jumladan u yoki bu turdagi ishlab chiqarish turini tashkil etish uchun zarur bo\u2018lgan, texnik hujjatlar, ko\u2018nikmalar va ishlab chiqarish tajribasi tarzida <\/span>rasmiylashtirilgan, patentlangan yoki patentlanmagan (nou-xau) texnik, texnologik, tijoratga oid va boshqa bilimlar; <\/span><\/p>\n

yer<\/span> uchastkalariga bo\u2018lgan huquqlar, boshqa tabiiy resurslarga egalik qilish va ulardan foydalanish huquqlari, shuningdek mulk huquqlaridan kelib chiquvchi boshqa ashyoviy huquqlar.<\/span><\/p>\n

8-modda. Investitsiya faoliyatining obyektlari<\/span><\/strong><\/p>\n

Ijtimoiy soha, tadbirkorlik, ilmiy va qonunchilik bilan taqiqlanmagan boshqa faoliyat turlarining obyektlari investitsiya faoliyati obyektlaridir.<\/span><\/p>\n

Barpo etilishi <\/span>va<\/span> foydalanilishi qonunchilikda belgilangan sanitariya-gigiyena, radiatsiya, ekologiya, arxitektura-shaharsozlik talablariga va boshqa talablarga javob bermaydigan, yuridik va jismoniy shaxslarning huquqlarini, erkinliklarini hamda qonun bilan qo\u2018riqlanadigan manfaatlarini buzadigan obyektlarga investitsiya qilish taqiqlanadi.<\/span><\/p>\n

9-modda. Investitsiya faoliyatining subyektlari<\/span><\/strong><\/p>\n

O\u2018zbekiston Respublikasining fuqarolari, yakka tartibdagi tadbirkorlari <\/span>va<\/span> yuridik shaxslari \u2014 rezidentlari, davlat boshqaruvi organlari va mahalliy davlat hokimiyati organlari, chet davlatlar, chet davlatlarning ma\u2019muriy yoki hududiy organlari, xalqaro tashkilotlar hamda chet ellik yuridik shaxslar va fuqarolar, shuningdek fuqaroligi bo\u2018lmagan shaxslar investitsiya faoliyatining subyektlaridir.<\/span><\/p>\n

10-modda. Investorning huquqlari<\/span><\/strong><\/p>\n

[<\/span>\u2003\u2003<\/span>Investor:<\/span><\/p>\n

O\u2018zbekiston Respublikasining qonunchiligiga zid <\/span>bo\u2018lmagan<\/span> investitsiya faoliyatini erkin amalga oshirishga, investitsiya qilishni amalga oshirish hajmlarini, turlarini, shakllarini, sohasini va yo\u2018nalishlarini mustaqil ravishda belgilashga;<\/span><\/p>\n

investitsiya faoliyatini amalga oshirish uchun yuridik va jismoniy shaxslar bilan shartnomalar tuzishga;<\/span><\/p>\n

o\u2018z<\/span> investitsiyalariga va investitsiya faoliyati natijalariga egalik qilishga, ulardan foydalanishga hamda ularni tasarruf etishga, shuningdek investitsiya faoliyati natijalarini sotishga va olib chiqishga;<\/span><\/p>\n

investitsiya<\/span> faoliyati natijasida olingan daromadlarni soliqlar, yig\u2018imlar va qonunchilikda nazarda tutilgan boshqa to\u2018lovlar (bundan buyon matnda soliqlar va to\u2018lovlar deb yuritiladi) to\u2018langanidan so\u2018ng mustaqil va erkin tarzda tasarruf etishga;<\/span><\/p>\n

o\u2018zi<\/span> qabul qilgan barcha turdagi majburiyatlarning, shu jumladan qarz mablag\u2018larini jalb etishga qaratilgan majburiyatlarning ta\u2019minoti sifatida o\u2018ziga mulk huquqi asosida tegishli bo\u2018lgan mol-mulk va har qanday mulkiy huquqlardan foydalanishga;<\/span><\/p>\n

o\u2018z<\/span> investitsiyalari va boshqa aktivlari rekvizitsiya (ekspropriatsiya) qilingan taqdirda munosib kompensatsiya olishga;<\/span><\/p>\n

kreditlar<\/span> va qarzlar tarzidagi pul mablag\u2018larini jalb etishga; <\/span><\/p>\n

davlat boshqaruvi organlari, mahalliy davlat hokimiyati organlari va ular mansabdor shaxslarining qonunga xilof harakatlari (harakatsizligi) va qarorlari natijasida yetkazilgan zararlar uchun tovon olishga haqli.<\/span><\/p>\n

11-modda. Investorning majburiyatlari<\/span><\/strong><\/p>\n

Investor:<\/span><\/p>\n

soliqlar<\/span> va to\u2018lovlarni to\u2018lashi;<\/span><\/p>\n

investitsiya<\/span> qilish munosabati bilan o\u2018zi qabul qilgan shartnoma majburiyatlarini bajarishi;<\/span><\/p>\n

qonunchilik talablariga, shu jumladan raqobat to\u2018g\u2018risidagi, korrupsiyaga qarshi kurashish to\u2018g\u2018risidagi, investitsiyalar va investitsiya faoliyati to\u2018g\u2018risidagi, mehnat to\u2018g\u2018risidagi, shaharsozlik to\u2018g\u2018risidagi, atrof-muhitni muhofaza qilish to\u2018g\u2018risidagi qonunchilik talablariga, shuningdek texnika xavfsizligiga, sanitariya normalari va qoidalariga rioya etishi;<\/span><\/p>\n

shartnoma<\/span> shartlarini bajarmaganligi yoki lozim darajada bajarmaganligi sababli investitsiya faoliyati ishtirokchisiga yetkazilgan zararlarning o\u2018rnini qoplashi;<\/span><\/p>\n

vakolatli<\/span> davlat boshqaruvi organlarining va mahalliy davlat hokimiyati organlarining o\u2018z vakolatlari doirasida qo\u2018yiladigan talablarini bajarishi shart.<\/span><\/p>\n

12-modda. Investitsiya faoliyati ishtirokchisining huquqlari<\/span><\/strong><\/p>\n

Investitsiya faoliyatining ishtirokchisi:<\/span><\/p>\n

birja<\/span>, tanlov va tender savdolarining, elektron do\u2018konlarning va kim oshdi savdolarining ishtirokchisi bo\u2018lishga;<\/span><\/p>\n

investorlar bilan ularning buyurtmalarini bajarish yuzasidan shartnomalar tuzishga;<\/span><\/p>\n

agar<\/span> shartnomada boshqacha tartib belgilanmagan bo\u2018lsa, o\u2018zining investor oldidagi majburiyatlarini bajarishga boshqa shaxslarni jalb qilishga haqli.<\/span><\/p>\n

13-modda. Investitsiya faoliyati ishtirokchisining majburiyatlari<\/span><\/strong><\/p>\n

Investitsiya faoliyatining ishtirokchisi:<\/span><\/p>\n

qonunchilikda belgilangan normalar, qoidalar va standartlarga, shu jumladan raqobat to\u2018g\u2018risidagi, korrupsiyaga qarshi kurashish to\u2018g\u2018risidagi, investitsiyalar va investitsiya faoliyati to\u2018g\u2018risidagi, mehnat to\u2018g\u2018risidagi, shaharsozlik to\u2018g\u2018risidagi va atrof-muhitni muhofaza qilish to\u2018g\u2018risidagi qonunchilik talablariga rioya qilishi;<\/span><\/p>\n

shartnoma<\/span> shartlarini o\u2018z vaqtida va lozim darajada bajarishi;<\/span><\/p>\n

shartnoma<\/span> shartlarini bajarmaganligi yoki lozim darajada bajarmaganligi sababli investorga yetkazilgan zararlarning o\u2018rnini qoplashi;<\/span><\/p>\n

davlat<\/span> boshqaruvi organlari va mahalliy davlat hokimiyati organlarining o\u2018z vakolatlari doirasida qo\u2018yiladigan talablarini bajarishi shart.<\/span><\/p>\n

14-modda. Investitsiya faoliyatida narxni shakllantirish<\/span><\/strong><\/p>\n

Investitsiya faoliyati jarayonida tovarlarning (ishlarning, xizmatlarning) qiymati shartnomaviy narxlar <\/span>bo\u2018yicha<\/span> belgilanadi, bundan qonunchilikda qat\u2019iy belgilangan narxlar mustasno.<\/span><\/p>\n

Investitsiya qilish obyekti <\/span>bo\u2018lgan<\/span> tovarlarning (ishlarning, xizmatlarning) narxlari birja, tanlov, kim oshdi savdolarida va boshqa uyushgan savdolarda ham shakllantirilishi mumkin.<\/span><\/p>\n

Birja, tanlov, kim oshdi savdolarida va boshqa uyushgan savdolarda shakllangan, realizatsiya qilinadigan davlat aktivlarining narxlari, mazkur aktivlarning balans va baholangan qiymatidan qat\u2019i nazar, bozor narxlari deb tan olinadi.<\/span><\/p>\n

3-<\/span>BOB. INVESTITSIYA FAOLIYATI SUBYEKTLARI HUQUQLARINING DAVLAT KAFOLATLARI VA INVESTITSIYALARNI HIMOYA QILISH<\/span><\/strong><\/p>\n

15-modda. Investitsiya faoliyati subyektlari huquqlarining kafolatlari<\/span><\/strong><\/p>\n

Davlat investitsiya faoliyati subyektlarining huquqlarini kafolatlaydi. Davlat organlari va ularning mansabdor shaxslari investitsiya subyektlarining qonunchilikka muvofiq amalga oshirilayotgan faoliyatiga aralashishga haqli emas.<\/span><\/p>\n

Agar davlat organlari <\/span>va<\/span> ularning mansabdor shaxslari investitsiya faoliyati subyektlarining faoliyatida qonunchilik buzilganligini aniqlasa, ular o\u2018zlari vakolatli bo\u2018lgan va muayyan qoidabuzarlikni bartaraf etish bilan bevosita bog\u2018liq choralarni ko\u2018rishi mumkin.<\/span><\/p>\n

Davlat organlari <\/span>va<\/span> ularning mansabdor shaxslari qoidabuzarlik mavjudligi faktidan investitsiya faoliyati subyektlarining investitsiya faoliyatiga bog\u2018liq bo\u2018lmagan boshqa qonuniy faoliyatiga aralashish yoki uni cheklab qo\u2018yish uchun asos sifatida foydalanishi mumkin emas.<\/span><\/p>\n

Davlat investorlarning fuqaroligi, yashash joyi, iqtisodiy faoliyatni amalga oshirish joyi bilan bog\u2018liq holda, shuningdek investorlarning yoki investitsiyalarning kelib chiqish mamlakatiga qarab investorlarni kamsitishga yo\u2018l qo\u2018ymaslikni kafolatlaydi. <\/span><\/p>\n

Investor tomonidan huquqlarning amalga oshirilishi boshqa investorlarning huquqlari <\/span>va<\/span> qonun bilan qo\u2018riqlanadigan manfaatlarini buzmasligi kerak. Bunda davlat tadbirkorlik subyektining hamta\u2019sischisi (aksiyadori, ishtirokchisi) sifatida boshqa ta\u2019sischilar (aksiyadorlar, ishtirokchilar) kabi teng huquqlar <\/span>va<\/span> majburiyatlarga ega bo\u2018ladi.<\/span><\/p>\n

Ushbu moddaning qoidalari xalqaro huquqning umum e\u2019tirof etilgan prinsiplari <\/span>va<\/span> normalariga muvofiq belgilanadigan O\u2018zbekiston Respublikasining milliy xavfsizligini ta\u2019minlash bilan bevosita bog\u2018liq qonunchilikni qabul qilishga, o\u2018zgartirishga, to\u2018ldirishga yoxud bekor qilishga nisbatan tatbiq etilmaydi.<\/span><\/p>\n

16-modda. Mablag\u2018lardan foydalanish kafolatlari<\/span><\/strong><\/p>\n

Investitsiya faoliyati subyektining investitsiya faoliyati natijasida olingan daromadlari soliqlar <\/span>va<\/span> to\u2018lovlar to\u2018langanidan keyin uning xohishiga ko\u2018ra reinvestitsiya qilinishi yoki ulardan boshqa har qanday usulda foydalanilishi mumkin.<\/span><\/p>\n

Chet el <\/span>va<\/span> mahalliy investitsiyalar ishtirokidagi korxonalarning hisobvaraqlaridagi mablag\u2018lardan foydalanishni davlat organlari tomonidan cheklash yoxud ularni majburan yechib olish faqat qonunda belgilangan tartibda amalga oshirilishi mumkin.<\/span><\/p>\n

17-modda. Mablag\u2018larni erkin o\u2018tkazish kafolatlari<\/span><\/strong><\/p>\n

Investorlarga soliqlar va to\u2018lovlarni to\u2018lash sharti bilan chet el valyutasidagi mablag\u2018larni O\u2018zbekiston Respublikasiga va O\u2018zbekiston Respublikasidan cheklovlarsiz erkin o\u2018tkazish, shu jumladan valyutani repatriatsiya qilish uchun ayirboshlash kafolatlanadi. Bunday o\u2018tkazmalar quyidagilarni o\u2018z ichiga oladi:<\/span><\/p>\n

chet<\/span> el investitsiyalarini saqlab turish yoxud ko\u2018paytirish uchun boshlang\u2018ich va qo\u2018shimcha summalar;<\/span><\/p>\n

investitsiyalarni amalga oshirishdan olingan daromad;<\/span><\/p>\n

yetkazilgan<\/span> zararlarning o\u2018rnini ushbu Qonunga muvofiq qoplash sifatida olingan mablag\u2018lar;<\/span><\/p>\n

shartnomalar<\/span> shartlarini bajarish tartibida amalga oshirilgan to\u2018lovlar;<\/span><\/p>\n

chet<\/span> el investitsiyalarini to\u2018liq yoki qisman sotishdan tushgan tushum;<\/span><\/p>\n

nizoni<\/span> hal qilish oqibatida, shu jumladan har qanday sud yoki arbitraj qarori oqibatida yuzaga keladigan to\u2018lovlar;<\/span><\/p>\n

xodimlarning<\/span> ish haqi va boshqa to\u2018lovlari;<\/span><\/p>\n

qonunchilikka<\/span> muvofiq boshqa manbalardan olingan mablag\u2018lar.<\/span><\/p>\n

O\u2018zbekiston Respublikasining qonunlari hamda xalqaro shartnomalariga muvofiq davlat chet ellik investorning mablag\u2018larini repatriatsiya qilishni chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxona to\u2018lovga qobiliyatsiz bo\u2018lgan yoki kreditorlarning huquqlari buzilgan, jismoniy shaxs bo\u2018lgan chet ellik investor tomonidan jinoiy qilmishlar yoki ma\u2019muriy huquqbuzarliklar sodir etilgan hollarda yoxud sud yoki arbitraj qaroriga muvofiq shunday repatriatsiya qilishni to\u2018xtatib turishning boshqa zarurati bo\u2018lganda qonunchilik hujjatlarini investorlarni kamsitmaydigan tarzda qo\u2018llash shartlari asosida to\u2018xtatib turishi mumkin.<\/span><\/p>\n

18-modda. Investitsiya faoliyati tugatilishi munosabati bilan chet el investitsiyalarini qaytarish kafolatlari<\/span><\/strong><\/p>\n

Chet ellik investor O\u2018zbekiston Respublikasidagi investitsiya faoliyatini tugatish huquqiga ega.<\/span><\/p>\n

Chet ellik investor investitsiya faoliyatini tugatgandan so\u2018ng investitsiya faoliyatini tugatish natijasida olingan o\u2018z aktivlarini naqd pul yoki natural shaklda chet ellik investorning O\u2018zbekiston Respublikasiga yoxud boshqa kreditorlarga nisbatan majburiyatlarini bajarish uchun zarar yetkazmagan holda erkin repatriatsiya qilish huquqiga ega.<\/span><\/p>\n

19-modda. Qonunchilikning investor uchun noqulay o\u2018zgarishlariga qarshi kafolatlar<\/span><\/strong><\/p>\n

Agar qonunchilik hujjatlarining bajarilishi investorga yoki investitsiyalarga zarar yetkazadigan <\/span>bo\u2018lsa<\/span>, ushbu qonunchilik hujjatlari orqaga qaytish kuchiga ega bo\u2018lmaydi.<\/span><\/p>\n

Agar O\u2018zbekiston Respublikasining keyingi qonunchilik investitsiya qilish shart-sharoitlarini yomonlashtirsa, investitsiya qilish sanasida amalda <\/span>bo\u2018lgan<\/span> qonunchilik chet el investorlariga nisbatan investitsiya qilish paytidan e\u2019tiboran o\u2018n yil mobaynida qo\u2018llaniladi. <\/span>Investor o\u2018zining investitsiya qilish shart-sharoitlarini yaxshilaydigan yangi qonunchilik qoidalarini o\u2018z xohishiga <\/span>ko\u2018ra<\/span> qo\u2018llash huquqiga ega.<\/span><\/p>\n

O\u2018zbekiston Respublikasining keyingi qonunchilik investitsiya qilish shart-sharoitlarini yomonlashtirgan taqdirda, investitsiya qilish paytida amalda <\/span>bo\u2018lgan<\/span> qonunchilikni o\u2018n yil mobaynida qo\u2018llash to\u2018g\u2018risidagi kafolat quyidagi hollarda qo\u2018llaniladi:<\/span><\/p>\n

repatriatsiya tartib-taomilini murakkablashtiruvchi yoki investorning chet elga o\u2018tkaziladigan daromadlari (foydasi) miqdorini kamaytiruvchi qo\u2018shimcha talablar joriy etilganda, bundan investorning mablag\u2018larini repatriatsiya qilishni chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxona to\u2018lovga qobiliyatsiz bo\u2018lgan yoki kreditorlarning huquqlari buzilgan, jismoniy shaxs bo\u2018lgan chet ellik investor tomonidan jinoiy qilmishlar yoki ma\u2019muriy huquqbuzarliklar sodir etilgan hollarda yoxud sud yoki arbitraj qaroriga muvofiq shunday repatriatsiya qilishni to\u2018xtatib turishning boshqa zarurati bo\u2018lganda qonunchilik hujjatlarini investorlarni kamsitmaydigan tarzda qo\u2018llash shartlari asosida to\u2018xtatib turish mustasno;<\/span><\/p>\n

investitsiya<\/span> qilishni amalga oshirish hajmlariga son jihatdan cheklovlar va investitsiyalarning miqdori bo\u2018yicha boshqa qo\u2018shimcha talablar, shu jumladan chet el investitsiyalari ishtirokidagi korxonalarda chet el investitsiyalarining eng kam miqdorini ko\u2018paytirish tarzidagi qo\u2018shimcha talablar joriy etilganda;<\/span><\/p>\n

chet<\/span> ellik investorning O\u2018zbekiston Respublikasi korxonalarining ustav fondlaridagi ulushli ishtiroki bo\u2018yicha cheklovlar joriy etilganda;<\/span><\/p>\n

chet<\/span> ellik investorlarning vizalarini rasmiylashtirish va uzaytirish bo\u2018yicha qo\u2018shimcha tartib-taomillar, shuningdek chet el investitsiyalarini amalga oshirish bo\u2018yicha boshqa qo\u2018shimcha talablar joriy etilganda.<\/span><\/p>\n

Investor uchun noqulay o\u2018zgarishlarga qarshi kafolatlarning amal qilishi quyidagi hollarda boshlanadi:<\/span><\/p>\n

korxona<\/span> tashkil etilganda \u2014 u davlat ro\u2018yxatidan o\u2018tkazilgan sanadan e\u2019tiboran;<\/span><\/p>\n

mol-mulkni<\/span>, ulushni, O\u2018zbekiston Respublikasining rezidentlari tomonidan emitentlangan aksiyalarni va boshqa qimmatli qog\u2018ozlarni, savdo va xizmat ko\u2018rsatish sohasi obyektlariga, turar joylarga bo\u2018lgan mulk huquqini, shuningdek yer uchastkalariga bo\u2018lgan huquqni hamda boshqa tabiiy resurslarga egalik qilish va ulardan foydalanish huquqini olishda \u2014 mulk huquqini yoki boshqa ashyoviy huquqni mustahkamlovchi hujjat kuchga kirgan sanadan e\u2019tiboran; <\/span><\/p>\n

intellektual<\/span> mulkka bo\u2018lgan huquqlarni, shu jumladan mualliflik huquqlarini, patentlarni, tovar belgilarini, foydali modellarni, sanoat namunalarini, firma nomlarini va nou-xauni, shuningdek ishchanlik obro\u2018sini (gudvillni) kiritishda \u2014 intellektual mulkka bo\u2018lgan huquqlar kiritilganligini tasdiqlovchi hujjat kuchga kirgan sanadan e\u2019tiboran;<\/span><\/p>\n

konsessiyalarni<\/span>, shu jumladan tabiiy resurslarni qidirishga, o\u2018zlashtirishga, qazib olishga yoxud ulardan foydalanishga doir konsessiyalarni olishda \u2014 konsessiya shartnomasi qonunchilikda belgilangan tartibda ro\u2018yxatdan o\u2018tkazilgan sanadan e\u2019tiboran;<\/span><\/p>\n

O\u2018zbekiston Respublikasi Hukumati bilan tuzilgan investitsiya shartnomasida bir vaqtning o\u2018zida investitsiya majburiyatlarini mustahkamlab qo\u2018ygan holda investitsiya qilishda \u2014 shartnoma kuchga kirgan sanadan e\u2019tiboran;<\/span><\/p>\n

O\u2018zbekiston Respublikasining qonunchiligiga zid <\/span>bo\u2018lmagan<\/span> boshqa shakllarda investitsiya qilishda \u2014 investor tomonidan O\u2018zbekiston Respublikasi hududida investitsiya faoliyati amalga oshirilayotganligini tasdiqlovchi hujjat kuchga kirgan sanadan e\u2019tiboran.<\/span><\/p>\n

Ushbu modda xalqaro huquqning umum e\u2019tirof etilgan prinsiplariga muvofiq belgilanadigan O\u2018zbekiston Respublikasining milliy xavfsizligiga doir manfaatlarini himoya qilishni ta\u2019minlash bilan bevosita bog\u2018liq <\/span>bo\u2018lgan<\/span> qonunchilik hujjatlarini qabul qilishga, o\u2018zgartirishga, to\u2018ldirishga yoxud bekor qilishga nisbatan tatbiq etilmaydi.<\/span><\/p>\n

20-modda. Oshkoralik va ochiqlikni ta\u2019minlash kafolatlari <\/span><\/strong><\/p>\n

Hammaning e\u2019tibori uchun rasmiy ravishda e\u2019lon qilinmagan normativ-huquqiy hujjatlar kuchga kirmagan hujjatlar sifatida huquqiy oqibatlarni keltirib chiqarmaydi <\/span>va<\/span> investitsiyaviy munosabatlarni tartibga solish, ushbu hujjatlardagi ko\u2018rsatmalarni bajarmaganlik uchun investitsiya faoliyati subyektlariga nisbatan biror-bir sanksiya qo\u2018llash uchun asos bo\u2018lib xizmat qilishi mumkin emas.<\/span><\/p>\n

Davlat boshqaruvi organlari va mahalliy davlat hokimiyati organlari ommaviy axborot vositalari orqali, shu jumladan o\u2018z rasmiy veb-saytida investitsiya faoliyati sohasida o\u2018zining ishtiroki va qabul qilingan qarorlar to\u2018g\u2018risidagi axborotni e\u2019lon qilishi shart.<\/span><\/p>\n

Jismoniy <\/span>va<\/span> yuridik shaxslarga ochiqlik hamda davlat boshqaruvi organlari va mahalliy davlat hokimiyati organlarining investitsiya faoliyati sohasidagi faoliyati to\u2018g\u2018risida va o\u2018zlari qabul qilayotgan qarorlar to\u2018g\u2018risidagi axborotdan moneliksiz foydalanish imkoniyati ta\u2019minlanadi.<\/span><\/p>\n

21-modda. Investitsiyalarni himoya qilish<\/span><\/strong><\/p>\n

Davlat investitsiyalarning O\u2018zbekiston Respublikasi qonunchiligiga <\/span>va<\/span> xalqaro shartnomalariga muvofiq himoya qilinishini kafolatlaydi.<\/span><\/p>\n

Investorlarning investitsiyalari va boshqa aktivlari natsionalizatsiya qilinmaydi.<\/span><\/p>\n

Investorlarning investitsiyalari <\/span>va<\/span> boshqa aktivlari rekvizitsiya (ekspropriatsiya) qilinmaydi, bundan tabiiy ofatlar, avariyalar, epidemiyalar, epizootiylar va favqulodda xususiyatga ega bo\u2018lgan boshqa hollar mustasno.<\/span><\/p>\n

Investitsiyalarni rekvizitsiya <\/span>va<\/span> ekspropriatsiya qilish to\u2018g\u2018risidagi qaror rekvizitsiya yoki ekspropriatsiya qilishning quyidagi talablariga rioya qilingan taqdirda O\u2018zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan qabul qilinadi:<\/span><\/p>\n

investorlarning<\/span> ushbu modda uchinchi qismida <\/a>ko\u2018rsatilgan holatlardan kelib chiqadigan vazifalarni hal qilish uchun zarur bo\u2018lgan investitsiyalari yoki boshqa aktivlarining minimal hajmi bilan cheklansa;<\/span><\/p>\n

kamsitilmaydigan asosda amalga oshirilsa;<\/span><\/p>\n

yetkazilgan<\/span> zararga monand kompensatsiya to\u2018lash bilan birga amalga oshirilsa. Davlat mazkur kompensatsiya to\u2018lovlari o\u2018z vaqtida amalga oshirilishining kafili sifatida ish yuritadi.<\/span><\/p>\n

Investor sud va arbitraj tartibida, xususan, quyidagilar yuzasidan nizolashishga haqli:<\/span><\/p>\n

rekvizitsiyani (ekspropriatsiyani) amalga oshirish uchun foydalaniladigan maqsadning qonuniyligi;<\/span><\/p>\n

rekvizitsiyaning (ekspropriatsiyaning) miqdori;<\/span><\/p>\n

rekvizitsiya (ekspropriatsiya) qilinayotgan investitsiyalarni va boshqa aktivlarni baholash;<\/span><\/p>\n

to\u2018lanishi<\/span> lozim bo\u2018lgan kompensatsiya to\u2018lovining muvofiqligi;<\/span><\/p>\n

davlat<\/span> boshqaruvi organlari va mahalliy davlat hokimiyati organlari rekvizitsiyani (ekspropriatsiyani) amalga oshirish chog\u2018ida rioya etgan tartib-taomil. <\/span><\/p>\n

Investorlarning investitsiyalarini <\/span>va<\/span> tavakkalchiliklarini sug\u2018urtalash ixtiyoriy asosda amalga oshiriladi. <\/span><\/p>\n

22-modda. Investitsiyalarni himoya qilishning qo\u2018shimcha kafolatlari <\/span>va<\/span> choralari<\/span><\/strong><\/p>\n

Investitsiyalarni himoya qilishning qo\u2018shimcha kafolatlari va choralari O\u2018zbekiston Respublikasi Hukumati tomonidan kafolatlar berishni, investitsiya loyihalarini moliyalashtirishga ko\u2018maklashishni, maxsus soliq va to\u2018lov rejimini yaratishni, investitsiya loyihalari amalga oshirilishi yuzasidan davlat monitoringi o\u2018tkazilishini hamda O\u2018zbekiston Respublikasi Hukumati bilan tuzilgan investitsiya shartnomalariga asosan boshqa choralarni o\u2018z ichiga olishi mumkin.<\/span><\/p>\n