{"id":12945,"date":"2024-08-21T15:02:25","date_gmt":"2024-08-21T10:02:25","guid":{"rendered":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/?p=12945"},"modified":"2024-08-21T15:04:42","modified_gmt":"2024-08-21T10:04:42","slug":"trudovoj-kodeks-respubliki-uzbekistan-30-04-2023-glava-13-rabochee-vremya","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/uz\/zakonodatelstvo\/trudovoj-kodeks-respubliki-uzbekistan-30-04-2023-glava-13-rabochee-vremya\/","title":{"rendered":"O\u2018ZBEKISTON RESPUBLIKASINING MEHNAT KODEKSI 30.04.2023 13-BOB. ISH VAQTI"},"content":{"rendered":"

O\u2018ZBEKISTON RESPUBLIKASINING MEHNAT KODEKSI<\/span><\/strong><\/p>\n

30.04.2023<\/span><\/strong><\/p>\n

.<\/span><\/span><\/p>\n

13-BOB. ISH VAQTI<\/span><\/strong><\/p>\n

.<\/span><\/span><\/p>\n

1-\u00a7. Umumiy qoidalar<\/span><\/p>\n

181-modda. Ish vaqtining tushunchasi <\/span>va<\/span> turlari<\/span><\/p>\n

Xodim ichki mehnat tartib qoidalariga, smenalarga <\/span>bo\u2018linib<\/span> ishlash (ish) jadvallariga, boshqa ichki hujjatlarga yoki mehnat shartnomasi shartlariga muvofiq mehnat majburiyatlarini qaysi vaqt mobaynida bajarishi kerak bo\u2018lsa, o\u2018sha vaqt ish vaqtidir.<\/span><\/p>\n

Ish vaqtiga quyidagilar kiradi:<\/span><\/p>\n

xodim<\/span> mehnat majburiyatlarini haqiqatda bajargan vaqt;<\/span><\/p>\n

ushbu Kodeksda nazarda tutilgan vaqt davrlari (xodimning aybisiz bekor turib qolingan vaqt, texnologiya hamda ishlab chiqarish va mehnatni tashkil etish bilan bog\u2018liq bo\u2018lgan tanaffuslar, bolani ovqatlantirish uchun tanaffuslar va boshqalar), shuningdek mehnat to\u2018g\u2018risidagi qonunchilikda hamda mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlarda nazarda tutilgan boshqa vaqt davrlari, shu jumladan asosiy va tayyorgarlik-yakuniy ishlarni bajarish vaqti (kiyim, materiallar, asbob-uskunalar olish, texnika, hujjatlar bilan tanishish, ish o\u2018rnini tayyorlash va tozalash, tayyor mahsulotni topshirish va boshqalar).<\/span><\/p>\n

Ish vaqtining turlari quyidagilardan iboratdir:<\/span><\/p>\n

ish<\/span> vaqtining normal davomiyligi;<\/span><\/p>\n

ish<\/span> vaqtining qisqartirilgan davomiyligi;<\/span><\/p>\n

to\u2018liqsiz<\/span> ish vaqti. <\/span><\/p>\n

182-modda. Ish vaqtining normal davomiyligi<\/span><\/p>\n

Xodim uchun ish vaqtining normal davomiyligi besh kunlik yoki olti kunlik ish haftasida haftasiga qirq soatdan ortiq <\/span>bo\u2018lishi<\/span> mumkin emas.<\/span><\/p>\n

183-modda. Ish vaqtining qisqartirilgan davomiyligi <\/span><\/p>\n

Ayrim toifadagi xodimlar uchun ularning yoshi, <\/span>sog\u2018lig\u2018ining<\/span> holati, mehnat shartlari, mehnat vazifalarining o\u2018ziga xos xususiyatlari va boshqa holatlar hisobga olingan holda qonunchilikka hamda mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlarga, shuningdek mehnat shartnomasi shartlariga muvofiq mehnatga to\u2018lanadigan haqni kamaytirmasdan ish vaqtining qisqartirilgan davomiyligi belgilanadi.<\/span><\/p>\n

Ish vaqtining qisqartirilgan davomiyligi quyidagilarga majburiy tartibda belgilanadi:<\/span><\/p>\n

o\u2018n<\/span> sakkiz yoshga to\u2018lmagan xodimlarga (ushbu Kodeksning 415-moddasi);<\/span><\/p>\n

I <\/span>va<\/span> II guruh nogironligi bo\u2018lgan xodimlarga (ushbu Kodeks 427-moddasining birinchi qismi);<\/span><\/p>\n

noqulay<\/span> mehnat sharoitlaridagi ishlarda band bo\u2018lgan xodimlarga (ushbu Kodeksning 477-moddasi);<\/span><\/p>\n

ishi<\/span> yuqori darajadagi ruhiy, aqliy, asabiy zo\u2018riqish bilan bog\u2018liq bo\u2018lgan tibbiyot xodimlariga, pedagoglarga va boshqa toifadagi xodimlarga (ushbu Kodeksning 184-moddasi);<\/span><\/p>\n

uch<\/span> yoshgacha bo\u2018lgan bolaning budjetdan moliyalashtiriladigan tashkilotlarda ishlaydigan ota-onasidan biriga (vasiysiga) (ushbu Kodeks 397-moddasining birinchi qismi).<\/span><\/p>\n

184-modda. Ishi yuqori darajadagi ruhiy, aqliy <\/span>va<\/span> asabiy zo\u2018riqish bilan bog\u2018liq bo\u2018lgan xodimlar uchun ish vaqtining qisqartirilgan davomiyligi<\/span><\/p>\n

Ishi yuqori darajadagi ruhiy, aqliy va asabiy zo\u2018riqish bilan bog\u2018liq bo\u2018lgan, ya\u2019ni alohida xususiyatga ega bo\u2018lgan tibbiyot xodimlari, pedagoglar va boshqa toifadagi xodimlar uchun ish vaqtining davomiyligi haftasiga ko\u2018pi bilan o\u2018ttiz olti soat qilib belgilanadi. Bunday xodimlarning ro\u2018yxati va ular ish vaqtining aniq davomiyligi O\u2018zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi, biroq ushbu moddada belgilangan ish vaqtining davomiyligidan oshmaydigan tarzda belgilanadi.<\/span><\/p>\n

185-modda. Har kungi ishning (smenaning) davomiyligi<\/span><\/p>\n

Har kungi ishning (smenaning) davomiyligi:<\/span><\/p>\n

a) <\/span>o\u2018ziga<\/span> nisbatan ish vaqtining normal davomiyligi belgilangan xodimlar uchun:<\/span><\/p>\n

olti<\/span> kunlik ish haftasida \u2014 yetti soatdan;<\/span><\/p>\n

besh<\/span> kunlik ish haftasida \u2014 sakkiz soatdan;<\/span><\/p>\n

b) <\/span>o\u2018n<\/span> sakkiz yoshgacha bo\u2018lgan xodimlar uchun \u2014 ushbu Kodeksning 416-moddasida belgilangan davomiylikdan;<\/span><\/p>\n

v) <\/span>nogironligi<\/span> bo\u2018lgan xodimlar uchun \u2014 ushbu Kodeks 427-moddasining ikkinchi qismida belgilangan davomiylikdan;<\/span><\/p>\n

g) <\/span>noqulay<\/span> mehnat sharoitlaridagi ishlarda band bo\u2018lgan xodimlar uchun \u2014 ushbu Kodeksning 478-moddasida belgilangan davomiylikdan oshishi mumkin emas.<\/span><\/p>\n

Madaniy-tomosha tashkilotlarining, televideniye, radioeshittirish tashkilotlarining va boshqa ommaviy axborot vositalarining ijodiy xodimlari, professional sportchilar, shuningdek asarlarni yaratishda va (yoki) ijro etishda (namoyish etishda) ishtirok etuvchi boshqa shaxslar uchun, O\u2018zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan Ijtimoiy-mehnat masalalari bo\u2018yicha respublika uch tomonlama komissiyasi bilan kelishuvga ko\u2018ra ishlar, kasblar, lavozimlarning tasdiqlanadigan ro\u2018yxatlariga muvofiq har kungi ishning (smenaning) davomiyligi qonunchilikka, ichki hujjatlarga, jamoa shartnomasiga yoxud mehnat shartnomasiga muvofiq belgilanishi mumkin.<\/span><\/p>\n

Tashkilotda ish vaqtini jamlab hisobga olish joriy etilgan taqdirda, ushbu Kodeksning 199-moddasida nazarda tutilgan qoidalar qo\u2018llaniladi.<\/span><\/p>\n

186-modda. To\u2018liqsiz ish vaqti<\/span><\/p>\n

Mehnat shartnomasi taraflarining kelishuviga <\/span>ko\u2018ra<\/span> xodimga ishga qabul qilish chog\u2018ida va keyinchalik to\u2018liqsiz ish vaqti (to\u2018liqsiz ish kuni (smena) va (yoki) to\u2018liqsiz ish haftasi, shu jumladan ish kunini qismlarga bo\u2018lgan holda) belgilanishi mumkin. To\u2018liqsiz ish vaqti ham muddati cheklanmagan holda, ham mehnat shartnomasi taraflari kelishgan har qanday muddatga belgilanishi mumkin.<\/span><\/p>\n

Ish beruvchi: <\/span><\/p>\n

ushbu<\/span> Kodeksning 398-moddasiga muvofiq homilador ayolning, o\u2018n to\u2018rt yoshgacha bo\u2018lgan bola (o\u2018n olti yoshgacha bo\u2018lgan nogironligi bo\u2018lgan bola) ota-onasidan birining (ota-<\/span>onaning o\u2018rnini bosuvchi shaxsning), shuningdek oilaning betob a\u2019zosini parvarishlashni amalga oshirayotgan shaxsning iltimosiga ko\u2018ra tibbiy xulosaga binoan;<\/span><\/p>\n

nogironligi<\/span> bo\u2018lgan shaxsning iltimosiga ko\u2018ra, agar mazkur shaxs uchun ish vaqtini belgilash ushbu Kodeks 424-moddasining ikkinchi qismiga muvofiq tibbiy-ijtimoiy ekspert komissiyasining tavsiyalarida nazarda tutilgan bo\u2018lsa;<\/span><\/p>\n

ushbu<\/span> Kodeksda yoki mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlarda nazarda tutilgan o\u2018zga hollarda to\u2018liqsiz ish kunini belgilashi shart.<\/span><\/p>\n

Ushbu moddaning ikkinchi qismida sanab o\u2018tilgan shaxslar uchun to\u2018liqsiz ish vaqti xodim uchun qulay bo\u2018lgan muddatga, biroq to\u2018liqsiz ish vaqtini majburiy ravishda belgilash uchun asos bo\u2018lgan holatlar mavjud bo\u2018lgan davrdan ortiq bo\u2018lmagan muddatga belgilanadi, ish vaqtining va dam olish vaqtining rejimi, shu jumladan har kungi ishning (smenaning) davomiyligi, ishning boshlanish va tugash vaqti, ishdagi tanaffuslar vaqti esa ushbu ish beruvchidagi ishlab chiqarish (ish) sharoitlari hisobga olingan holda xodimning istaklariga muvofiq belgilanadi.<\/span> Bunda nogironligi <\/span>bo\u2018lgan<\/span> shaxslar to\u2018liqsiz ish vaqtining davomiyligi va ish rejimi tibbiy-ijtimoiy ekspert komissiyasining tavsiyalariga muvofiq belgilanishi kerak.<\/span><\/p>\n

To\u2018liqsiz ish vaqti shartlarida ishlaganda xodimning mehnatiga haq to\u2018lash u ishlab bergan vaqtga mutanosib ravishda yoki u bajargan ishning hajmiga qarab amalga oshiriladi.<\/span><\/p>\n

To\u2018liqsiz ish vaqti shartlarida ishlash xodimlar uchun har yilgi asosiy mehnat ta\u2019tili davomiyligining, mehnat stajini hisoblab chiqarishning <\/span>va<\/span> boshqa mehnat huquqlarining biror-bir cheklanishlariga sabab bo\u2018lmaydi.<\/span><\/p>\n

187-modda. Ishlanmaydigan bayram kunlari arafasidagi ishning davomiyligi<\/span><\/p>\n

Ishlanmaydigan bayram kunlari arafasida har kunlik ishning (smenaning) davomiyligi barcha xodimlar uchun kamida bir soatga qisqartiriladi.<\/span><\/p>\n

Bayramdan oldingi kuni ishning (smenaning) davomiyligini qisqartirish imkoni bo\u2018lmagan uzluksiz ishlaydigan tashkilotlarda va ayrim turdagi ishlarda ortiqcha ishlaganlik xodimga qo\u2018shimcha dam olish vaqti berish yoki xodimning roziligi bilan ish vaqtidan tashqari ish uchun belgilangan normalar bo\u2018yicha haq to\u2018lash orqali kompensatsiya qilinadi.<\/span><\/p>\n

188-modda. Tungi vaqtdagi ishning davomiyligi<\/span><\/p>\n

Soat 22-00 dan to soat 6-00 gacha <\/span>bo\u2018lgan<\/span> vaqt tungi vaqt hisoblanadi.<\/span><\/p>\n

Agar xodim uchun belgilangan har kungi ish (smena) davomiyligining kamida yarmi tungi vaqtga <\/span>to\u2018g\u2018ri<\/span> kelsa, tungi vaqtdagi ishning davomiyligi ish haftasining davomiyligi tegishli ravishda qisqartirilgan, keyinchalik ishlab berilmagan holda bir soatga qisqartiriladi. <\/span><\/p>\n

Agar jamoa shartnomasida boshqacha qoida nazarda tutilmagan <\/span>bo\u2018lsa<\/span>, ish vaqtining qisqartirilgan davomiyligi belgilangan xodimlar uchun, shuningdek tungi vaqtda ishlashga maxsus qabul qilingan xodimlar uchun tungi vaqtdagi ishning (smenaning) davomiyligi qisqartirilmaydi.<\/span><\/p>\n

Mehnat sharoitlariga <\/span>ko\u2018ra<\/span> zarur bo\u2018lgan hollarda, shuningdek olti kunlik ish haftasidagi smenali ishlarda tungi vaqtdagi ishning davomiyligi kunduzgi vaqtdagi ishning davomiyligi bilan tenglashtiriladi. Mazkur ishlar ro\u2018yxati jamoa shartnomasida, agar u tuzilmagan <\/span>bo\u2018lsa<\/span>, ish beruvchi tomonidan kasaba uyushmasi qo\u2018mitasi bilan kelishuvga ko\u2018ra belgilanishi mumkin.<\/span><\/p>\n

Xodimlarni tungi vaqtdagi ishga jalb etish ushbu Kodeks 396-moddasining ikkinchi qismida, 417-moddaning birinchi qismida <\/span>va<\/span> 428-moddasida belgilangan cheklovlarga rioya etilgan holda amalga oshiriladi.<\/span><\/p>\n

Tungi vaqtdagi mehnatga haq to\u2018lash ushbu Kodeksning 264-moddasiga muvofiq amalga oshiriladi.<\/span><\/p>\n

189-modda. Ish vaqtidan tashqari ish<\/span><\/p>\n

Ish beruvchi tomonidan xodimni xodim uchun belgilangan ish vaqti davomiyligidan tashqari ishga jalb etish ish vaqtidan tashqari ish deb hisoblanadi.<\/span><\/p>\n

Ish vaqtidan tashqari ishning soatlari miqdorini aniqlash tartibi ish vaqtini hisobga olish turiga bog\u2018liqdir.<\/span><\/p>\n

Ish vaqti kunlik hisobga olinganda xodim uchun belgilangan har kungi ish (smena) vaqtining davomiyligidan oshadigan ish ish vaqtidan tashqari ish deb hisoblanadi.<\/span><\/p>\n

Ish vaqti haftalik hisobga olinganda xodim uchun belgilangan haftalik ish vaqtining davomiyligidan oshadigan ish ish vaqtidan tashqari ish deb hisoblanadi.<\/span><\/p>\n

Ish vaqti jamlab hisobga olinganda bir haftadan oshadigan hisobga olish davri uchun xodimga belgilangan ish vaqtining davomiyligidan tashqari ish ish vaqtidan tashqari ish deb hisoblanadi. <\/span><\/p>\n

Ish beruvchi tomonidan xodimni uning roziligisiz ish vaqtidan tashqari ishga jalb etishga quyidagi hollarda yo\u2018l qo\u2018yiladi:<\/span><\/p>\n

1) <\/span>tabiiy<\/span> yoki texnogen xususiyatga ega halokatlarning, ishlab chiqarishdagi avariyalarning, ishlab chiqarishdagi baxtsiz hodisalarning, shuningdek yong\u2018inlarning, toshqinlarning, zilzilalarning, epidemiyalarning yoki epizootiyalarning oldini olish yoki oqibatlarini bartaraf etish hamda aholining yoxud uning bir qismining hayotiga yoki normal yashash sharoitlariga tahdid soladigan boshqa alohida hollarda bajarilgan ishlar amalga oshirilganda;<\/span><\/p>\n

2) <\/span>markazlashtirilgan<\/span> issiq suv ta\u2019minoti, sovuq suv ta\u2019minoti va (yoki) suv chiqarish tizimlarining, gaz ta\u2019minoti, issiqlik ta\u2019minoti, yoritish, transport, aloqa tizimlarining normal ishlashini buzadigan kutilmagan holatlarni bartaraf etishga doir ijtimoiy jihatdan zarur ishlar amalga oshirilganda;<\/span><\/p>\n

3) <\/span>agar<\/span> ishda tanaffusga yo\u2018l qo\u2018yilmasa, smena almashayotgan xodim kelmay qolganda ishni davom ettirish uchun. Bunday holda ish beruvchi zudlik bilan smenachini boshqa xodim bilan almashtirish choralarini <\/span>ko\u2018rishi<\/span> shart.<\/span><\/p>\n

Ushbu modda oltinchi qismining 2 <\/span>va<\/span> 3-bandlarida nazarda tutilgan hollarda ish beruvchi tomonidan xodimni ish vaqtidan tashqari ishga jalb etishga xodimning mehnat vazifasi doirasida yo\u2018l qo\u2018yiladi.<\/span><\/p>\n

Ushbu moddaning oltinchi qismida nazarda tutilgan hollardan tashqari ish vaqtidan tashqari ishga jalb etishga xodimning yozma roziligi bilan yo\u2018l qo\u2018yiladi. <\/span><\/p>\n

Ish smenasining davomiyligi o\u2018n ikki soat <\/span>bo\u2018lganida<\/span>, shuningdek mehnat sharoitlari o\u2018ta zararli va o\u2018ta xavfli ishlarda ish vaqtidan tashqari ishlarga yo\u2018l qo\u2018yilmaydi.<\/span><\/p>\n

Ish vaqtidan tashqari ishga jalb etish ushbu Kodeks 396, 417-moddalarining birinchi qismida <\/span>va<\/span> 428-moddasida belgilangan cheklovlarga rioya etilgan holda amalga oshiriladi.<\/span><\/p>\n

Ish vaqtidan tashqari ish uchun kompensatsiya <\/span>va<\/span> haq to\u2018lash ushbu Kodeksning 262-moddasiga muvofiq amalga oshiriladi.<\/span><\/p>\n

190-modda. Ish vaqtidan tashqari ishlarning eng <\/span>ko\u2018p<\/span> davomiyligi<\/span><\/p>\n

Ish vaqtidan tashqari ishning davomiyligi xodim uchun surunkasiga ikki <\/span>kun<\/span> davomida to\u2018rt soatdan (mehnat sharoitlari noqulay bo\u2018lgan ishlarda \u2014 bir kunda ikki soatdan) va yiliga bir yuz yigirma soatdan oshmasligi kerak.<\/span><\/p>\n

Ish beruvchi xodimning ish vaqtidan tashqari ishining davomiyligi aniq hisobga olinishini ta\u2019minlashi shart.<\/span><\/p>\n

2-\u00a7. Ish vaqti rejimi <\/span>va<\/span> uni hisobga olish<\/span><\/p>\n

191-modda. Ish vaqti rejimi tushunchasi <\/span>va<\/span> uni belgilash tartibi<\/span><\/p>\n

Muayyan kalendar davr mobaynida (ish kunining, haftaning, ish vaqtini jamlab hisobga olish qo\u2018llanilganda esa hisobga olish davrining haftasidan oshadigan davr mobaynida) ish vaqtining taqsimlanishi ish vaqti rejimidir.<\/span><\/p>\n

Ish vaqti rejimi quyidagilarni belgilaydi: <\/span><\/p>\n

ish<\/span> haftasining turi va davomiyligini (ikki kun dam olinadigan besh kunlik ish haftasi, bir kun dam olinadigan olti kunlik ish haftasi, o\u2018zgaruvchan jadval bo\u2018yicha dam olish kunlari beriladigan ish haftasi, to\u2018liqsiz ish haftasi);<\/span><\/p>\n

ish<\/span> kuni (smena) boshlanadigan, tugaydigan vaqtni va uning davomiyligini;<\/span><\/p>\n

dam<\/span> olish va ovqatlanish uchun tanaffus, shuningdek mehnat to\u2018g\u2018risidagi qonunchilikda yoki mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlarda nazarda tutilgan boshqa tanaffuslar vaqtini;<\/span><\/p>\n

ish<\/span> kunlarining va ishlanmaydigan kunlarning navbat bilan almashishini;<\/span><\/p>\n

sutkadagi<\/span> smenalar sonini;<\/span><\/p>\n

xodimlarning<\/span> smenalar bo\u2018yicha almashish ketma-ketligini.<\/span><\/p>\n

Ish vaqtining rejimi ichki mehnat tartib qoidalarida, smenalarga <\/span>bo\u2018linib<\/span> ishlash jadvallarida, boshqa ichki hujjatlarda, ular mavjud bo\u2018lmaganda esa mehnat shartnomasida belgilanadi. Mehnat shartnomasida xodim uchun ichki mehnat tartibi qoidalarida, smenalarga <\/span>bo\u2018linib<\/span> ishlash jadvallarida yoki boshqa ichki hujjatlarda nazarda tutilgan umumiy ish vaqti rejimidan farq qiladigan shaxsiy ish vaqti rejimini belgilash nazarda tutilishi mumkin.<\/span><\/p>\n

192-modda. Smenali ishda ish vaqti rejimi<\/span><\/p>\n

Ikki <\/span>va<\/span> undan ortiq smenadagi ish smenali ish deb hisoblanadi. Smenali ish ishlab chiqarish jarayonining (ishning) davomiyligi har kungi ishning belgilangan davomiyligidan oshadigan hollarda, shuningdek asbob-uskunalardan yanada samarali foydalanish, ishlab chiqarish (ishlar, xizmatlar) hajmini oshirish maqsadida joriy etiladi.<\/span><\/p>\n

Smenali ishda ish vaqti rejimi smenalarga <\/span>bo\u2018linib<\/span> ishlash jadvali bilan belgilanadi. Xodimlar smenalar <\/span>bo\u2018yicha<\/span> bir maromda navbat almashadi.<\/span><\/p>\n

Xodimni surunkasiga ikki smena davomida ishga jalb etish taqiqlanadi. Smenalar orasidagi har kungi dam olishning eng kam davomiyligi (bitta smena oxiridan to keyingi smena boshlanishiga qadar) dam olish <\/span>va<\/span> ovqatlanish uchun tanaffus vaqti bilan birga kamida o\u2018n ikki soatni tashkil etishi kerak.<\/span><\/p>\n

193-modda. Moslashuvchan ish vaqti rejimi<\/span><\/p>\n

Moslashuvchan ish vaqti rejimi ish vaqtini tashkil etish usuli <\/span>bo\u2018lib<\/span>, bunda ayrim xodimlar yoki tashkilot tarkibiy bo\u2018linmalarining xodimlar guruhlari uchun ish kunining boshlanishini, tugashini va umumiy davomiyligini muayyan doirada ularning o\u2018zi tartibga solishiga yo\u2018l qo\u2018yiladi. Bunda xodim uchun belgilangan ish soatlarining jamlangan miqdorini qabul qilingan hisobga olish davri (ish kuni, haftasi, oyi <\/span>va<\/span> boshqalar) ichida to\u2018liq ishlab berish talab etiladi. <\/span><\/p>\n

Moslashuvchan ish vaqti quyidagilarni o\u2018z ichiga oladi:<\/span><\/p>\n

o\u2018zgaruvchan<\/span> (moslashuvchan) vaqt \u2014 ish kunining (smenaning) boshlanishi va tugashidagi vaqt bo\u2018lib, uning doirasida xodim o\u2018z xohishiga ko\u2018ra ishni boshlashga va tugatishga haqlidir;<\/span><\/p>\n

qat\u2019iy<\/span> belgilangan vaqt \u2014 ish vaqtining moslashuvchan rejimiga ko\u2018ra ishlovchilar ishda hozir bo\u2018lishi shart bo\u2018lgan vaqt;<\/span><\/p>\n

ushbu<\/span> Kodeksning 204-moddasiga muvofiq, qoida tariqasida qat\u2019iy belgilangan ish vaqtini taxminan ikkita teng qismga ajratadigan dam olish va ovqatlanish uchun tanaffus. Uning haqiqiy davomiyligi ish vaqtiga kiritilmaydi;<\/span><\/p>\n

kalendar<\/span> vaqtni (ish kunini, haftasini, oyini, choragini va boshqalarni) belgilovchi hisobga olish davrining davomiyligi bo\u2018lib, ushbu vaqt ichida xodim o\u2018zi uchun belgilangan ish soatlari normasini ishlab berishi kerak.<\/span><\/p>\n

Hisobga olish davrining davomiyligi bir ish kuni <\/span>bo\u2018lgan<\/span> moslashuvchan ish vaqti rejimida ishlash chog\u2018ida xodim uchun belgilangan ish vaqti normasi har kuni ishlab berilishi kerak.<\/span><\/p>\n

Agar hisobga olish davrining davomiyligi ish kunidan oshadigan <\/span>bo\u2018lsa<\/span>, xodim uchun belgilangan ish vaqtining normasi tegishli hisobga olish davri uchun (hafta, oy, chorak va boshqalar) xodim tomonidan ishlab berilishi kerak.<\/span><\/p>\n

Hisobga olish davrining davomiyligi bir haftadan oshgan hollarda ushbu Kodeksning 199-moddasiga muvofiq belgilanadigan ish vaqtini jamlab hisobga olish nazarda tutilishi kerak.<\/span><\/p>\n

Ish kuni davomidagi moslashuvchan vaqtning eng ko\u2018p davomiyligi dam olish va ovqatlanish uchun tanaffus vaqti bilan birga o\u2018n ikki soatdan oshmasligi kerak, hisobga olish davri uchun ish vaqti soatlarining summasi esa ushbu davrda xodim uchun belgilangan soatlar normasiga teng bo\u2018lishi kerak.<\/span><\/p>\n

194-modda. Ish kuni (smena) qismlarga <\/span>bo\u2018lingan<\/span> ish vaqti rejimi<\/span><\/p>\n

Bajariladigan ishning o\u2018ziga xos xususiyatlari sababli zarur <\/span>bo\u2018lgan<\/span> ishlarda, shuningdek ish kuni (smena) davomida jadalligi bir xil bo\u2018lmagan ishlar amalga oshirilganda ish kuni qismlarga bo\u2018linishi mumkin. Agar ish kuni davomida xodim uchun ikki soatdan oshadigan tanaffus nazarda tutilgan <\/span>bo\u2018lsa<\/span>, ish kuni qismlarga bo\u2018lingan deb e\u2019tirof etiladi.<\/span><\/p>\n

Ish kuni qismlarga <\/span>bo\u2018linganda<\/span> ish vaqtining umumiy davomiyligi har kunlik ishning belgilangan davomiyligidan oshmasligi kerak.<\/span><\/p>\n

Ish kunining qismlarga <\/span>bo\u2018linganligi<\/span> munosabati bilan beriladigan ish kuni davomidagi tanaffuslar vaqti ish vaqtiga kiritilmaydi.<\/span><\/p>\n

Ish kunini qismlarga <\/span>bo\u2018lish<\/span>, ushbu ish vaqtining rejimi joriy etilayotgan ishlar ro\u2018yxati, ish kuni qismlarga bo\u2018lingan holda mehnat faoliyatini amalga oshirayotgan xodimlarga beriladigan <\/span>ustama haqning miqdori to\u2018g\u2018risidagi qaror jamoa shartnomasida, kasaba uyushmasi qo\u2018mitasi bilan kelishuvga ko\u2018ra ish beruvchi tomonidan qabul qilinadigan ichki hujjatlarda belgilanadi.<\/span><\/p>\n

195-modda. Xodim boshqa ish beruvchiga vaqtincha xizmat safariga yuborilgan taqdirda ish vaqti rejimi<\/span><\/p>\n

Xodim boshqa ish beruvchiga vaqtincha xizmat safariga yuborilgan taqdirda, xodimga nisbatan xodim o\u2018ziga vaqtincha xizmat safariga yuborilgan ish beruvchida belgilangan ish vaqti rejimi tatbiq etiladi, bundan xodim va ushbu xodim vaqtincha o\u2018ziga xizmat safariga yuborilgan ish beruvchi o\u2018rtasida tuzilgan mehnat shartnomasida mazkur ish beruvchida umumiy belgilanganidan farq qiluvchi individual ish vaqti rejimi nazarda tutilgan hollar mustasno.<\/span><\/p>\n

196-modda. Xizmat safaridagi ish vaqti rejimi <\/span><\/p>\n

Xizmat safariga yuborilgan xodimga nisbatan xizmat safarining maqsadiga qarab ushbu xodim o\u2018ziga xizmat safariga yuborilgan ish beruvchida belgilangan ish vaqti rejimi tatbiq etiladi yoxud xizmat safaridagi ish rejimi xodimni xizmat safariga yuborgan ish beruvchi tomonidan tasdiqlanadigan xizmat safariga oid topshiriq bilan belgilanadi.<\/span><\/p>\n

197-modda. Ayrim toifadagi xodimlar ish vaqti rejimining o\u2018ziga xos xususiyatlari<\/span><\/p>\n

Ayrim toifadagi xodimlar (o\u2018rindoshlar, yakka tartibdagi tadbirkorlarda yollanib ishlaydigan shaxslar, uy ishchilari <\/span>va<\/span> masofadan turib ishlaydigan xodimlar, shuningdek vaxta usulida ishlaydigan shaxslar va boshqalar) ish vaqti rejimining o\u2018ziga xos xususiyatlari ushbu Kodeksning VI bo\u2018limida belgilangan.<\/span><\/p>\n

Transport, aloqa xodimlarining, qutqaruvchilarning, shaxsiy kompyuterlarda, videodispley terminallarida, tashkiliy texnikada ishlaydigan shaxslarning <\/span>va<\/span> ishi o\u2018ziga xos xususiyatlarga ega bo\u2018lgan boshqa xodimlarning ish vaqti rejimi qonunchilikda, shuningdek sanitariya normalari va qoidalarida nazarda tutilgan talablar hisobga olingan holda belgilanadi.<\/span><\/p>\n

198-modda. Ish vaqtini hisobga olish tushunchasi <\/span>va<\/span> turlari<\/span><\/p>\n

Ish vaqtini hisobga olish ishga chiqishlarni tegishli hisobga olish davri uchun ish vaqtining belgilangan normasi xodimlar tomonidan bajarilishi ustidan nazorat qilinishini ta\u2019minlash maqsadida qayd etish orqali har bir xodim tomonidan haqiqatda ishlab berilgan vaqtni aniqlashdir. <\/span><\/p>\n

Hisobga olish davrining davomiyligiga qarab ish vaqtini hisobga olishning quyidagi turlari nazarda tutilishi mumkin:<\/span><\/p>\n

kunlik<\/span> hisobga olish, bunda hisobga olish davri bir kunga teng bo\u2018ladi. Kunlik hisobga olishda xodim har bir ish kuni davomida bir xil miqdordagi ish soatida mehnat qiladi <\/span>va<\/span> har kuni ish vaqtining belgilangan normasini bajaradi;<\/span><\/p>\n

haftalik<\/span> hisobga olish, bunda hisobga olish davri bir haftaga teng bo\u2018ladi. Ish vaqtini haftalik hisobga olishda, basharti hafta ichidagi ish vaqtining belgilangan normasiga rioya etilsa, kunlik ishning davomiyligi har xil <\/span>bo\u2018lishi<\/span> mumkin, biroq ushbu Kodeksning 185-moddasida belgilanganidan ortiq bo\u2018lmasligi kerak;<\/span><\/p>\n

jamlab<\/span> hisobga olish, bunda xodim ish vaqtining normasini ishlab berishi kerak bo\u2018lgan hisobga olish davri bir haftadan oshadi. Ish vaqtini jamlab hisobga olishda kunlik yoki haftalik ishning davomiyligi ushbu Kodeksning 199-moddasida <\/span>ko\u2018rsatilgan<\/span> doirada ish kunining yoki ish haftasining soatlari normasidan chetga chiqishi mumkin. Shu munosabat bilan muayyan kalendar davrlarda yuzaga keladigan ortiqcha ishlash yoki kamroq ishlash hisobga olish davri uchun soatlar <\/span>summasi ushbu davrdagi ish vaqtining normasiga teng <\/span>bo\u2018ladigan<\/span> tarzda muvozanatlashtirilishi kerak.<\/span><\/p>\n

Hisobga olish davri uchun ish soatlari normasi tegishli toifadagi xodimlar uchun belgilangan ish vaqtining kunlik (kunlik hisobga olishda) yoki haftalik (haftalik <\/span>va<\/span> jamlab hisobga olishda) davomiyligidan kelib chiqqan holda aniqlanadi. To\u2018liqsiz ish kunida (smenada) <\/span>va<\/span> (yoki) to\u2018liqsiz ish haftasida ishlaydigan xodimlar uchun hisobga olish davridagi ish soatlarining normal soni tegishincha kamaytiriladi.<\/span><\/p>\n

199-modda. Ish vaqtini jamlab hisobga olishni belgilash <\/span>va<\/span> qo\u2018llash tartibi<\/span><\/p>\n

Agar ishlab chiqarish (ish) sharoitlariga <\/span>ko\u2018ra<\/span> ish beruvchida ushbu toifadagi xodimlar (shu jumladan noqulay mehnat sharoitlaridagi ishda band bo\u2018lgan xodimlar) uchun belgilangan ish vaqtining kunlik yoki haftalik davomiyligiga rioya etish imkoni bo\u2018lmasa, ish vaqtini jamlab hisobga olishni joriy etishga yo\u2018l qo\u2018yiladi.<\/span><\/p>\n

Basharti hisobga olish davri uchun ish vaqtining davomiyligi ish soatlari normasidan oshmasa, ish vaqtini jamlab hisobga olish joriy etilishi mumkin. Bunda hisobga olish davri o\u2018n ikki oydan, kunlik ishning (smenaning) davomiyligi esa o\u2018n ikki soatdan oshmasligi kerak.<\/span><\/p>\n

Ish vaqtini jamlab hisobga olishni qo\u2018llash tartibi, zarur <\/span>bo\u2018lgan<\/span> taqdirda esa hisobga olish davri mobaynida xodimlarga to\u2018lanadigan ish haqi miqdorini tenglashtirishga qaratilgan chora-tadbirlar jamoa shartnomasida belgilanadi, agar jamoa shartnomasi tuzilmagan bo\u2018lsa, ish beruvchi tomonidan kasaba uyushmasi qo\u2018mitasi bilan kelishuvga ko\u2018ra aniqlanadi.<\/span><\/p>\n

Ish vaqtini jamlab hisobga olish ayrim toifadagi xodimlarni ish vaqtidan tashqari ishga jalb etish uchun belgilangan cheklovlarga rioya etilgan holda belgilanadi. <\/span><\/p>\n

200-modda. Ish beruvchining ish vaqtini hisobga olishni tashkil etishga doir majburiyati<\/span><\/p>\n

Ish beruvchi xodimlarning ishga kelishi <\/span>va<\/span> ishdan ketishi hisobga olinishini tashkil etishi shart.<\/span><\/p>\n

Ishga kelishni <\/span>va<\/span> ishdan ketishni hisobga olish belgilangan shakldagi ish vaqtidan foydalanish tabellarida hamda boshqa hujjatlarda yuritiladi, shuningdek, apparat, apparat-dasturiy va dasturiy vositalar yordamida qayd etilishi mumkin.<\/span><\/p>\n

Xodim tomonidan mehnat majburiyatlarining haqiqatda bajarilgan vaqti, shuningdek ushbu Kodeks 181-moddasining ikkinchi qismiga muvofiq ish vaqtiga kiritiladigan boshqa davrlar hisobga olinishi lozim.<\/span><\/p>\n

Ishlab berilgan vaqt tarkibida ish vaqtidan tashqari ishlarning, ishbay asosida ishlaydiganlarning vaqti-vaqti bilan bajariladigan ishining, xizmat safarlarining <\/span>va<\/span> ichki o\u2018rindoshlikka doir ishning vaqti alohida hisobga olinadi.<\/span><\/p>\n

Ishlab berilmagan vaqt tarkibida haq to\u2018lanadigan va haq to\u2018lanmaydigan vaqt, shuningdek ish vaqtining ham xodimning aybi bilan yo\u2018qotishlari, ham uning aybi <\/span>bo\u2018lmagan<\/span> chog\u2018dagi yo\u2018qotishlari ajratiladi.<\/span><\/p>\n

Xodim tomonidan mehnat majburiyatlarining haqiqatda bajarilgan vaqti ichki mehnat tartib qoidalariga, ishlash (smenalarga <\/span>bo\u2018linib<\/span> ishlash) jadvaliga yoki ish beruvchining alohida ko\u2018rsatmasiga binoan xodim ish bajariladigan joyga kelgan paytdan e\u2019tiboran hamda ushbu ish kunida (smenada) ishdan haqiqatda ozod bo\u2018lgan paytga qadar hisobga olinadi.<\/span><\/p>\n

Yashash joyidan doimiy ish joyiga (doimiy yig\u2018ilish joyiga) borish <\/span>va<\/span> qaytib kelish vaqti, ish joyiga kiraverishdan to ish joyigacha bo\u2018lgan yo\u2018l uchun, ish boshlanishidan oldin va ish tugaganidan keyin kiyim-bosh almashtirish uchun, ishdan ketayotganda ro\u2018yxatdan o\u2018tish uchun zarur bo\u2018lgan vaqt xodim tomonidan mehnat majburiyatlarining haqiqatda bajarilgan vaqtiga kiritilmaydi hamda hisobga olinmaydi.<\/span><\/p>\n

14-BOB. DAM OLISH VAQTI<\/span><\/strong><\/p>\n

.<\/span><\/span><\/p>\n

1-\u00a7. Umumiy qoidalar<\/span><\/p>\n

201-modda. Dam olish vaqti tushunchasi <\/span>va<\/span> turlari<\/span><\/p>\n

Dam olish vaqti xodim mehnat majburiyatlarini bajarishdan ozod <\/span>bo\u2018lgan<\/span> va o\u2018z ixtiyoriga ko\u2018ra foydalanishi mumkin bo\u2018lgan vaqtdir.<\/span><\/p>\n

Dam olish vaqtining turlari quyidagilardan iborat:<\/span><\/p>\n

ish<\/span> kuni (smena) davomidagi tanaffuslar;<\/span><\/p>\n

har<\/span> kungi (smenalar oralig\u2018idagi) dam olish;<\/span><\/p>\n

dam<\/span> olish kunlari (har haftalik uzluksiz dam olish);<\/span><\/p>\n

ishlanmaydigan<\/span> bayram kunlari;<\/span><\/p>\n

har<\/span> yilgi asosiy va qo\u2018shimcha mehnat ta\u2019tillari;<\/span><\/p>\n

xodimning<\/span> istagiga ko\u2018ra dam olish kunida yoki ishlanmaydigan bayram kunida ishlaganlik uchun kompensatsiya sifatida taqdim etiladigan ishdan bo\u2018sh bo\u2018lgan qo\u2018shimcha kunlar, shuningdek qon va uning tarkibiy qismlari topshirilgan har bir kundan keyin donorlarga beriladigan dam olish kuni.<\/span><\/p>\n

202-modda. Xodimni mehnat majburiyatlarini bajarishdan ozod etishning dam olish vaqti <\/span>bo\u2018lmagan<\/span> davrlari<\/span><\/p>\n

Xodimga dam olish uchun emas, balki boshqa maqsadlarda beriladigan, xodimni mehnat majburiyatlarini bajarishdan ozod etish davrlari dam olish vaqtiga kirmaydi. Bunday davrlar jumlasiga quyidagilar kiradi: <\/span><\/p>\n

mehnat<\/span> shartnomasi ish beruvchining tashabbusiga ko\u2018ra bekor qilinishi to\u2018g\u2018risidagi ogohlantirish muddati davrida xodimga ishga joylashish uchun beriladigan ishdan bo\u2018sh bo\u2018linadigan qo\u2018shimcha kunlar;<\/span><\/p>\n

o\u2018n<\/span> olti yoshga to\u2018lguniga qadar nogironligi bo\u2018lgan bolani tarbiyalayotgan ota-onadan biriga (ota-onaning o\u2018rnini bosuvchi shaxsga) beriladigan ishdan bo\u2018sh bo\u2018linadigan qo\u2018shimcha kunlar;<\/span><\/p>\n

homilador<\/span> ayollarga beriladigan ishdan bo\u2018sh bo\u2018linadigan kunlar;<\/span><\/p>\n

donorlarning<\/span> tibbiy tekshiruv kunida hamda qon va uning tarkibiy qismlari topshiriladigan kunda ishdan ozod etilishi; <\/span><\/p>\n

ijtimoiy<\/span> ta\u2019tillar: homiladorlik va tug\u2018ish ta\u2019tillari, bolani parvarishlash ta\u2019tillari, o\u2018quv ta\u2019tillari va ijodiy ta\u2019tillar;<\/span><\/p>\n

xodim<\/span> tomonidan davlat yoki jamoat majburiyatlari bajariladigan davrlar;<\/span><\/p>\n

ish<\/span> beruvchining va mehnat jamoasining manfaatlarini ko\u2018zlab majburiyatlar bajariladigan davrlar;<\/span><\/p>\n

xodimning<\/span> vaqtincha mehnatga qobiliyatsizlik davrlari;<\/span><\/p>\n

xodimga<\/span> dam olish uchun emas, balki mehnat to\u2018g\u2018risidagi qonunchilikda va mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlarda belgilangan o\u2018zga maqsadlarda beriladigan, xodimni mehnat majburiyatlarini bajarishdan ozod etishning boshqa davrlari.<\/span><\/p>\n

203-modda. Xodimning qonunchilik bilan kafolatlangan dam olish huquqini cheklaydigan hujjatlar qoidalarining haqiqiy emasligi<\/span><\/p>\n

Xodimning qonunchilik bilan kafolatlangan dam olish huquqini cheklaydigan, shu jumladan mehnat to\u2018g\u2018risidagi qonunchilikda belgilangan dam olish vaqtining davomiyligini qisqartirishni nazarda tutadigan jamoa kelishuvlarining, shuningdek jamoa shartnomasining <\/span>va<\/span> ish beruvchining boshqa ichki hujjatlarining qoidalari, mehnat shartnomasining shartlari haqiqiy emas.<\/span><\/p>\n

2-\u00a7. Ishdagi tanaffuslar. Dam olish kunlari <\/span>va<\/span> ishlanmaydigan bayram kunlari<\/span><\/p>\n

204-modda. Dam olish <\/span>va<\/span> ovqatlanish uchun tanaffuslar<\/span><\/p>\n

Ish kuni (smena) davomida xodimga dam olish <\/span>va<\/span> ovqatlanish uchun davomiyligi ko\u2018pi bilan ikki soat va kamida o\u2018ttiz daqiqa bo\u2018lgan, ish vaqtiga kiritilmaydigan tanaffus berilishi kerak. Ichki mehnat tartibi qoidalarida yoki mehnat shartnomasida, agar xodim uchun belgilangan kunlik ishning (smenaning) davomiyligi <\/span>to\u2018rt<\/span> soatdan oshmasa, unga mazkur tanaffus berilmasligi nazarda tutilishi mumkin.<\/span><\/p>\n

Dam olish <\/span>va<\/span> ovqatlanish uchun tanaffus berish vaqti va uning aniq davomiyligi ichki mehnat tartibi qoidalarida yoki xodim va ish beruvchi o\u2018rtasidagi kelishuvga ko\u2018ra belgilanadi.<\/span><\/p>\n

Dam olish <\/span>va<\/span> ovqatlanish uchun tanaffus vaqti umuman barcha xodimlar uchun yoki tarkibiy bo\u2018linmalar, brigadalar va xodimlarning ayrim guruhlari uchun alohida belgilanishi mumkin.<\/span><\/p>\n

Xodimlar dam olish <\/span>va<\/span> ovqatlanish uchun tanaffusdan o\u2018z ixtiyoriga ko\u2018ra foydalanadi. Bu vaqtda ular ish joyidan chiqib ketishi mumkin.<\/span><\/p>\n

Agar ish kunining (smenaning) davomiyligi sakkiz soatdan oshgan hollarda xodimlar uchun ish vaqtini jamlab hisobga olish belgilangan <\/span>bo\u2018lsa<\/span>, xodimga dam olish va ovqatlanish uchun ikkita tanaffus berilishi kerak.<\/span><\/p>\n

Ishlab chiqarish (ish) sharoitlariga <\/span>ko\u2018ra<\/span> dam olish va ovqatlanish uchun tanaffus berish imkoni bo\u2018lmagan ishlarda ish beruvchi xodimga ish vaqtida dam olish va ovqat yeyish imkoniyatini ta\u2019minlashi shart. Bunday ishlarning ro\u2018yxati, shuningdek dam olish <\/span>va<\/span> ovqat yeyish uchun joylar ichki mehnat tartib qoidalari bilan belgilanadi.<\/span><\/p>\n

Qonunchilikda, sanitariya normalari <\/span>va<\/span> qoidalarida ayrim toifadagi xodimlarga dam olish va ovqatlanish uchun tanaffus berishning o\u2018ziga xos xususiyatlari nazarda tutilishi mumkin.<\/span><\/p>\n

205-modda. Ish kuni (smena) davomidagi qo\u2018shimcha tanaffuslar<\/span><\/p>\n

Ish kuni (smena) davomida dam olish <\/span>va<\/span> ovqatlanish uchun tanaffusdan tashqari xodimlarga quyidagi qo\u2018shimcha tanaffuslar beriladi:<\/span><\/p>\n

qonunchilikda, sanitariya normalari va qoidalarida yoki mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlarda belgilangan, texnologiya hamda ishlab chiqarish va mehnatni tashkil etish yoxud ushbu mehnat faoliyati turining o\u2018ziga xos xususiyatlari bilan bog\u2018liq tanaffuslar;<\/span><\/p>\n

yilning<\/span> issiq yoki sovuq mavsumida ochiq havoda yoxud sovitilmaydigan yoki isitilmaydigan yopiq xonalarda ishlaydigan, shuningdek yuk ortish-tushirish ishlarida band bo\u2018lgan shaxslar uchun maxsus tanaffuslar. Ish beruvchi isitish, sovitish uchun asbob-uskunalar bilan jihozlangan <\/span>va<\/span> xodimlarning dam olishi uchun yaroqli bo\u2018lgan xonalarni ta\u2019minlashi shart. Bunday tanaffuslar taqdim etiladigan ishlarning ro\u2018yxati, harorat ko\u2018rsatkichlari, shuningdek ushbu tanaffuslarning davriyligi <\/span>va<\/span> davomiyligi ish o\u2018rinlarini mehnat sharoitlari hamda asbob-uskunalarning jarohatlash xavfi bo\u2018yicha attestatsiyadan o\u2018tkazish asosida belgilanadi;<\/span><\/p>\n

bolani<\/span> ovqatlantirish uchun tanaffuslar.<\/span><\/p>\n

Ushbu moddaning birinchi qismida sanab o\u2018tilgan tanaffuslar ish vaqtiga kiritiladi.<\/span><\/p>\n

Mehnat to\u2018g\u2018risidagi qonunchilikda <\/span>va<\/span> mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlarda xodimlarga ish kuni davomida ish vaqtiga kiritiladigan yoki kiritilmaydigan boshqa tanaffuslar berish nazarda tutilishi mumkin.<\/span><\/p>\n

206-modda. Har kungi (smenalar oralig\u2018idagi) dam olishning davomiyligi<\/span><\/p>\n

Ishning tugashi <\/span>va<\/span> uning keyingi kuni (smenada) boshlanishi o\u2018rtasidagi har kungi (smenalar oralig\u2018idagi) dam olish davomiyligi, shu jumladan dam olish va ovqatlanish uchun tanaffus o\u2018n ikki soatdan kam bo\u2018lishi mumkin emas.<\/span><\/p>\n

207-modda. Dam olish kunlari (har haftalik uzluksiz dam olish)<\/span><\/p>\n

Xodimlarga har haftada dam olish kunlari beriladi.<\/span><\/p>\n

Besh kunlik ish haftasida xodimlarga haftada ikki dam olish kuni, olti kunlik ish haftasida esa bir dam olish kuni beriladi. Aynan bitta ish beruvchida mehnat shartnomasi asosida mehnat faoliyatini amalga oshirayotgan xodimlar uchun bajariladigan ishning o\u2018ziga xos xususiyatlariga qarab ish haftasining har xil turlari belgilanishi mumkin.<\/span><\/p>\n

Besh kunlik <\/span>va<\/span> olti kunlik ish haftasida umumiy dam olish kuni yakshanbadir. Besh kunlik ish haftasidagi ikkinchi dam olish kuni jamoa shartnomasida yoki ichki mehnat tartib qoidalarida yoxud smenalarga <\/span>bo\u2018linib<\/span> ishlash jadvallarida, ular mavjud bo\u2018lmaganda esa mehnat shartnomasida belgilanadi.<\/span><\/p>\n

Uzluksiz ishlaydigan ishlab chiqarishlarda yoki ishlab chiqarish-texnika sharoitlari <\/span>bo\u2018yicha<\/span> yoki aholiga doimiy uzluksiz xizmat ko\u2018rsatish zarurati oqibatida dam olish kunlari ishini to\u2018xtatish mumkin bo\u2018lmagan ishlab chiqarishlarda band bo\u2018lgan, shuningdek vaxta usulida ishlaydigan xodimlarga (xodimlar guruhiga) dam olish kunlari ichki mehnat tartib qoidalariga, smenalarga bo\u2018linib ishlash jadvallariga binoan haftaning har xil kunlarida navbatma-navbat beriladi.<\/span><\/p>\n

208-modda. Ishlanmaydigan bayram kunlari<\/span><\/p>\n

Quyidagi kunlar ishlanmaydigan bayram kunlaridir:<\/span><\/p>\n

1-yanvar \u2014 Yangi yil;<\/span><\/p>\n

8-mart \u2014 Xotin-qizlar kuni;<\/span><\/p>\n

21-mart \u2014 Navro\u2018z bayrami;<\/span><\/p>\n

9-may \u2014 Xotira <\/span>va<\/span> qadrlash kuni;<\/span><\/p>\n

1-sentabr \u2014 Mustaqillik kuni;<\/span><\/p>\n

1-oktabr \u2014 O\u2018qituvchi <\/span>va<\/span> murabbiylar kuni;<\/span><\/p>\n

8-dekabr \u2014 O\u2018zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasi kuni;<\/span><\/p>\n

Ro\u2018za hayit (Iyd al-Fitr) diniy bayramining birinchi kuni;<\/span><\/p>\n

Qurbon hayit (Iyd al-Adha) diniy bayramining birinchi kuni.<\/span><\/p>\n

Dam olish kuni ishlanmaydigan bayram kuniga <\/span>to\u2018g\u2018ri<\/span> kelgan taqdirda, dam olish kuni bayramdan keyingi ish kuniga ko\u2018chiriladi. Bunda ishlab chiqarish-texnik <\/span>va<\/span> tashkiliy sharoitlar (mavjud uzluksiz ishlab chiqarish, aholiga har kuni xizmat ko\u2018rsatish, navbatchilik asosida ishlash va boshqalar) tufayli ishlanmaydigan bayram kunlari to\u2018xtatib qo\u2018yish mumkin bo\u2018lmagan ishlarni bajarishda dam olish kunlari ko\u2018chirilmaydi.<\/span><\/p>\n

Dam olish kunlaridan <\/span>va<\/span> ishlanmaydigan bayram kunlaridan xodimlarning oqilona foydalanishi maqsadida dam olish kunlari O\u2018zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni bilan boshqa kunlarga ko\u2018chirilishi mumkin. <\/span><\/p>\n

209-modda. Dam olish kunlarida <\/span>va<\/span> ishlanmaydigan bayram kunlarida ishlashni taqiqlash<\/span><\/p>\n

Dam olish kunlarida <\/span>va<\/span> ishlanmaydigan bayram kunlarida ishlash taqiqlanadi, bundan ushbu Kodeksda nazarda tutilgan hollar mustasno.<\/span><\/p>\n

Umuman tashkilotning yoki uning alohida tarkibiy <\/span>bo\u2018linmalarining<\/span>, yakka tartibdagi tadbirkorning keyinchalik normal ishlashi oldindan kutilmagan qaysi ishlarning shoshilinch bajarilishiga bog\u2018liq bo\u2018lsa, o\u2018sha ishlarni bajarish zarur bo\u2018lgan taqdirda xodimlarni dam olish kunlari va ishlanmaydigan bayram kunlari ishga jalb etish ularning yozma roziligi bilan amalga oshiriladi.<\/span><\/p>\n

Umuman tashkilotning yoki uning alohida tarkibiy <\/span>bo\u2018linmalarining<\/span> keyinchalik normal ishlashi oldindan kutilmagan qaysi ishlarning shoshilinch bajarilishiga bog\u2018liq bo\u2018lsa, o\u2018sha ishlarning ro\u2018yxati jamoa shartnomasida, agar u tuzilmagan bo\u2018lsa, kasaba uyushmasi qo\u2018mitasi bilan kelishuvga ko\u2018ra ish beruvchi tomonidan, yakka tartibdagi tadbirkor ish beruvchi bo\u2018lib ish yuritilayotgan hollarida esa mehnat shartnomasida belgilanadi.<\/span><\/p>\n

Ishlanmaydigan bayram kunlarida ishlab chiqarish-texnik sharoitlarga <\/span>ko\u2018ra<\/span> (uzluksiz ishlaydigan tashkilotlar) to\u2018xtatib turish imkoni bo\u2018lmagan ishlarni (xizmatlarni), aholiga xizmat ko\u2018rsatish zarurati yuzaga keltiradigan ishlarni, shuningdek kechiktirib bo\u2018lmaydigan ta\u2019mirlash va yuk ortish-tushirish ishlarini amalga oshirishga yo\u2018l qo\u2018yiladi.<\/span><\/p>\n

Madaniy-tomosha tashkilotlarining, televideniye, radioeshittirish tashkilotlarining va boshqa ommaviy axborot vositalarining ijodkor xodimlarini, professional sportchilarni, shuningdek asarlarni yaratishda va (yoki) ijro etishda (namoyish etishda) ishtirok etuvchi boshqa shaxslarni O\u2018zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan Ijtimoiy-mehnat masalalari bo\u2018yicha respublika uch tomonlama komissiyasi bilan kelishuvga ko\u2018ra ishlar, kasblar, lavozimlarning tasdiqlanadigan ro\u2018yxatlariga muvofiq dam olish kunlari va ishlanmaydigan bayram kunlari ishga jalb etishga jamoa shartnomasida, ichki hujjatlarda, mehnat shartnomasida belgilanadigan tartibda yo\u2018l qo\u2018yiladi.<\/span><\/p>\n

Dam olish kunlaridagi yoki ishlanmaydigan bayram kunlaridagi ish uchun haq to\u2018lash ushbu Kodeksning 263-moddasiga muvofiq amalga oshiriladi.<\/span><\/p>\n

210-modda. Xodimlarni dam olish kunlari <\/span>va<\/span> ishlanmaydigan bayram kunlari ularning roziligisiz ishga jalb etishning alohida hollari<\/span><\/p>\n

Dam olish kunlari <\/span>va<\/span> ishlanmaydigan bayram kunlari xodimning roziligisiz ishga jalb etishga yo\u2018l qo\u2018yilmaydi, bundan quyidagi hollar mustasno:<\/span><\/p>\n

1) <\/span>tabiiy<\/span> yoki texnogen xususiyatga ega halokatlarning, ishlab chiqarishdagi avariyalarning, ishlab chiqarishdagi baxtsiz hodisalarning, shuningdek yong\u2018inlarning, toshqinlarning, zilzilalarning, epidemiyalarning yoki epizootiyalarning oldini olish yoki oqibatlarini bartaraf etish hamda aholining yoxud uning bir qismining hayotiga yoki normal yashash sharoitlariga tahdid soladigan boshqa alohida hollarda bajariladigan ishlar amalga oshirilishi uchun;<\/span><\/p>\n

2) <\/span>baxtsiz<\/span> hodisalarning oldini olish uchun;<\/span><\/p>\n

3) markazlashtirilgan issiq suv ta\u2019minoti, sovuq suv ta\u2019minoti va (yoki) suv chiqarish tizimlarining, gaz ta\u2019minoti, issiqlik ta\u2019minoti, yoritish, transport, aloqa tizimlarining normal ishlashini buzadigan kutilmagan holatlarni bartaraf etishga doir ijtimoiy jihatdan zarur ishlar amalga oshirilishi uchun;<\/span><\/p>\n

4) <\/span>ish<\/span> beruvchining mulkini nobud qilish yoki unga zarar yetkazishning oldini olish uchun.<\/span><\/p>\n

Ushbu modda birinchi qismining 3-bandida <\/span>ko\u2018rsatilgan<\/span> holatlarga ko\u2018ra xodimlarni dam olish kunlari va ishlanmaydigan bayram kunlari ishga jalb etishga xodimning mehnat vazifasi doirasida yo\u2018l qo\u2018yiladi.<\/span><\/p>\n

211-modda. Dam olish kunlari <\/span>va<\/span> ishlanmaydigan bayram kunlari ishga jalb etishni cheklash<\/span><\/p>\n

Xodimlar ishga jalb etiladigan dam olish <\/span>va<\/span> ishlanmaydigan bayram kunlarining sonini cheklash, bundan ushbu Kodeks 210-moddasida nazarda tutilgan hollar mustasno, jamoa shartnomasida yoxud ish beruvchi tomonidan kasaba uyushmasi qo\u2018mitasi bilan kelishuvga ko\u2018ra belgilanishi mumkin. <\/span><\/p>\n

Dam olish <\/span>va<\/span> ishlanmaydigan bayram kunlari ishga jalb etilganda ushbu Kodeks 396, 417-moddalarining birinchi qismida va 428-moddasida ayrim toifadagi xodimlarga nisbatan nazarda tutilgan cheklovlarga rioya etilishi kerak.<\/span><\/p>\n

Ushbu Kodeksda belgilangan cheklovlarga <\/span>va<\/span> xodimni dam olish kuni yoki ishlanmaydigan bayram kuni ishga jalb etish tartibiga ish beruvchi tomonidan rioya etilmasligi ish beruvchini xodimga bunday ish uchun haq to\u2018lashni ushbu Kodeksning 263-moddasida nazarda tutilgan miqdorda amalga oshirish majburiyatidan ozod etmaydi.<\/span><\/p>\n

212-modda. Xodimni dam olish kuni yoki ishlanmaydigan bayram kuni ishga jalb etishni rasmiylashtirish<\/span><\/p>\n

Xodimlarni dam olish kuni yoki ishlanmaydigan bayram kuni ishga jalb etish ish beruvchining buyrug\u2018i bilan rasmiylashtiriladi. Xodimning dam olish kuni yoki ishlanmaydigan bayram kuni ishlashga roziligi xodim tomonidan tegishli ariza berish yoxud xodim tomonidan ish beruvchining xodim dam olish kuni yoki ishlanmaydigan bayram kuni ishlashga rozi ekanligi to\u2018g\u2018risidagi buyrug\u2018iga imzo qo\u2018yish orqali olinishi mumkin.<\/span><\/p>\n

Xodim dam olish kuni yoki ishlanmaydigan bayram kuni ishga o\u2018z roziligisiz jalb etilganda ish beruvchining <\/span>buyrug\u2018ida<\/span> ushbu Kodeks 210-moddasida nazarda tutilgan alohida hol ko\u2018rsatilishi kerak.<\/span><\/p>\n

3-\u00a7. Ta\u2019tillar to\u2018g\u2018risidagi umumiy qoidalar<\/span><\/p>\n

213-modda. Ta\u2019tillarning turlari<\/span><\/p>\n

Ushbu Kodeksda ish beruvchi bilan tuzilgan mehnat shartnomasi asosida mehnat faoliyatini amalga oshirayotgan xodimlar uchun ta\u2019tillarning quyidagi turlari nazarda tutilgan:<\/span><\/p>\n

har<\/span> yilgi mehnat ta\u2019tili;<\/span><\/p>\n

ijtimoiy<\/span> ta\u2019tillar;<\/span><\/p>\n

ish<\/span> haqi qisman saqlanadigan ta\u2019til;<\/span><\/p>\n

ish<\/span> haqi saqlanmaydigan ta\u2019til.<\/span><\/p>\n

214-modda. Xodimning ta\u2019til olish huquqini ta\u2019minlash kafolatlari <\/span><\/p>\n

Ish beruvchi:<\/span><\/p>\n

xodimlarga<\/span> qonunchilikda kafolatlangan ta\u2019tillar berishi; <\/span><\/p>\n

xodimlarga<\/span> davomiyligi qonunchilikda kafolatlanganidan kam bo\u2018lmagan ta\u2019tillar berilishini ta\u2019minlashi;<\/span><\/p>\n

ta\u2019tillar<\/span> berish tartibiga rioya etishi;<\/span><\/p>\n

xodimlarga<\/span> jamoa kelishuvlarida, shuningdek jamoa shartnomasida va mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlarda yoxud mehnat shartnomasida nazarda tutilgan ta\u2019tillar sohasidagi qo\u2018shimcha huquq va kafolatlarni berishi shart.<\/span><\/p>\n

215-modda. Ta\u2019tilda <\/span>bo\u2018lgan<\/span> davrda xodimning ish o\u2018rni (lavozimi) saqlanishining kafolatlari<\/span><\/p>\n

Ushbu Kodeksning 213-moddasida nazarda tutilgan ta\u2019tillarda <\/span>bo\u2018lgan<\/span> davrda xodimning ish o\u2018rni (lavozimi) saqlanib qoladi va xodim bilan tuzilgan mehnat shartnomasini ish beruvchining tashabbusiga ko\u2018ra bekor qilishga yo\u2018l qo\u2018yilmaydi.<\/span><\/p>\n

Ta\u2019til davrida xodimning ish o\u2018rnini (lavozimini) saqlab qolish <\/span>va<\/span> xodim bilan tuzilgan mehnat shartnomasini bekor qilishga yo\u2018l qo\u2018yilmasligi to\u2018g\u2018risidagi ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan qoidalar mehnat shartnomasi:<\/span><\/p>\n

ish<\/span> beruvchining tashabbusiga ko\u2018ra ushbu Kodeks 161-moddasi ikkinchi qismining 1-bandiga muvofiq;<\/span><\/p>\n

ish<\/span> beruvchining tashabbusi bilan bog\u2018liq bo\u2018lmagan asoslarga ko\u2018ra bekor qilinganda qo\u2018llanilmaydi.<\/span><\/p>\n

4-\u00a7. Har yilgi mehnat ta\u2019tili<\/span><\/p>\n

216-modda. Har yilgi mehnat ta\u2019tili tushunchasi <\/span>va<\/span> turlari<\/span><\/p>\n

Har yilgi mehnat ta\u2019tili dam olish <\/span>va<\/span> ishlash qobiliyatini tiklash uchun ish o\u2018rni (lavozimi) hamda o\u2018rtacha ish haqi saqlab qolingan holda xodim ishdan ozod etiladigan, xodimga har yili ish yili davomida beriladigan vaqt davridir.<\/span><\/p>\n

Barcha xodimlar, shu jumladan o\u2018rindoshlik asosida ishlaydigan xodimlar har yilgi mehnat ta\u2019tiliga chiqish huquqiga ega.<\/span><\/p>\n

Har yilgi mehnat ta\u2019tilining turlari quyidagilardan iborat:<\/span><\/p>\n

asosiy<\/span> mehnat ta\u2019tili (har yilgi asosiy eng kam yoki har yilgi asosiy uzaytirilgan);<\/span><\/p>\n

ushbu<\/span> Kodeksning 222-moddasida nazarda tutilgan tartibda asosiy eng kam yoki asosiy uzaytirilgan ta\u2019til bilan jamlab hisoblanadigan qo\u2018shimcha mehnat ta\u2019tili.<\/span><\/p>\n

217-modda. Har yilgi asosiy eng kam mehnat ta\u2019tilining davomiyligi<\/span><\/p>\n

Har yilgi asosiy eng kam mehnat ta\u2019tilining davomiyligi yigirma bir kalendar kunni tashkil etadi.<\/span><\/p>\n

218-modda. Har yilgi asosiy uzaytirilgan ta\u2019til <\/span><\/p>\n

Quyidagilarga yoshi <\/span>va<\/span> sog\u2018lig\u2018ining holati hisobga olingan holda har yilgi asosiy uzaytirilgan ta\u2019til beriladi:<\/span><\/p>\n

o\u2018n<\/span> sakkiz yoshgacha bo\u2018lgan shaxslarga \u2014 o\u2018ttiz kalendar kun;<\/span><\/p>\n

I <\/span>va<\/span> II guruh nogironligi bo\u2018lgan xodimlarga \u2014 o\u2018ttiz kalendar kun.<\/span><\/p>\n

Davlat hokimiyati <\/span>va<\/span> boshqaruvi organlari xodimlariga davomiyligi yigirma yetti kalendar kun bo\u2018lgan har yilgi asosiy uzaytirilgan ta\u2019til beriladi, bundan davlat xodimlarining ayrim toifalari uchun qonunda har yilgi asosiy uzaytirilgan ta\u2019tilning uzoqroq davomiyligi belgilangan hollar mustasno. <\/span><\/p>\n

Har yilgi asosiy uzaytirilgan ta\u2019tillar ayrim toifadagi xodimlar uchun ham ular mehnat vazifalarining o\u2018ziga xos jihatlari <\/span>va<\/span> xususiyatlariga hamda boshqa holatlarga qarab belgilanadi. Bunday ta\u2019tillar olish huquqiga ega <\/span>bo\u2018lgan<\/span> xodimlarning ro\u2018yxati va ushbu ta\u2019tillarning davomiyligi qonunchilikda belgilanadi.<\/span><\/p>\n

Qonunchilikda belgilanganidan tashqari, har yilgi asosiy uzaytirilgan ta\u2019tillar berish, shuningdek har yilgi asosiy uzaytirilgan ta\u2019tilning davomiyligini uning qonunchilik bilan kafolatlangan davomiyligiga nisbatan <\/span>ko\u2018paytirish<\/span> jamoa kelishuvlarida, shuningdek jamoa shartnomasida, ichki hujjatlarda, mehnat shartnomasida nazarda tutilishi mumkin.<\/span><\/p>\n

219-modda. Har yilgi qo\u2018shimcha ta\u2019tillar<\/span><\/p>\n

Har yilgi qo\u2018shimcha ta\u2019tillar:<\/span><\/p>\n

ushbu<\/span> Kodeksning 481-moddasiga muvofiq mehnat sharoitlari noqulay ishlarda band bo\u2018lgan xodimlarga;<\/span><\/p>\n

ushbu<\/span> Kodeksning 483-moddasiga muvofiq noqulay tabiiy-iqlim sharoitlarida ish bajarayotgan xodimlarga;<\/span><\/p>\n

ushbu<\/span> Kodeksning 220-moddasiga muvofiq bitta tashkilotda yoki tarmoqda ko\u2018p yillik ish stajiga ega bo\u2018lgan xodimlarga;<\/span><\/p>\n

qonunchilikda<\/span>, jamoa kelishuvlarida, shuningdek jamoa shartnomasida, ichki hujjatlarda, mehnat shartnomasida nazarda tutilgan boshqa hollarda beriladi.<\/span><\/p>\n

220-modda. Bitta tashkilotda yoki tarmoqda <\/span>ko\u2018p<\/span> yillik ish staji uchun beriladigan har yilgi qo\u2018shimcha mehnat ta\u2019tili<\/span><\/p>\n

Xodimga u bitta tashkilotda yoki tarmoqda ishlagan har besh yil uchun davomiyligi ikki kalendar <\/span>kun<\/span> bo\u2018lgan, biroq jami sakkiz kalendar kundan ko\u2018p bo\u2018lmagan har yilgi qo\u2018shimcha mehnat ta\u2019tili beriladi.<\/span><\/p>\n

Ushbu modda birinchi qismining qoidalari qonunchilikda o\u2018ziga ish staji uchun har yilgi uzoqroq qo\u2018shimcha mehnat ta\u2019tillari berilishi nazarda tutilgan ayrim toifadagi xodimlarga nisbatan tatbiq etilmaydi.<\/span><\/p>\n

Qonunchilikda, jamoa kelishuvlarida, shuningdek jamoa shartnomasida, boshqa ichki hujjatlarda yoki mehnat shartnomasida ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan har yilgi qo\u2018shimcha mehnat ta\u2019tilini olish huquqini beruvchi ish stajiga boshqa ish beruvchidagi yoxud boshqa tarmoqdagi ish stajini kiritish nazarda tutilishi mumkin. <\/span><\/p>\n

Agar xodim ish beruvchining taklifiga <\/span>ko\u2018ra<\/span> ishga qabul qilingan bo\u2018lsa, ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan har yilgi qo\u2018shimcha mehnat ta\u2019tilini olish huquqini beruvchi ish stajiga boshqa ish beruvchidagi ish staji kiritiladi. Mikrofirmalar xodimlariga ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan har yilgi qo\u2018shimcha mehnat ta\u2019tili ushbu Kodeksning 505-moddasi uchinchi qismida nazarda tutilgan o\u2018ziga xos xususiyatlar hisobga olingan holda beriladi.<\/span><\/p>\n

221-modda. Har yilgi mehnat ta\u2019tillarining davomiyligini hisoblab chiqarish<\/span><\/p>\n

Xodimlarning har yilgi asosiy <\/span>va<\/span> qo\u2018shimcha mehnat ta\u2019tillarining davomiyligi kalendar kunlarda hisoblab chiqariladi.<\/span><\/p>\n

Har yilgi mehnat ta\u2019tili davriga <\/span>to\u2018g\u2018ri<\/span> keladigan ishlanmaydigan bayram kunlari mehnat ta\u2019tillarining davomiyligini belgilashda hisobga olinmaydi.<\/span><\/p>\n

Qonunchilikda nazarda tutilgan hollarda ayrim toifadagi xodimlarga beriladigan har yilgi asosiy <\/span>va<\/span> qo\u2018shimcha mehnat ta\u2019tillarining davomiyligi olti kunlik ish haftasi hisobidan kalendar bo\u2018yicha ish kunlarida hisoblab chiqariladi.<\/span><\/p>\n

222-modda. Har yilgi asosiy <\/span>va<\/span> qo\u2018shimcha mehnat ta\u2019tillarini jamlash tartibi<\/span><\/p>\n

Har yilgi mehnat ta\u2019tilining umumiy davomiyligini hisoblab chiqarishda qo\u2018shimcha ta\u2019tillar har yilgi asosiy eng kam ta\u2019til yoki har yilgi asosiy uzaytirilgan ta\u2019tilga qo\u2018shib jamlanadi.<\/span><\/p>\n

Barcha hollarda qonunchilik bilan belgilangan ta\u2019tillarni jamlashda ularning davomiyligi bir ish yili uchun ellik olti kalendar kundan oshib ketishi mumkin emas. <\/span><\/p>\n

Ushbu moddaning ikkinchi qismida nazarda tutilgan cheklov qonunchilikda nazarda tutilmagan, jamoa kelishuvlarida, shuningdek jamoa shartnomasida, ish beruvchining kasaba uyushmasi qo\u2018mitasi bilan kelishuvga ko\u2018ra qabul qilingan ichki hujjatlarida yoxud mehnat shartnomasida belgilangan mehnat ta\u2019tillariga nisbatan tatbiq etilmaydi.<\/span><\/p>\n

223-modda. Har yilgi mehnat ta\u2019tili davomiyligini ishlab berilgan vaqtga mutanosib ravishda hisoblab chiqarish hollari<\/span><\/p>\n

Agar ish yili davomida xodimning har yilgi mehnat ta\u2019tilining davomiyligi o\u2018zgargan (voyaga yetmagan xodim o\u2018n sakkiz yoshga to\u2018lganligi munosabati bilan u asosiy uzaytirilgan mehnat ta\u2019tilini olish huquqini yo\u2018qotgan; xodimga I yoki II guruh nogironligi belgilangan va shu sababli unda uzaytirilgan ta\u2019til olish huquqi yuzaga kelgan; xodim ish yilining bir qismini oddiy mehnat sharoitlarida, boshqa qismini esa unga qo\u2018shimcha ta\u2019til olish huquqini beradigan noqulay mehnat sharoitlarida ishlagan bo\u2018lsa; xodim ish yili davomida boshqa ishga o\u2018tkazilgan va bu ishda mehnat ta\u2019tilining xodim unga o\u2018tkazilguniga qadar bajargan ishidagiga nisbatan boshqacha davomiyligi nazarda tutilgan bo\u2018lsa va boshqalar) bo\u2018lsa, har yilgi mehnat ta\u2019tilining davomiyligini ishlab berilgan vaqtga mutanosib ravishda hisoblab chiqarish amalga oshiriladi.<\/span><\/p>\n

Ishlab chiqarish zaruriyati yoki bekor turib qolish munosabati bilan ish beruvchining tashabbusiga <\/span>ko\u2018ra<\/span> xodimni vaqtincha boshqa ishga o\u2018tkazish har yilgi mehnat ta\u2019tili <\/span>davomiyligining mehnat shartnomasida nazarda tutilgan asosiy ish bo\u2018yicha belgilangan mehnat ta\u2019tili davomiyligiga nisbatan kamayishiga olib kelmasligi kerak.<\/span><\/p>\n

Ishning birinchi yili uchun har yilgi mehnat ta\u2019tili quyidagi toifadagi xodimlarga ishlab berilgan vaqtiga mutanosib ravishda haq to\u2018langan holda to\u2018liq davomiylikda beriladi:<\/span><\/p>\n

har<\/span> yilgi mehnat ta\u2019tili o\u2018quvchilarning yozgi ta\u2019tili davrida beriladigan ta\u2019lim tashkilotlarining o\u2018qituvchilar tarkibiga va uslubiyotchilariga. Ushbu toifadagi xodimlarning ikkinchi <\/span>va<\/span> keyingi ish yillari uchun har yilgi mehnat ta\u2019tiliga to\u2018liq hajmda haq to\u2018lanadi;<\/span><\/p>\n

birinchi<\/span> ish yilida olti oydan kam ishlagan o\u2018rindoshlarga \u2014 asosiy ishi bo\u2018yicha har yilgi mehnat ta\u2019tili bilan bir vaqtda mehnat ta\u2019tili berilganda. Birinchi ish yilida o\u2018rindoshlik asosidagi ishda olti oydan ko\u2018p ishlagan xodimlarga bunday ishda beriladigan mehnat ta\u2019tili, shuningdek keyingi ish yillaridagi har yilgi mehnat ta\u2019tillari uchun to\u2018liq haq to\u2018lanadi.<\/span><\/p>\n

Xodim bilan mehnat shartnomasi bekor qilinganda joriy ish yilida foydalanilmagan har yilgi mehnat ta\u2019tili uchun xodimga tegishli <\/span>bo\u2018lgan<\/span> kompensatsiyaning miqdori, shuningdek joriy ish yilida ishlab berilmagan ta\u2019til kunlari uchun ushlab qolinadigan haq miqdori xodimning oxirgi ish yilida ishlab bergan vaqtiga mutanosib ravishda hisoblab chiqariladi.<\/span><\/p>\n

224-modda. Har yilgi mehnat ta\u2019tili davomiyligini ishlab berilgan vaqtga mutanosib ravishda hisoblab chiqarish tartibi<\/span><\/p>\n

Har yilgi mehnat ta\u2019tilining davomiyligini ishlab berilgan vaqtga mutanosib ravishda hisoblab chiqarishda uning davomiyligi har yilgi asosiy va qo\u2018shimcha mehnat ta\u2019tilining to\u2018liq miqdorini o\u2018n ikkiga bo\u2018lish hamda to\u2018liq ishlangan oylar soniga ko\u2018paytirish yo\u2018li bilan aniqlanadi. Bunda o\u2018n besh kalendar kunga teng va undan ko\u2018p <\/span>bo\u2018lgan<\/span> ortiqcha kunlar bir oy deb yaxlitlanadi, o\u2018n besh kalendar kundan kami esa hisobga olinmaydi. Ishlab berilgan vaqtga mutanosib ravishda mehnat ta\u2019tili kunlari umumiy davomiyligini hisoblashda olingan 0<\/span>,5<\/span> ga teng va undan ko\u2018p o\u2018nliklar bir kun deb yaxlitlanadi, 0,5 dan kami esa hisobdan chiqarib tashlanadi.<\/span><\/p>\n

225-modda. Ish yili<\/span><\/p>\n

Ish yili deganda xodimning muayyan ish beruvchida o\u2018n ikki oyga teng <\/span>bo\u2018lgan<\/span> va haqiqatda ish boshlangan sanadan e\u2019tiboran hisoblab chiqariladigan ish davri tushuniladi.<\/span><\/p>\n

Agar ushbu Kodeksning 226-moddasiga muvofiq ish yiliga kiritiladigan davrlarning summasi to\u2018liq o\u2018n ikki kalendar oydan kam <\/span>bo\u2018lsa<\/span>, xodimning ish yili yetishmayotgan vaqtga suriladi.<\/span><\/p>\n

226-modda. Har yilgi mehnat ta\u2019tilini olish huquqini beradigan ish stajini hisoblab chiqarish<\/span><\/p>\n

Har yilgi asosiy mehnat ta\u2019tilini <\/span>va<\/span> bitta tashkilotda yoki tarmoqda ko\u2018p yillik ish staji uchun qo\u2018shimcha ta\u2019til olish huquqini beruvchi ish staji jumlasiga quyidagilar kiradi:<\/span><\/p>\n

ish<\/span> yili davomida haqiqatda ishlangan vaqt;<\/span><\/p>\n

xodim<\/span> haqiqatda ishlamagan, lekin mehnat to\u2018g\u2018risidagi qonunchilikka va mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlarga, mehnat shartnomasiga muvofiq uning ish o\u2018rni (lavozimi) saqlangan vaqt, shu jumladan har yilgi mehnat ta\u2019tili vaqti, dam olish kunlari, ishlanmaydigan bayram kunlari hamda qonunchilikda belgilangan boshqa davrlari; <\/span><\/p>\n

mehnat<\/span> shartnomasi qonunga xilof ravishda bekor qilinganda, xodim boshqa ishga o\u2018tkazilganda yoki u ishdan chetlashtirilganda va kelgusida xodim avvalgi ishiga tiklanganda majburiy progul vaqti;<\/span><\/p>\n

agar tibbiy ko\u2018rikdan o\u2018tmaslik yoki mehnatni muhofaza qilish sohasida bilim va ko\u2018nikmalar tekshiruvidan o\u2018tmaslik xodimning aybisiz yuz bergan bo\u2018lsa, majburiy tibbiy ko\u2018rikdan o\u2018tmagan yoki mehnatni muhofaza qilish sohasida o\u2018quvdan o\u2018tmagan hamda bilim va ko\u2018nikmalari tekshiruvdan o\u2018tmagan xodim ishdan chetlashtirilgan davr;<\/span><\/p>\n

agar<\/span> xizmat tekshiruvi natijalariga ko\u2018ra, mehnat majburiyatlarining buzilishidagi xodimning aybi tasdiqlanmasa yoxud mehnat majburiyatlarini buzish faktining o\u2018zi tasdiqlanmasa, ushbu xizmat tekshiruvini o\u2018tkazish vaqtida xodim ishdan chetlashtirilgan davr;<\/span><\/p>\n

xodimning<\/span> iltimosiga ko\u2018ra beriladigan, ish yili davomida ikki haftadan oshmaydigan ish haqi saqlanmaydigan ta\u2019tillar vaqti;<\/span><\/p>\n

jamoa<\/span> kelishuvlarida, shuningdek jamoa shartnomasida va ichki hujjatlarda, mehnat shartnomasining shartlarida nazarda tutilgan boshqa vaqt davrlari.<\/span><\/p>\n

Har yilgi asosiy mehnat ta\u2019tilini olish huquqini beradigan ish staji jumlasiga quyidagilar kiritilmaydi:<\/span><\/p>\n

xodim<\/span> uzrli sabablarsiz ishda bo\u2018lmagan vaqt;<\/span><\/p>\n

xodim<\/span> ishdan chetlashtirilgan davrlar, bundan ushbu modda birinchi qismining to\u2018rtinchi, beshinchi va oltinchi xatboshilarida nazarda tutilgan hollar mustasno;<\/span><\/p>\n

ushbu<\/span> Kodeks 405-moddasining birinchi va ikkinchi qismlarida nazarda tutilgan bolani parvarishlash uchun beriladigan ta\u2019tillar vaqti.<\/span><\/p>\n

Zararli <\/span>va<\/span> (yoki) xavfli mehnat sharoitlaridagi, shuningdek noqulay tabiiy-iqlim sharoitlaridagi ish uchun har yilgi qo\u2018shimcha mehnat ta\u2019tillarini olish huquqini beradigan ish stajiga faqat mazkur sharoitlarda haqiqatda ishlab berilgan vaqt kiritiladi.<\/span><\/p>\n

227-modda. Birinchi ish yili uchun har yilgi mehnat ta\u2019tilini berish tartibi<\/span><\/p>\n

Birinchi ish yili uchun har yilgi mehnat ta\u2019tilidan foydalanish huquqi xodimda u ushbu ish beruvchida uzluksiz ishlagan olti oy o\u2018tganidan keyin yuzaga keladi. Mehnat shartnomasi taraflarining kelishuviga <\/span>ko\u2018ra<\/span> xodimga ishlagan olti oy o\u2018tguniga qadar ham mehnat ta\u2019tili berilishi mumkin.<\/span><\/p>\n

Birinchi bor tashkil etilgan tashkilotlar uchun xodimlarga birinchi ish yili uchun har yilgi mehnat ta\u2019tili birinchi ish yili tugaguniga qadar ushbu ta\u2019tilni berish sharti bilan olti oy ishlamasidan ilgari yoki undan keyin berilishi mumkin.<\/span><\/p>\n

Olti oy o\u2018tguniga qadar xodimning xohishiga ko\u2018ra quyidagilarga har yilgi mehnat ta\u2019tili beriladi:<\/span><\/p>\n

ayollarga<\/span> \u2014 homiladorlik va tug\u2018ish ta\u2019tilidan oldin yoki undan keyin;<\/span><\/p>\n

o\u2018n<\/span> to\u2018rt yoshga to\u2018lmagan bitta yoki undan ortiq bolani (o\u2018n olti yoshga to\u2018lmagan nogironligi bo\u2018lgan bolani) tarbiyalayotgan shaxslarga (yolg\u2018iz ota-onaga, shu jumladan beva ayollarga, beva erkaklarga, nikohdan ajralganlarga, muddatli harbiy xizmatdagi harbiy xizmatchilarning xotinlariga, ota-onaning o\u2018rnini bosuvchi shaxslarga);<\/span><\/p>\n

o\u2018n<\/span> sakkiz yoshdan kichik bo\u2018lgan shaxslarga;<\/span><\/p>\n

rezervga<\/span> bo\u2018shatilganidan keyin uch oydan kechiktirmay ishga kirgan muddatli harbiy xizmatni o\u2018tagan sobiq harbiy xizmatchilarga;<\/span><\/p>\n

1941 \u2014 1945-yillardagi urush qatnashchilariga <\/span>va<\/span> imtiyozlari bo\u2018yicha ularga tenglashtirilgan shaxslarga;<\/span><\/p>\n

I <\/span>va<\/span> II guruh nogironligi bo\u2018lgan xodimlarga;<\/span><\/p>\n

ishdan<\/span> ajralmagan holda ta\u2019lim tashkilotlarida o\u2018qiyotganlarga, agar ular o\u2018zining har yilgi mehnat ta\u2019tilini imtihonlar, sinovlar (zachyotlar) topshirish, bitiruv malakaviy ishlarini, magistrlik dissertatsiyalarini, kurs, laboratoriya ishlarini va boshqa o\u2018quv ishlarini bajarish vaqtiga to\u2018g\u2018rilab olishni xohlasa;<\/span><\/p>\n

jamoa<\/span> kelishuvlarida, shuningdek jamoa shartnomasida yoxud ichki hujjatlarda belgilangan boshqa hollarda boshqa xodimlarga.<\/span><\/p>\n

Ushbu moddaning birinchi, ikkinchi <\/span>va<\/span> uchinchi qismlarida nazarda tutilgan hollarda har yilgi mehnat ta\u2019tili to\u2018liq davomiylikda va to\u2018liq haq to\u2018langan holda beriladi.<\/span><\/p>\n

Olti oydan kam ishlagan o\u2018rindoshlarga birinchi ish yili uchun har yilgi mehnat ta\u2019tili ularning xohishiga ko\u2018ra asosiy ish <\/span>bo\u2018yicha<\/span> har yilgi mehnat ta\u2019tili bilan bir vaqtda o\u2018rindoshlik asosida ishdagi ta\u2019til uchun ishlab berilgan vaqtga mutanosib ravishda haq to\u2018langan holda beriladi. Olti oy va undan ortiq ishlagan o\u2018rindoshlarga birinchi ish yili uchun o\u2018rindoshlik asosidagi ishda beriladigan har yilgi mehnat ta\u2019tiliga, shuningdek ikkinchi va keyingi ish yillari uchun ushbu toifadagi xodimlarning mehnat ta\u2019tiliga, ushbu ta\u2019til ish yili davomida qaysi vaqtda berilishidan qat\u2019i nazar, to\u2018liq haq to\u2018lanadi.<\/span><\/p>\n

Har yilgi mehnat ta\u2019tili o\u2018quvchilarning yozgi ta\u2019tili davrida beriladigan ta\u2019lim tashkilotlarining o\u2018qituvchilar tarkibiga birinchi ish yilidagi har yilgi mehnat ta\u2019tili o\u2018quvchilarning yozgi ta\u2019tili davrida to\u2018liq davomiylikda, ular ushbu ta\u2019lim tashkilotiga ishga kirgan vaqtidan qat\u2019i nazar, ishlab bergan vaqtiga mutanosib ravishda haq to\u2018langan holda beriladi. Mazkur toifadagi xodimlarga ikkinchi <\/span>va<\/span> keyingi ish yillari uchun beriladigan mehnat ta\u2019tiliga, ushbu ta\u2019til ish yili davomida qaysi vaqtda berilishidan qat\u2019i nazar, to\u2018liq haq to\u2018lanadi. <\/span><\/p>\n

228-modda. Ikkinchi <\/span>va<\/span> keyingi ish yillari uchun har yilgi mehnat ta\u2019tilini berish tartibi<\/span><\/p>\n

Ikkinchi <\/span>va<\/span> keyingi ish yillari uchun har yilgi mehnat ta\u2019tili ish beruvchi va xodim uchun majburiy bo\u2018lgan ta\u2019tillar jadvali bilan belgilanadigan har yilgi mehnat ta\u2019tillarini berish navbatiga muvofiq beriladi.<\/span><\/p>\n

Ta\u2019tillar jadvali kalendar yil boshlanguniga qadar ish beruvchi tomonidan kasaba uyushmasi qo\u2018mitasi bilan kelishuvga ko\u2018ra tasdiqlanadi.<\/span><\/p>\n

Xodim har yilgi mehnat ta\u2019tili beriladigan vaqt to\u2018g\u2018risida ta\u2019til boshlanishidan kamida o\u2018n besh <\/span>kun<\/span> oldin xabardor qilinishi kerak.<\/span><\/p>\n

Xodimning xohishiga <\/span>ko\u2018ra<\/span> har yilgi mehnat ta\u2019tili unga qulay bo\u2018lgan vaqtda quyidagilarga berilishi kerak:<\/span><\/p>\n

ayollarga<\/span> \u2014 homiladorlik va tug\u2018ish ta\u2019tilidan oldin yoki undan keyin;<\/span><\/p>\n

bolani<\/span> parvarishlash ta\u2019tilidan foydalanayotgan xodimga ushbu ta\u2019tildan oldin yoki keyin;<\/span><\/p>\n

o\u2018n<\/span> to\u2018rt yoshga to\u2018lmagan bir yoki undan ortiq nafar bolani (o\u2018n olti yoshga to\u2018lmagan nogironligi bo\u2018lgan bolani) tarbiyalayotgan shaxslarga (yolg\u2018iz ota-onaga, shu jumladan beva ayollarga, beva erkaklarga, nikohdan ajralganlarga, muddatli harbiy xizmatdagi harbiy xizmatchilarning xotinlariga, ota-onaning o\u2018rnini bosuvchi shaxslarga);<\/span><\/p>\n

I <\/span>va<\/span> II guruh nogironligi bo\u2018lgan shaxslarga;<\/span><\/p>\n

1941 \u2014 1945-yillardagi urush qatnashchilariga <\/span>va<\/span> imtiyozlari bo\u2018yicha ularga tenglashtirilgan shaxslarga;<\/span><\/p>\n

o\u2018n<\/span> sakkiz yoshdan kichik bo\u2018lgan shaxslarga;<\/span><\/p>\n

ishdan<\/span> ajralmagan holda ta\u2019lim tashkilotlarida o\u2018qiyotganlarga, agar ular o\u2018zining har yilgi mehnat ta\u2019tilini imtihonlar, sinovlar (zachyotlar) topshirish, bitiruv malakaviy ishlarini, magistrlik dissertatsiyalarini, kurs, laboratoriya ishlarini va boshqa o\u2018quv ishlarini bajarish vaqtiga to\u2018g\u2018rilab olishni xohlasa;<\/span><\/p>\n

\u201cO\u2018zbekiston Respublikasi faxriy donori\u201d <\/span>ko\u2018krak<\/span> nishoni bilan taqdirlangan shaxslarga;<\/span><\/p>\n

jamoa<\/span> kelishuvlarida, shuningdek jamoa shartnomasida yoxud boshqa ichki hujjatlarda belgilangan hollarda boshqa xodimlarga.<\/span><\/p>\n

Ishlaydigan erkaklarga har yilgi mehnat ta\u2019tili ularning xohishiga <\/span>ko\u2018ra<\/span> xotinining homiladorlik va tug\u2018ish ta\u2019tili davrida beriladi.<\/span><\/p>\n

Jadvalda belgilangan har yilgi mehnat ta\u2019tilini berish vaqti xodim <\/span>va<\/span> ish beruvchi o\u2018rtasidagi kelishuvga binoan o\u2018zgartirilishi mumkin.<\/span><\/p>\n

229-modda. Har yilgi mehnat ta\u2019tilini uzaytirish yoki uni boshqa muddatga <\/span>ko\u2018chirish<\/span><\/p>\n

Xodimlar quyidagi hollarda har yilgi mehnat ta\u2019tilini uzaytirish yoki boshqa muddatga <\/span>ko\u2018chirish<\/span> huquqiga ega:<\/span><\/p>\n

vaqtincha<\/span> mehnatga qobiliyatsizlik davrida;<\/span><\/p>\n

homiladorlik<\/span> va tug\u2018ish ta\u2019tilining muddati boshlanganda;<\/span><\/p>\n

har<\/span> yilgi mehnat ta\u2019tili o\u2018quv ta\u2019tiliga to\u2018g\u2018ri kelib qolganda;<\/span><\/p>\n

davlat<\/span> yoki jamoat majburiyatlarini bajarayotganda, agar qonunchilikda bunday majburiyatlarni bajarish uchun ishdan ozod etish nazarda tutilgan bo\u2018lsa;<\/span><\/p>\n

jamoa<\/span> kelishuvlarida yoki jamoa shartnomasida nazarda tutilgan boshqa hollarda.<\/span><\/p>\n

Agar har yilgi mehnat ta\u2019tilidan foydalanishga monelik qiluvchi sabablar ta\u2019til boshlanguniga qadar kelib chiqqan <\/span>bo\u2018lsa<\/span>, xodim bilan ish beruvchi o\u2018rtasidagi kelishuvga binoan ta\u2019tildan foydalanishning yangi muddati belgilanadi. Bunday sabablar ta\u2019til davrida kelib chiqqan hollarda ta\u2019til tegishli kunlar soniga uzaytiriladi yoki xodim bilan ish beruvchining kelishuviga <\/span>ko\u2018ra<\/span> ta\u2019tilning foydalanilmay qolgan qismi boshqa muddatga ko\u2018chiriladi.<\/span><\/p>\n

Xodim har yilgi mehnat ta\u2019tilidan foydalanishga to\u2018sqinlik qiladigan, yuzaga kelgan sabablar to\u2018g\u2018risida ish beruvchini yozma shaklda xabardor qilishi shart.<\/span><\/p>\n

Agar xodim ushbu Kodeks 228-moddasining uchinchi qismida nazarda tutilgan muddatda ta\u2019til boshlanadigan vaqt haqida o\u2018z vaqtida xabardor qilinmagan yoki unga ta\u2019til boshlanguniga qadar ushbu Kodeks 233-moddasining ikkinchi qismiga muvofiq ta\u2019til vaqti uchun haq to\u2018lanmagan <\/span>bo\u2018lsa<\/span>, har yilgi mehnat ta\u2019tili xodimning arizasiga ko\u2018ra boshqa muddatga ko\u2018chiriladi.<\/span><\/p>\n

230-modda. Har yilgi mehnat ta\u2019tilining bir qismini keyingi ish yiliga <\/span>ko\u2018chirish<\/span><\/p>\n

Har yilgi mehnat ta\u2019tili har yili, ushbu ta\u2019til berilayotgan ish yili tugaguniga qadar berilishi kerak.<\/span><\/p>\n

Ishlab chiqarish xususiyatiga ega sabablarga <\/span>ko\u2018ra<\/span> joriy yilda har yilgi mehnat ta\u2019tilini to\u2018liq berish imkoni bo\u2018lmagan alohida hollarda xodimning roziligi bilan ta\u2019tilning o\u2018n to\u2018rt kalendar kundan ortiq bo\u2018lgan qismi keyingi ish yiliga ko\u2018chirilishi mumkin bo\u2018lib, ushbu yil davomida undan foydalanilishi shart.<\/span><\/p>\n

O\u2018n sakkiz yoshga to\u2018lmagan xodimlarga, nogironligi bo\u2018lgan xodimlarga har yilgi mehnat ta\u2019tilini, shuningdek ushbu Kodeksning 481 va 483-moddalarida ko\u2018rsatilgan har yilgi qo\u2018shimcha ta\u2019tillarni bermaslik taqiqlanadi.<\/span><\/p>\n

231-modda. Har yilgi mehnat ta\u2019tilini qismlarga <\/span>bo\u2018lish<\/span><\/p>\n

Xodim <\/span>va<\/span> ish beruvchi o\u2018rtasidagi kelishuvga ko\u2018ra har yilgi mehnat ta\u2019tili qismlarga bo\u2018linishi mumkin. Bunda ushbu ta\u2019tilning hech <\/span>bo\u2018lmaganda<\/span> bir qismi o\u2018n to\u2018rt kalendar kundan kam bo\u2018lmasligi kerak.<\/span><\/p>\n

232-modda. Xodimni har yilgi mehnat ta\u2019tilidan chaqirib olish<\/span><\/p>\n

Har yilgi mehnat ta\u2019tilidan chaqirib olishga ta\u2019tilning istalgan vaqtida faqat xodimning roziligi bilan yo\u2018l qo\u2018yiladi. Shu munosabat bilan ta\u2019tilning foydalanilmay qolgan qismi xodimga mazkur ish yili davomida boshqa vaqtda berilishi yoki ushbu Kodeksning 230 <\/span>va<\/span> 231-moddalarida nazarda tutilgan talablarga rioya etilgan holda keyingi ish yilida berilishi kerak.<\/span><\/p>\n

O\u2018n sakkiz yoshga to\u2018lmagan xodimlarni, homilador ayollarni va mehnat sharoitlari o\u2018ta zararli <\/span>va<\/span> o\u2018ta og\u2018ir ishlarda band bo\u2018lgan xodimlarni har yilgi mehnat ta\u2019tilidan chaqirib olishga yo\u2018l qo\u2018yilmaydi.<\/span><\/p>\n

233-modda. Xodimga har yilgi mehnat ta\u2019tilida <\/span>bo\u2018lgan<\/span> vaqti uchun o\u2018rtacha ish haqi to\u2018lash<\/span><\/p>\n

Har yilgi mehnat ta\u2019tilida <\/span>bo\u2018lgan<\/span> vaqti uchun xodimga ushbu Kodeksning 257-moddasiga muvofiq hisoblab chiqariladigan o\u2018rtacha ish haqining saqlanishi kafolatlanadi.<\/span><\/p>\n

Har yilgi mehnat ta\u2019tili vaqti uchun haq to\u2018lash jamoa shartnomasida, ichki hujjatlarda yoxud mehnat shartnomasida belgilangan muddatlarda, biroq ta\u2019til boshlanguniga qadar oxirgi ish kunidan kechiktirmay amalga oshiriladi.<\/span><\/p>\n

234-modda. Har yilgi mehnat ta\u2019tilini pulli kompensatsiya bilan almashtirish<\/span><\/p>\n

Mehnat shartnomasi bekor qilinganda xodimga barcha foydalanilmagan har yilgi asosiy <\/span>va<\/span> qo\u2018shimcha mehnat ta\u2019tillari uchun pulli kompensatsiya to\u2018lanadi.<\/span><\/p>\n

Xodimlarga ish davrida ularning xohishiga <\/span>ko\u2018ra<\/span> har yilgi mehnat ta\u2019tili uchun ta\u2019tilning ushbu Kodeksning 217-moddasida belgilangan eng kam davomiyligidan tashqari pulli kompensatsiya to\u2018lanishi mumkin.<\/span><\/p>\n

O\u2018n sakkiz yoshga to\u2018lmagan xodimlarga, I yoki II guruh nogironligi <\/span>bo\u2018lgan<\/span> xodimlarga beriladigan ijtimoiy ta\u2019tillarning barcha turlaridan, har yilgi uzaytirilgan asosiy mehnat ta\u2019tillaridan, shuningdek ushbu Kodeksning 481 va 483-moddalarida nazarda tutilgan qo\u2018shimcha ta\u2019tillardan asli holida foydalaniladi hamda mehnat davrida ularni pulli kompensatsiya bilan almashtirishga yo\u2018l qo\u2018yilmaydi.<\/span><\/p>\n

235-modda. Mehnat shartnomasini bekor qilish <\/span>chog\u2018ida<\/span> xodimga har yilgi mehnat ta\u2019tilini berish<\/span><\/p>\n

Jamoa shartnomasida, boshqa ichki hujjatlarda, mehnat shartnomasida yoki xodim <\/span>va<\/span> ish beruvchi o\u2018rtasidagi kelishuvga ko\u2018ra mehnat shartnomasini bekor qilish chog\u2018ida (bundan mehnat shartnomasi xodimning aybli harakatlari (harakatsizligi) uchun bekor qilingan hollar mustasno) foydalanilmagan har yilgi mehnat ta\u2019tillarini keyinchalik mehnatga oid munosabatlarni tugatgan holda xodimning yozma arizasi asosida berish nazarda tutilishi mumkin.<\/span><\/p>\n

Mehnat shartnomasini uning muddati tugashi munosabati bilan bekor qilish chog\u2018ida keyinchalik mehnat shartnomasini bekor qilgan holdagi ta\u2019til har yilgi mehnat ta\u2019tilining vaqti ushbu shartnoma muddatining chegarasidan to\u2018liq yoki qisman chiqib ketganda ham berilishi mumkin. <\/span><\/p>\n

Ushbu moddaning birinchi <\/span>va<\/span> ikkinchi qismlarida nazarda tutilgan hollarda har yilgi mehnat ta\u2019tilining oxirgi kuni mehnat shartnomasi bekor qilinadigan kun deb hisoblanadi. <\/span><\/p>\n

Xodimning tashabbusiga <\/span>ko\u2018ra<\/span> keyinchalik mehnat shartnomasini bekor qilgan holda har yilgi mehnat ta\u2019tilini berish chog\u2018ida ushbu xodim mehnat shartnomasini bekor qilish to\u2018g\u2018risidagi arizasini o\u2018zining mehnat ta\u2019tili boshlanadigan kunga qadar chaqirib olish huquqiga ega.<\/span><\/p>\n

5-\u00a7. Ijtimoiy ta\u2019tillar<\/span><\/p>\n

236-modda. Ijtimoiy ta\u2019tillar tushunchasi<\/span><\/p>\n

Xodimlarga onalik, bolalarni parvarishlash, ta\u2019lim olish uchun qulay shart-sharoitlar yaratish maqsadida, shuningdek boshqa ijtimoiy maqsadlarda beriladigan ta\u2019tillar ijtimoiy ta\u2019tillardir.<\/span><\/p>\n

237-modda. Qonunchilikda belgilangan ijtimoiy ta\u2019tillar<\/span><\/p>\n

Ushbu Kodeksga muvofiq xodimlar quyidagi ijtimoiy ta\u2019tillarni olish huquqidan foydalanadi:<\/span><\/p>\n

homiladorlik<\/span> va tug\u2018ish ta\u2019tillari (ushbu Kodeksning 404-moddasi);<\/span><\/p>\n

bola<\/span> parvarishlash ta\u2019tili (ushbu Kodeksning 405-moddasining birinchi va ikkinchi qismlari);<\/span><\/p>\n

o\u2018quv<\/span> ta\u2019tili (ushbu Kodeksning 385-moddasining birinchi qismi);<\/span><\/p>\n

ijodiy<\/span> ta\u2019tillar (ushbu Kodeksning 387-moddasining birinchi qismi).<\/span><\/p>\n

Xodimlarga ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan ijtimoiy ta\u2019tillarni berish xodimning mehnat stajiga, u bajaradigan ishning joyi <\/span>va<\/span> xususiyatiga, ish beruvchining tashkiliy-huquqiy shakliga bog\u2018liq emas.<\/span><\/p>\n

Xodim o\u2018quv ta\u2019tilida (ushbu Kodeks 385-moddasining birinchi qismi) yoki ijodiy ta\u2019tilda (ushbu Kodeks 387-moddasining birinchi qismi) <\/span>bo\u2018lgan<\/span> vaqtida uning o\u2018rtacha ish haqi saqlanib qoladi. Bundan oliy ta\u2019lim tashkilotlariga o\u2018qishga kirganda beriladigan ish haqi saqlanmaydigan ta\u2019til mustasno.<\/span><\/p>\n

Ayol tug\u2018ishdan oldingi va tug\u2018ishdan keyingi ta\u2019tilda <\/span>bo\u2018lgan<\/span> vaqtida (ushbu Kodeksning 404-moddasi) unga qonunchilikda belgilangan miqdorda hamda tartibda homiladorlik va tug\u2018ish nafaqasi to\u2018lanadi.<\/span><\/p>\n

Bola ikki yoshga to\u2018lguniga qadar uni parvarishlash ta\u2019tilida <\/span>bo\u2018lgan<\/span> davrida bolani haqiqatda parvarishlayotgan bolaning ota-onasidan biriga (vasiysiga), buvisiga, bobosiga yoki boshqa qarindoshiga qonunchilikda belgilangan miqdorda va tartibda bolani parvarishlash nafaqasi to\u2018lanadi.<\/span><\/p>\n

O\u2018n ikki yoshga to\u2018lmagan ikki va undan ortiq nafar bola yoki o\u2018n olti yoshga to\u2018lmagan nogironligi <\/span>bo\u2018lgan<\/span> bolaning ota-onasidan biri (ota-onaning o\u2018rnini bosuvchi shaxs) davomiyligi to\u2018rt kalendar kun bo\u2018lgan har yilgi ijtimoiy ta\u2019tilda bo\u2018lgan davrida uning ushbu ta\u2019til davri uchun o\u2018rtacha ish haqi saqlanib qoladi (ushbu Kodeksning 401-moddasi).<\/span><\/p>\n

Ushbu moddaning birinchi qismida belgilangan ijtimoiy ta\u2019tillar, bundan Kodeks 405-moddasining birinchi <\/span>va<\/span> ikkinchi qismlarida nazarda tutilgan bolani parvarishlash ta\u2019tillari mustasno, navbatdagi har yilgi mehnat ta\u2019tilini olish huquqini beradigan ish stajiga kiritiladi.<\/span><\/p>\n

238-modda. Jamoa kelishuvlarida yoxud jamoa shartnomasida yoki mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlarda ijtimoiy ta\u2019tillarni belgilash<\/span><\/p>\n

Jamoa kelishuvlarida yoxud jamoa shartnomasida yoki mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlarda quyidagilar nazarda tutilishi mumkin:<\/span><\/p>\n

xodimlarga<\/span> qonunchilikda belgilanmagan boshqa ijtimoiy ta\u2019tillarni berish (nikoh tuzilganligi munosabati bilan, bola tug\u2018ilishi munosabati bilan bolaning otasiga, xodimning yaqin qarindoshi vafot etganligi munosabati bilan va boshqalar);<\/span><\/p>\n

ijtimoiy<\/span> ta\u2019tillar davomiyligini ularning qonunchilikda belgilangan davomiyligiga nisbatan ko\u2018paytirish.<\/span><\/p>\n

Jamoa kelishuvlarida yoxud jamoa shartnomasida yoki mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlarda ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan ta\u2019tillarda <\/span>bo\u2018lgan<\/span> xodimlarning o\u2018rtacha oylik ish haqi yoki uning bir qismi saqlanib qolishi nazarda tutilishi mumkin.<\/span><\/p>\n

Ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan ijtimoiy ta\u2019tillarning davomiyligi, shuningdek mazkur ta\u2019tillarni navbatdagi har yilgi mehnat ta\u2019tilini olish huquqini beradigan ish stajiga kiritish to\u2018g\u2018risidagi masala xodimlarga ushbu ta\u2019tillar berilishini belgilovchi hujjatlarda tartibga solinishi kerak.<\/span><\/p>\n

239-modda. Ijtimoiy ta\u2019tillar berish asoslari <\/span>va<\/span> xodim tomonidan ulardan foydalanishning o\u2018ziga xos xususiyatlari<\/span><\/p>\n

Qonunchilik, jamoa kelishuvlari yoxud jamoa shartnomasi yoki mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlar xodimning ijtimoiy ta\u2019tilga <\/span>bo\u2018lgan<\/span> huquqi yuzaga kelishini qaysi holatlar bilan bog\u2018laydigan bo\u2018lsa, shunday holatlarning paydo bo\u2018lishi xodimga ijtimoiy ta\u2019tillar berish asosidir. <\/span>Ko\u2018rsatilgan<\/span> holatlar mavjud bo\u2018lgan taqdirda, ish beruvchi xodimga ijtimoiy ta\u2019til berishi shart. <\/span><\/p>\n

Barcha ijtimoiy ta\u2019tillar vaqtida, ular qonunchilikda belgilanganligidan yoki jamoa kelishuvlarida yoxud jamoa shartnomasida yoki mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlarda nazarda tutilganligidan qat\u2019i nazar, xodimning avvalgi ish joyi (lavozimi) saqlanib qoladi.<\/span><\/p>\n

Ijtimoiy ta\u2019tillar har yilgi mehnat ta\u2019tilidan tashqari beriladi. Xodim tomonidan belgilangan muddatlarda foydalanilmagan ijtimoiy ta\u2019til boshqa muddatga o\u2018tkazilishi mumkin emas. Ijtimoiy ta\u2019tillarni jamlab hisoblashga <\/span>va<\/span> pulli kompensatsiya bilan almashtirishga yo\u2018l qo\u2018yilmaydi.<\/span><\/p>\n

6-\u00a7. Ish haqi qisman saqlanadigan <\/span>va<\/span> ish haqi saqlanmaydigan ta\u2019tillar<\/span><\/p>\n

240-modda. Ish haqi qisman saqlanadigan ta\u2019til<\/span><\/p>\n

Jamoa kelishuvlarida yoxud jamoa shartnomasida yoki mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlarda, ular mavjud <\/span>bo\u2018lmaganda<\/span> esa mehnat shartnomasida xodimga ish haqi qisman saqlanadigan ta\u2019til berish imkoniyati nazarda tutilishi va bunday ta\u2019tilning kalendar yil davomidagi eng ko\u2018p davomiyligi belgilanishi mumkin.<\/span><\/p>\n

Xodimga ish haqi qisman saqlanadigan ta\u2019til berish <\/span>va<\/span> uning davomiyligi to\u2018g\u2018risidagi masala har bir muayyan holda mehnat shartnomasi taraflarining kelishuviga ko\u2018ra hal etiladi. Xodimning unga bunday ta\u2019til berilishiga roziligi ish beruvchiga yozma ariza berish orqali bildiriladi.<\/span><\/p>\n

Jamoa kelishuvlarida yoxud jamoa shartnomasida yoki mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlarda, ular mavjud <\/span>bo\u2018lmaganda<\/span> esa mehnat shartnomasida ish beruvchi xodimning iltimosiga ko\u2018ra unga ish haqi qisman saqlanadigan ta\u2019til berishi shart bo\u2018lgan hollar nazarda tutilishi mumkin.<\/span><\/p>\n

Xodimning qisman saqlanadigan ish haqining miqdori va har yilgi mehnat ta\u2019tilini olish huquqini beradigan ish stajiga ish haqi qisman saqlanadigan ta\u2019tilni qo\u2018shish yoki qo\u2018shmaslik to\u2018g\u2018risidagi masala jamoa kelishuvlarida yoxud jamoa shartnomasida yoki mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlarda, ular mavjud bo\u2018lmaganda esa mehnat shartnomasida belgilanadi. Bunda xodimning saqlanib qoladigan ish haqi miqdori qonunchilikda belgilangan mehnatga haq to\u2018lashning eng kam miqdoridan kam <\/span>bo\u2018lishi<\/span> mumkin emas. Agar xodim ish haqi qisman saqlanadigan ta\u2019tilda <\/span>bo\u2018lgan<\/span> davrida mehnatga haq to\u2018lashning eng kam miqdori oshirilgan bo\u2018lsa, ushbu oshirilishni hisobga olgan holda xodimga tegishli ish haqi miqdori qayta hisob-kitob qilinishi kerak.<\/span><\/p>\n

241-modda. Ish haqi saqlanmaydigan ta\u2019til tushunchasi <\/span>va<\/span> uni berishning umumiy tartibi <\/span><\/p>\n

Ish haqi saqlanmaydigan ta\u2019til deganda xodimning ish o\u2018rni (lavozimi) saqlanib qolgan holda haq to\u2018lanmaydigan ta\u2019til tushuniladi.<\/span><\/p>\n

Xodimning yozma arizasiga ko\u2018ra unga ish haqi saqlanmaydigan ta\u2019til berilishi mumkin bo\u2018lib, uning davomiyligi xodim va ish beruvchi o\u2018rtasidagi kelishuvga ko\u2018ra belgilanadi, lekin u ish haqi saqlanmaydigan oxirgi ta\u2019til berilgan kundan e\u2019tiboran kalendar yil davomida uzluksiz yoki jamlangan holda uch oydan oshmasligi kerak.<\/span><\/p>\n

Agar qonunchilikda boshqacha qoida nazarda tutilmagan bo\u2018lsa, karantin choralari amalga oshirilayotgan, favqulodda holat joriy etilgan davrda va butun aholining yoki uning bir qismining hayotiga yoxud normal yashash sharoitlariga tahdid soluvchi boshqa hollarda xodimning yozma arizasiga ko\u2018ra ish haqi saqlanmaydigan ta\u2019tilning uzluksiz yoki jamlangan davomiyligi ko\u2018paytirilishi, biroq ko\u2018pi bilan olti oygacha ko\u2018paytirilishi mumkin.<\/span><\/p>\n

242-modda. Xodimning talabiga <\/span>ko\u2018ra<\/span> majburiy tartibda ish haqi saqlanmagan holda ta\u2019til berish <\/span><\/p>\n

Xodimning xohishiga <\/span>ko\u2018ra<\/span> ish haqi saqlanmaydigan ta\u2019til quyidagilarga majburiy tartibda beriladi:<\/span><\/p>\n

1941 \u2014 1945-yillardagi urush qatnashchilariga <\/span>va<\/span> imtiyozlari bo\u2018yicha ularga tenglashtirilgan shaxslarga \u2014 har yili o\u2018n to\u2018rt kalendar kungacha;<\/span><\/p>\n

I <\/span>va<\/span> II guruh nogironligi bo\u2018lgan shaxslarga \u2014 har yili o\u2018n to\u2018rt kalendar kungacha;<\/span><\/p>\n

ikki<\/span> yoshdan uch yoshgacha bo\u2018lgan bolani haqiqatda parvarishlayotgan bolaning ota-onasidan biriga (vasiysiga), buvisiga, bobosiga yoki boshqa qarindoshiga;<\/span><\/p>\n

o\u2018n<\/span> ikki yoshga to\u2018lmagan ikki va undan ortiq nafar bolani yoki o\u2018n olti yoshga to\u2018lmagan nogironligi bo\u2018lgan bolani tarbiyalayotgan ota-onasining biriga (ota-onaning o\u2018rnini bosuvchi shaxsga) \u2014 har yili o\u2018n to\u2018rt kalendar kungacha;<\/span><\/p>\n

qonunchilikda<\/span> va mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlarda, shuningdek mehnat shartnomasi shartlarida nazarda tutilgan hollarda boshqa xodimlarga.<\/span><\/p>\n

15-BOB. MEHNATGA HAQ TO\u2018LASH<\/span><\/strong><\/p>\n

.<\/span><\/span><\/p>\n

1-\u00a7. Mehnatga haq to\u2018lashning umumiy shartlari<\/span><\/p>\n

243-modda. Mehnatga haq to\u2018lash <\/span>va<\/span> ish haqi tushunchalari<\/span><\/p>\n

Mehnatga haq to\u2018lash ish beruvchi tomonidan xodimga uning mehnati uchun to\u2018lovlar belgilash va ularni amalga oshirish yuzasidan mehnat shartnomasi taraflari o\u2018rtasidagi mehnat to\u2018g\u2018risidagi qonunchilik, mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlar va mehnat shartnomasi bilan tartibga solingan munosabatlar tizimidir.<\/span><\/p>\n

Ish beruvchi tomonidan xodimning malakasiga, bajaradigan ishining murakkabligiga, miqdoriga, sifati va sharoitlariga qarab to\u2018lanadigan mehnat uchun mukofot summasi, shuningdek kompensatsiya xususiyatiga ega to\u2018lovlar (kompensatsiya xususiyatiga ega qo\u2018shimcha to\u2018lovlar va ustamalar, shu jumladan normal ish sharoitlaridan chetga chiqadigan sharoitlarda ishlaganlik, noqulay tabiiy-iqlim sharoitlarida ishlaganlik uchun shunday qo\u2018shimcha to\u2018lovlar va ustamalar hamda kompensatsiya xususiyatiga ega boshqa to\u2018lovlar) va rag\u2018batlantiruvchi to\u2018lovlar (rag\u2018batlantiruvchi xususiyatga ega qo\u2018shimcha to\u2018lovlar hamda ustamalar, mukofotlar va taqdirlovchi to\u2018lovlar) ish haqidir.<\/span><\/p>\n

Normal ish sharoitlarida oddiy ishlarni bajarish chog\u2018ida ish vaqtining normasini to\u2018liq ishlab bergan xodimning malaka talab etmaydigan mehnati uchun qonunchilikda kafolatlangan, Yagona tarif setkasining birinchi razryadiga muvofiq <\/span>bo\u2018lgan<\/span> oylik ish haqi miqdori mehnatga haq to\u2018lashning eng kam miqdoridir.<\/span><\/p>\n

244-modda. Xodimlarning mehnatiga haq to\u2018lash sohasidagi asosiy kafolatlar<\/span><\/p>\n

Mehnat to\u2018g\u2018risidagi qonunchilikda xodimlarning mehnatiga haq to\u2018lash sohasidagi quyidagi asosiy kafolatlar nazarda tutiladi:<\/span><\/p>\n

mehnatga<\/span> haq to\u2018lash sohasida kamsitishni taqiqlash;<\/span><\/p>\n

teng<\/span> qiymatli mehnat uchun erkaklar va ayollarga teng miqdorda haq to\u2018lanishini ta\u2019minlash;<\/span><\/p>\n

mehnatga<\/span> haq to\u2018lashning eng kam miqdorini belgilash;<\/span><\/p>\n

ish<\/span> beruvchining o\u2018z moliyaviy ahvolidan qat\u2019i nazar, qonunchilikda, mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlarda, mehnat shartnomasida belgilangan mehnatga haq to\u2018lash shartlariga muvofiq xodimlar tomonidan bajarilgan ish uchun haq to\u2018lashni amalga oshirish majburiyatini mustahkamlab qo\u2018yish;<\/span><\/p>\n

mehnatga<\/span> natura shaklida haq to\u2018lanishini cheklash;<\/span><\/p>\n

ish<\/span> haqini to\u2018lash tartibi va muddatlariga doir talablarni tartibga solish;<\/span><\/p>\n

normal<\/span> ish sharoitlaridan chetga chiqadigan sharoitlarda ishlaganlik (ish vaqtidan tashqari, dam olish va ishlanmaydigan bayram kunlari, tungi vaqtda ishlash) uchun mehnatga haq to\u2018lashning kafolatlangan miqdorlarini belgilash;<\/span><\/p>\n

ushbu<\/span> Kodeks 100-moddasining oltinchi va yettinchi qismlariga muvofiq ish beruvchining faoliyati tugatilgan hamda u to\u2018lovga qobiliyatsiz bo\u2018lgan taqdirda xodim tomonidan ish haqi olinishini ta\u2019minlash;<\/span><\/p>\n

budjet<\/span> tashkilotlari xodimlari uchun mehnatga haq to\u2018lashning davlat tariflarini belgilash;<\/span><\/p>\n

xodimning<\/span> ish haqidan ushlab qolish miqdorini cheklash;<\/span><\/p>\n

xodimning<\/span> ishlab topilgan mablag\u2018larni erkin tasarruf etishini cheklashni taqiqlash, bundan qonunda nazarda tutilgan hollar mustasno;<\/span><\/p>\n

xodimlarga<\/span> ish haqi o\u2018z vaqtida to\u2018lanishini ta\u2019minlash.<\/span><\/p>\n

Jamoa kelishuvlarida, shuningdek jamoa shartnomasida, ish beruvchi tomonidan kasaba uyushmasi qo\u2018mitasi bilan kelishuvga ko\u2018ra qabul qilinadigan ichki hujjatlarda qonunchilikda belgilanganiga nisbatan xodimlarning mehnatiga haq to\u2018lash sohasidagi qo\u2018shimcha kafolatlar nazarda tutilishi mumkin.<\/span><\/p>\n

Mehnat shartnomasida belgilangan mehnatga haq to\u2018lash shartlari mehnat to\u2018g\u2018risidagi qonunchilikda <\/span>va<\/span> mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlarda belgilanganiga nisbatan yomonlashtirilishi mumkin emas.<\/span><\/p>\n

Jamoa kelishuvlarida, jamoa shartnomasida, mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlarda belgilangan mehnatga haq to\u2018lash shartlari mehnat to\u2018g\u2018risidagi qonunchilikda belgilanganiga nisbatan yomonlashtirilishi mumkin emas.<\/span><\/p>\n

Jamoa shartnomasida, ichki hujjatlarda belgilangan mehnatga haq to\u2018lash shartlari jamoa kelishuvida belgilanganiga nisbatan yomonlashtirilishi mumkin emas.<\/span><\/p>\n

245-modda. Mehnatga haq to\u2018lashning eng kam miqdorini belgilash<\/span><\/p>\n

Mehnatga haq to\u2018lashning eng kam miqdori O\u2018zbekiston Respublikasi Prezidenti tomonidan Ijtimoiy-mehnat masalalari <\/span>bo\u2018yicha<\/span> respublika uch tomonlama komissiyasi tomonidan ishlab chiqilgan takliflar hisobga olingan holda O\u2018zbekiston Respublikasining butun hududida bir vaqtning o\u2018zida belgilanadi hamda tashkiliy-huquqiy shakllaridan, mulkchilik shakllaridan va idoraviy bo\u2018ysunuvidan qat\u2019i nazar, barcha ish beruvchilar uchun majburiydir.<\/span><\/p>\n

Ish vaqtining oylik normasini ishlab bergan <\/span>va<\/span> mehnat shartnomasida belgilangan mehnat vazifasini bajargan xodimning mehnatiga haq to\u2018lashning oylik miqdori qonunchilikda belgilangan mehnatga haq to\u2018lashning eng kam miqdoridan kam bo\u2018lishi mumkin emas.<\/span><\/p>\n

O\u2018z mehnat majburiyatlarini bajargan xodimning mehnatiga soatbay haq to\u2018lashning eng kam miqdori tegishli kalendar yilda olti kunlik ish haftasidagi ish soatlarining o\u2018rtacha oylik miqdoriga <\/span>bo\u2018lingan<\/span>, bir oyda mehnatga haq to\u2018lashning qonunchilikda belgilangan eng kam miqdoridan kam bo\u2018lishi mumkin emas.<\/span><\/p>\n

Mehnatga haq to\u2018lash tizimida nazarda tutilgan mukofotlar, ish haqiga ustamalar, boshqa rag\u2018batlantiruvchi to\u2018lovlar, shuningdek ish vaqtidan tashqari ish, dam olish kunlaridagi va ishlanmaydigan bayram kunlaridagi ish, tungi vaqtdagi ish uchun to\u2018lovlar, tuman koeffitsiyentlariga doir to\u2018lovlar hamda boshqa kompensatsiyaga oid va ijtimoiy to\u2018lovlar mehnatga haq to\u2018lashning eng kam miqdoriga kiritilmaydi.<\/span><\/p>\n

246-modda. Mehnatga haq to\u2018lash shartlarini <\/span>va<\/span> miqdorini belgilash<\/span><\/p>\n

Mehnatga haq to\u2018lash shartlari va miqdori ish beruvchi hamda xodim o\u2018rtasidagi kelishuvga ko\u2018ra, bajariladigan ishning murakkabligi va shartlari, xodimning kasbiy-malakaviy va ishchanlik sifatlari, uning mehnati hamda tashkilotning xo\u2018jalik faoliyati natijalari hisobga olingan holda ushbu ish beruvchida amalda bo\u2018lgan mehnatga haq to\u2018lash tizimlariga muvofiq belgilanadi.<\/span><\/p>\n

Mehnatga haq to\u2018lash tizimlari, shu jumladan tarif stavkalari, maoshlar, kompensatsiya xususiyatiga ega qo\u2018shimcha to\u2018lovlar va ustamalar, shu jumladan normal sharoitlardan chetga chiquvchi sharoitlardagi ish uchun shunday qo\u2018shimcha to\u2018lovlar hamda ustamalar miqdorlari, rag\u2018batlantiruvchi xususiyatga ega qo\u2018shimcha to\u2018lovlar va ustamalar tizimlari hamda mukofotlash tizimlari jamoa kelishuvlarida, jamoa shartnomasida, shuningdek ish beruvchi tomonidan kasaba uyushmasi qo\u2018mitasi bilan kelishuvga ko\u2018ra qabul qilinadigan ichki hujjatlarda, mehnat to\u2018g\u2018risidagi qonunchilikka muvofiq mehnat shartnomasida belgilanadi.<\/span><\/p>\n

Mehnatga haq to\u2018lash miqdori biror-bir eng <\/span>ko\u2018p<\/span> miqdor bilan cheklanmaydi.<\/span><\/p>\n

247-modda. Mehnatga haq to\u2018lash shartlarini o\u2018zgartirish<\/span><\/p>\n

Mehnatga haq to\u2018lash shartlari qanday tartibda belgilangan <\/span>bo\u2018lsa<\/span>, xuddi shunday tartibda o\u2018zgartiriladi.<\/span><\/p>\n

Mehnatga haq to\u2018lash shartlarini xodim uchun noqulay tomonga o\u2018zgartirishga xodimning roziligisiz yo\u2018l qo\u2018yilmaydi. Istisno tariqasida:<\/span><\/p>\n

texnologiyada<\/span>, ishlab chiqarish va mehnatni tashkil etishda o\u2018zgarishlar yuz berganda, ishlar (mahsulot, xizmatlar) hajmi qisqarganda, basharti mehnatga haq to\u2018lashning avvalgi shartlarini saqlab qolish mumkin bo\u2018lmasa;<\/span><\/p>\n

qonunchilikka<\/span> muvofiq boshqa hollarda shunday o\u2018zgartirish mumkin.<\/span><\/p>\n

Ish beruvchi mehnatga haq to\u2018lashga doir amaldagi shartlarning yomonlashtirish tomonga qaratilgan yangi yoki kelgusidagi o\u2018zgarishlari haqida xodimni ular kiritilishidan kamida ikki oy oldin imzo qo\u2018ydirib ogohlantirishi kerak.<\/span><\/p>\n

248-modda. Ish haqining tuzilishi<\/span><\/p>\n

Ish haqi asosiy (bazaviy) <\/span>va<\/span> qo\u2018shimcha (o\u2018zgaruvchan) qismlardan iborat bo\u2018ladi.<\/span><\/p>\n

Ish haqining asosiy (bazaviy) qismi ushbu ish beruvchida amalda <\/span>bo\u2018lgan<\/span> mehnatga haq to\u2018lash tizimi asosida belgilanadi va qonunchilikda belgilangan mehnatga haq to\u2018lashning eng kam miqdoridan kam bo\u2018lmasligi kerak. Ish haqining asosiy (bazaviy) qismi uning doimiy tarkibiy qismi <\/span>bo\u2018lib<\/span>, xodimga belgilangan mehnat normalariga (tarif stavkalariga, maoshlarga) ko\u2018ra haqiqatda ishlab berilgan vaqt yoki haqiqatda bajarilgan ish uchun hisoblanadi.<\/span><\/p>\n

Ish haqining qo\u2018shimcha (o\u2018zgaruvchan) qismini qo\u2018shimcha to\u2018lovlar, ustamalar, shuningdek mukofotlar <\/span>va<\/span> kompensatsiya yoki rag\u2018batlantirish xususiyatiga ega boshqa to\u2018lovlar tashkil etadi.<\/span><\/p>\n

249-modda. Mehnatga haq to\u2018lash tizimi <\/span>va<\/span> uni belgilash tartibi<\/span><\/p>\n

Mehnatga haq to\u2018lash tizimi xodimlar ish haqi miqdorining mehnatning miqdori va sifatiga, ularning shaxsiy va jamoaviy natijalariga bog\u2018liqligini belgilash usulidir.<\/span><\/p>\n

Xodimlar mehnatiga haq to\u2018lash tizimi ish beruvchi tomonidan kasaba uyushmasi qo\u2018mitasi bilan kelishuvga ko\u2018ra belgilanadi, bundan ushbu Kodeksda ayrim toifadagi xodimlarga nisbatan nazarda tutilgan hollar mustasno.<\/span><\/p>\n

Tashkilotda ayrim toifadagi xodimlarga yoki tarkibiy <\/span>bo\u2018linmalarga<\/span> nisbatan mehnatga haq to\u2018lashning bir nechta tizimi qo\u2018llanilishi mumkin.<\/span><\/p>\n

Xodimlar mehnatiga vaqtbay, ishbay yoki mehnatga haq to\u2018lash tizimida nazarda tutilgan boshqa mezonlarga <\/span>ko\u2018ra<\/span> haq to\u2018lanadi.<\/span><\/p>\n

Faoliyatning o\u2018ziga xos xususiyatlariga va muayyan iqtisodiy sharoitlarga qarab mehnatga haq to\u2018lanishini tashkil etish uchun xodimlar mehnatiga haq to\u2018lashning tarifli va (yoki) tarifsiz tizimlari qo\u2018llanilishi mumkin.<\/span><\/p>\n

Budjet tashkilotlari xodimlarining mehnatiga haq to\u2018lash tizimlari <\/span>va<\/span> turlari qonunchilikda belgilanadi.<\/span><\/p>\n

250-modda. Mehnatga haq to\u2018lashning tarifli tizimi<\/span><\/p>\n

Mehnatga haq to\u2018lashning tarifli tizimi turli toifadagi xodimlarning ish haqini differensiyalashning tarifli tizimiga asoslangan mehnatga haq to\u2018lash tizimidir.<\/span><\/p>\n

Tarifli tizim tarif setkasini, tarif stavkalarini (maoshlarni), tarif razryadlarini, tarif koeffitsiyentlarini o\u2018z ichiga oladi.<\/span><\/p>\n

Tarif setkasi ishning murakkabligiga <\/span>va<\/span> xodimlarning malakasiga doir talablarga qarab tarif koeffitsiyentlari yordamida belgilangan ishlar (kasblar, lavozimlar) tarif razryadlarining majmuidir.<\/span><\/p>\n

Tarif razryadi ishlarning murakkabligini <\/span>va<\/span> xodimning malaka darajasini aks ettiradigan qiymatdir.<\/span><\/p>\n

Tarif stavkasi (maosh) kompensatsiyaga oid, rag\u2018batlantiruvchi <\/span>va<\/span> ijtimoiy to\u2018lovlar hisobga olinmagan holda vaqt birligi uchun muayyan murakkablikdagi (malakadagi) mehnat normasi (mehnat majburiyatlari) bajarilganligi uchun xodimning mehnatiga haq to\u2018lashning qat\u2019iy belgilangan miqdoridir.<\/span><\/p>\n

Tarif koeffitsiyenti keyingi razryadlar tarif stavkasining birinchi razryad tarif stavkasiga nisbatan karrali <\/span>ko\u2018paytirilishini<\/span> aks ettiradigan, xodimlar malaka darajasining razryadlar bo\u2018yicha nisbatidir.<\/span><\/p>\n

Malaka razryadi xodimning kasbiy tayyorgarligi darajasini aks ettiradigan qiymatdir.<\/span><\/p>\n

Ishlarni tarifikatsiyalash mehnat turlarini ishlarning murakkabligiga qarab tarif razryadlariga yoki malaka toifalariga kiritishdir.<\/span><\/p>\n

Bajariladigan ishlarning murakkabligi ularni tarifikatsiyalash asosida aniqlanadi.<\/span><\/p>\n

Ishlarni tarifikatsiyalash <\/span>va<\/span> xodimlarga tarif razryadlari berish kasbga oid standartlar hisobga olingan holda amalga oshiriladi.<\/span><\/p>\n

251-modda. Mehnatga haq to\u2018lashning tarifsiz tizimi<\/span><\/p>\n

Mehnatga haq to\u2018lashning tarifsiz tizimi mehnatga haq to\u2018lashni differensiyalash usulini ifodalaydi, bunda xodimning mehnatiga haq to\u2018lash miqdori uning ishining va jamoa ishining oxirgi natijalariga bog\u2018liq <\/span>bo\u2018ladi<\/span> hamda ushbu xodim ishining natijadorligi bahosini aks ettiradigan, xodimga berilgan koeffitsiyent asosida belgilanadigan, xodimning butun jamoa tomonidan ishlab topilgan mehnatga haq to\u2018lash jamg\u2018armasidagi ulushini ifodalaydi.<\/span><\/p>\n

Xodimning shaxsiy kasbiy yutuqlarini baholash mezonlari <\/span>va<\/span> normalari ish beruvchi tomonidan kasaba uyushmasi qo\u2018mitasi bilan kelishuvga ko\u2018ra belgilanadi. Xodimning shaxsiy kasbiy yutuqlarini baholash ish beruvchi tomonidan amalga oshiriladi.<\/span><\/p>\n

Mehnatga haq to\u2018lashning tarifsiz tizimi qo\u2018llanilganda mehnatga haq to\u2018lashning qonunchilik bilan kafolatlangan eng kam miqdoridan kam <\/span>bo\u2018lgan<\/span> haq to\u2018lash darajasini belgilashga yo\u2018l qo\u2018yilmaydi.<\/span><\/p>\n

252-modda. Rag\u2018batlantiruvchi xususiyatga ega to\u2018lovlar<\/span><\/p>\n

Rag\u2018batlantiruvchi xususiyatga ega to\u2018lovlar jumlasiga xodimlarga mehnatdagi yuksak yutuqlari, kasbiy mahorati, energiya resurslarini, materiallarni tejaganligi, oldindan belgilangan boshqa <\/span>ko\u2018rsatkichlarga<\/span> erishganligi uchun beriladigan mukofotlar, ish haqiga qo\u2018shimcha to\u2018lovlar, ustamalar va boshqa to\u2018lovlar kiradi.<\/span><\/p>\n

Mehnatga haq to\u2018lash tizimida nazarda tutilgan mukofot xodimni oldindan belgilangan <\/span>ko\u2018rsatkichlar<\/span> va shartlarga erishishga undash maqsadida ish haqining tarkibiga kiritilgan hamda xodimga asosiy maoshidan (tarif stavkasidan) tashqari to\u2018lanadigan pul mukofotidir.<\/span><\/p>\n

Mehnatga haq to\u2018lash tizimida nazarda tutilmagan rag\u2018batlantiruvchi mukofot bir marta beriladigan xususiyatga ega bo\u2018lgan hamda ish beruvchining qaroriga ko\u2018ra xodimning oldindan belgilangan ko\u2018rsatkichlar va shartlarga erishganligi uchun emas, balki muayyan voqealar (yubileylar, bayram sanalari va boshqalar) yuz berganligi yoki xodim tomonidan muayyan harakatlar amalga oshirilganligi (ish beruvchining alohida muhim topshirig\u2018ini bajarish, ratsionalizatorlik taklifini kiritish va boshqalar) munosabati bilan to\u2018lanadigan pul mukofotidir.<\/span><\/p>\n

Ustama xodim tomonidan mehnat shartnomasida shart qilib ko\u2018rsatilgan ish bajarilganligi uchun amalga oshiriladigan va rag\u2018batlantiruvchi (kasbiy mahorat, uzoq muddat xizmat qilganlik, muayyan tashkilotdagi yoki tarmoqdagi ish staji uchun ustamalar va boshqalar) yoxud kompensatsiya xususiyatiga ega (ishning ko\u2018chma yoxud sayyor xususiyati, noqulay tabiiy-iqlim sharoitlaridagi ish yoxud zararli yoki og\u2018ir mehnat sharoitlaridagi ish, mehnatning jadalligi uchun ustamalar va boshqalar) pul to\u2018lovidir.<\/span><\/p>\n

Ish haqiga qo\u2018shimcha to\u2018lov xodim tomonidan uning to\u2018g\u2018ridan-to\u2018g\u2018ri majburiyatlariga kirmaydigan qo\u2018shimcha vazifalar bajarilishini kompensatsiya qilish (bir necha kasbda (lavozimda) ishlaganlik, bajariladigan ish hajmining ko\u2018payganligi, xizmat ko\u2018rsatish doirasining kengayganligi, yo\u2018q bo\u2018lgan xodimning majburiyatlarini bajarganlik uchun qo\u2018shimcha to\u2018lov va boshqalar) uchun hisoblanadigan yoki kafolatli xususiyatga ega bo\u2018lgan hamda mehnatning normal sharoitlaridan chetga chiqilgan hollarda yoxud ish haqi xodimning aybisiz kamaytirilgan taqdirda xodimga ish haqining bir qismini saqlab qolish maqsadida amalga oshiriladigan (tungi vaqtdagi, dam olish kunlaridagi va ishlanmaydigan bayram kunlaridagi ish, ish vaqtidan tashqari ish uchun qo\u2018shimcha to\u2018lovlar, sog\u2018lig\u2018ining holatiga ko\u2018ra, bekor turib qolish, ishlab chiqarish zaruriyati munosabati bilan kam haq to\u2018lanadigan ishga o\u2018tkazilgan xodimlarga qo\u2018shimcha to\u2018lovlar va boshqalar) pul to\u2018lovidir.<\/span><\/p>\n

Mukofotlash, ish haqi asosiy qismiga doir qo\u2018shimcha to\u2018lovlar va ustamalar, boshqa rag\u2018batlantiruvchi to\u2018lovlar tizimlari ish beruvchi tomonidan kasaba uyushmasi qo\u2018mitasi bilan kelishuvga ko\u2018ra belgilanadi.<\/span><\/p>\n

Budjet tashkilotlarida rag\u2018batlantiruvchi to\u2018lovlarni qo\u2018llash tartibi <\/span>va<\/span> shartlari qonunchilikda belgilanadi.<\/span><\/p>\n

253-modda. Ish haqini to\u2018lash muddatlari<\/span><\/p>\n

Xodimlarga ish haqi to\u2018lash muddatlari jamoa shartnomasida yoki ichki hujjatda, ular mavjud <\/span>bo\u2018lmaganda<\/span> esa mehnat shartnomasida shart qilib ko\u2018rsatilgan muddatlarda belgilanadi va har yarim oyda bir martadan kam bo\u2018lishi mumkin emas. Xodimlarga oylik ish haqi, qoida tariqasida, o\u2018n olti kundan ko\u2018p <\/span>bo\u2018lmagan<\/span> tanaffus bilan ikki qismga bo\u2018lingan holda (bo\u2018nakda va qolgan qismi miqdorida) to\u2018lanadi.<\/span><\/p>\n

O\u2018zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan ish haqi oyiga bir <\/span>marta<\/span> to\u2018lanadigan xodimlarning ayrim toifalari belgilanishi mumkin.<\/span><\/p>\n

Ish haqi to\u2018lanadigan kun dam olish kuniga yoki ishlanmaydigan bayram kuniga to\u2018g\u2018ri kelib qolganda ish haqi ushbu kunlar arafasida to\u2018lanadi.<\/span><\/p>\n

Xodimga tegishli <\/span>bo\u2018lgan<\/span> ish haqining o\u2018z vaqtida to\u2018lanishi va miqdori boshqa to\u2018lovlarni amalga oshirishga hamda ularning navbatiga bog\u2018liq qilib qo\u2018yilmasligi kerak.<\/span><\/p>\n

Ish beruvchi xodimning so\u2018roviga ko\u2018ra uni ish beruvchi tomonidan xodimning ish haqini hisob-kitob qilish <\/span>chog\u2018ida<\/span> amalga oshirilgan hisoblashlar va ushlab qolishlar to\u2018g\u2018risida xabardor qilishi shart.<\/span><\/p>\n

Ish beruvchi ish haqini to\u2018lash kechiktirilganligi uchun xodim oldida ushbu Kodeksning 333-moddasida belgilangan miqdorda moddiy javobgar <\/span>bo\u2018ladi<\/span>.<\/span><\/p>\n

254-modda. Mehnat shartnomasi bekor qilinganda hisob-kitob qilish muddatlari<\/span><\/p>\n

Mehnat shartnomasi bekor qilinganda ish beruvchidan xodimga berilishi kerak <\/span>bo\u2018lgan<\/span> barcha summalarni to\u2018lash xodim bilan tuzilgan mehnat shartnomasi bekor qilingan kuni amalga oshiriladi. Agar xodim mehnat shartnomasi bekor qilingan kuni ishlamagan <\/span>bo\u2018lsa<\/span>, tegishli summalar ushbu xodim tomonidan hisob-kitob qilish to\u2018g\u2018risidagi talab taqdim etilganidan keyin uch kundan kechiktirmay to\u2018lanishi kerak.<\/span><\/p>\n

Mehnat shartnomasi bekor qilinganda xodimga tegishli <\/span>bo\u2018lgan<\/span> summalar miqdorlari to\u2018g\u2018risida nizo chiqqan taqdirda, ish beruvchi xodimga shak-shubhasiz tegadigan summani ushbu moddaning birinchi qismida ko\u2018rsatilgan muddatda to\u2018lashi shart.<\/span><\/p>\n

Ichki hujjatlarda nazarda tutilgan hollarda xodim, agar u hatto mukofot to\u2018lanayotgan paytda yakka tartibdagi mehnatga oid munosabatlarda <\/span>bo\u2018lmasa<\/span> ham, bir yildagi ish yakunlariga ko\u2018ra mukofot olish huquqiga ega bo\u2018ladi.<\/span><\/p>\n

255-modda. Xodim vafot etgan kunga qadar olinmagan ish haqini berish<\/span><\/p>\n

Xodim vafot etgan kunga qadar olinmagan ish haqi uning oila a\u2019zolariga yoki xodim vafot etgan kunda marhumning <\/span>qaramog\u2018ida<\/span> bo\u2018lgan shaxsga beriladi. Ish haqini to\u2018lash ish beruvchiga tegishli ariza, xodimning vafot etganligi to\u2018g\u2018risidagi guvohnomaning ko\u2018chirma nusxasi berilgan hamda uning <\/span>asl<\/span> nusxasi taqdim etilgan kundan e\u2019tiboran yetti kundan kechiktirmay amalga oshiriladi.<\/span><\/p>\n

256-modda. Ish haqini to\u2018lash shakllari <\/span>va<\/span> joyi<\/span><\/p>\n

Ish haqi milliy valyutada (so\u2018mda) to\u2018lanadi.<\/span><\/p>\n

Ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan qoidalardan istisnolar qonunchilikda belgilanishi mumkin.<\/span><\/p>\n

Ish haqini qarz majburiyatlari, tilxatlar, kuponlar tarzida to\u2018lash taqiqlanadi.<\/span><\/p>\n

Mehnatga natura shaklida haq to\u2018lash taqiqlanadi, bundan O\u2018zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilangan hollar mustasno.<\/span><\/p>\n

Xodimga ish haqini to\u2018lash, qoida tariqasida, bevosita u ishni bajargan joyda amalga oshiriladi.<\/span><\/p>\n

Xodimning yozma roziligi bilan ish haqini yoki uning bir qismini bank muassasalari yoki pochta <\/span>bo\u2018limlari<\/span> orqali to\u2018lashga yo\u2018l qo\u2018yilib, ularning xizmatlari uchun ish beruvchining hisobidan haq to\u2018lanadi. <\/span><\/p>\n

Agar xodim ish haqi to\u2018lanadigan kuni ish beruvchining topshirig\u2018ini ish joyidan tashqarida (xizmat safarida, malaka oshirish kurslarida <\/span>bo\u2018lsa<\/span> va boshqalar) bajarayotgan bo\u2018lsa, xodimning iltimosiga ko\u2018ra ish beruvchi xodimga tegishli ish haqini o\u2018z hisobidan yuborishi yoki xodimning ishonchli shaxsiga to\u2018lashi shart.<\/span><\/p>\n

257-modda. O\u2018rtacha ish haqi <\/span>va<\/span> uni hisoblab chiqarish tartibi<\/span><\/p>\n

Ushbu Kodeksda nazarda tutilgan barcha hollar uchun o\u2018rtacha ish haqi u hisoblanadigan oydan oldingi o\u2018n ikki oyni tashkil etuvchi hisob-kitob davri yoxud agar xodim o\u2018n ikki oydan kam ishlagan <\/span>bo\u2018lsa<\/span>, amalda ishlangan davr uchun xodimga hisoblangan ish haqidan kelib chiqqan holda belgilanadi. Bunda tegishli oyning 1-kunidan 30 (31)-kuniga qadar (fevralda \u2014 28 (29)-kunga qadar) <\/span>bo\u2018lgan<\/span> davr oxirgi kunni ham qo\u2018shganda kalendar oy deb hisoblanadi. <\/span><\/p>\n

O\u2018rtacha ish haqini hisoblab chiqarish uchun xodimga hisoblangan ish haqining tarkibiga soliq to\u2018g\u2018risidagi qonunchilikda nazarda tutilgan, soliq solinishi lozim <\/span>bo\u2018lgan<\/span>, ish beruvchi tomonidan haqiqatda amalga oshirilgan to\u2018lovlarning barcha turlari kiritiladi. <\/span><\/p>\n

Mehnatga haq to\u2018lashning vaqtbay tizimidagi xodimlarning o\u2018rtacha ish haqi xodimning o\u2018rtacha ish haqi saqlanib qoladigan oydan oldingi oxirgi kalendar oy uchun tarif stavkasi (lavozim maoshi) miqdoridan kelib chiqib, xodimning o\u2018rtacha ish haqi saqlanib qoladigan oydan oldingi o\u2018n ikki kalendar oy uchun ustamalar, mukofotlar va boshqa to\u2018lovlar (ushbu Kodeks 248-moddasining uchinchi qismida nazarda tutilgan ish haqining qo\u2018shimcha qismi) summasining o\u2018n ikkidan bir qismi o\u2018rtacha ish haqiga jamlangan holda belgilanadi.<\/span><\/p>\n

Mehnatga haq to\u2018lashning ishbay tizimidagi xodimlarning o\u2018rtacha ish haqi xodimning o\u2018rtacha ish haqi saqlanib qoladigan oydan oldingi kalendar oy uchun ishbay baholar bo\u2018yicha haqiqatda hisoblangan ish haqidan kelib chiqib, xodimning o\u2018rtacha ish haqi saqlanib qoladigan oydan oldingi o\u2018n ikki kalendar oy uchun ustamalar, mukofotlar va boshqa to\u2018lovlar (ushbu Kodeks 248-moddasining uchinchi qismida nazarda tutilgan ish haqining qo\u2018shimcha qismi) summasining o\u2018n ikkidan bir qismi o\u2018rtacha ish haqiga jamlangan holda belgilanadi.<\/span><\/p>\n

Mehnatga haq to\u2018lashning tarifsiz tizimlarida xodimlarning o\u2018rtacha ish haqi qonunchilikda belgilangan mehnatga haq to\u2018lashning eng kam miqdoridan kelib chiqib, qonunchilikda belgilangan mehnatga haq to\u2018lashning eng kam miqdoridan oshadigan barcha to\u2018lovlarning o\u2018n ikkidan bir qismi o\u2018rtacha ish haqiga jamlangan holda belgilanadi.<\/span><\/p>\n

O\u2018rtacha ish haqi hisoblab chiqarilayotganda hisob-kitob davridan vaqt, shuningdek ushbu vaqtda hisoblangan summalar chiqarib tashlanadi, agar:<\/span><\/p>\n

qonunchilikka<\/span> muvofiq xodimning o\u2018rtacha ish haqi saqlanib qolgan bo\u2018lsa, bundan ushbu Kodeksning 407-moddasida nazarda tutilgan bolani ovqatlantirish uchun tanaffuslar mustasno;<\/span><\/p>\n

xodim<\/span> vaqtincha mehnatga qobiliyatsizlik nafaqasini yoki homiladorlik va tug\u2018ish nafaqasini olgan bo\u2018lsa;<\/span><\/p>\n

xodim<\/span> ish beruvchiga va xodimga bog\u2018liq bo\u2018lmagan sabablarga ko\u2018ra bekor turib qolish munosabati bilan ishlamagan bo\u2018lsa;<\/span><\/p>\n

xodimga<\/span> ushbu Kodeksning 399-moddasiga muvofiq nogironligi bo\u2018lgan bolalarni va bolalikdan nogironligi bo\u2018lgan shaxslarni parvarishlash uchun qo\u2018shimcha haq to\u2018lanadigan dam olish kunlari berilgan bo\u2018lsa;<\/span><\/p>\n

xodim<\/span> qonunchilikda belgilangan boshqa hollarda ish haqi to\u2018liq yoki qisman saqlanadigan yoki haq to\u2018lanmaydigan ishdan ozod etilgan bo\u2018lsa.<\/span><\/p>\n

Agar xodim hisob-kitob davri uchun <\/span>va<\/span> hisob-kitob davri boshlanguniga qadar haqiqatda hisoblangan ish haqiga yoki ishlab berilgan kunlarga ega bo\u2018lmagan bo\u2018lsa, o\u2018rtacha ish haqi xodim tomonidan o\u2018rtacha ish haqining saqlanib qolishi bilan bog\u2018liq bo\u2018lgan hodisa yuz bergan oyda haqiqatda ishlab berilgan kunlar uchun hisoblangan ish haqi miqdoridan kelib chiqqan holda belgilanadi.<\/span><\/p>\n

Agar xodim hisob-kitob davri uchun, hisob-kitob davri boshlanguniga qadar <\/span>va<\/span> o\u2018rtacha ish haqining saqlanib qolishi bilan bog\u2018liq bo\u2018lgan hodisa yuz berguniga qadar haqiqatda hisoblangan ish haqiga yoki haqiqatda ishlab berilgan kunlarga ega bo\u2018lmagan bo\u2018lsa, o\u2018rtacha ish haqi unga belgilangan tarif stavkasidan (maoshidan) kelib chiqqan holda aniqlanadi.<\/span><\/p>\n

Agar hisob-kitob davrining bir oyi yoki bir necha oyi to\u2018liq ishlab berilmagan yoki ushbu moddaning yettinchi qismiga muvofiq undan vaqt chiqarib tashlangan bo\u2018lsa, o\u2018rtacha kunlik ish haqi hisob-kitob davri uchun haqiqatda hisoblangan ish haqi summasini to\u2018liq kalendar oylar soniga hamda to\u2018liq bo\u2018lmagan kalendar oylardagi kalendar kunlar soniga ko\u2018paytirilgan ish kunlarining o\u2018rtacha oylik sonining (25,3) summasiga bo\u2018lish orqali hisoblab chiqariladi.<\/span> To\u2018liq bo\u2018lmagan kalendar oydagi ish kunlarining soni ish kunlarining o\u2018rtacha oylik sonini (25<\/span>,3<\/span>) ushbu oydagi ish kunlarining haqiqiy soniga bo\u2018lish hamda mazkur oyda ishlab berilgan vaqtga to\u2018g\u2018ri keladigan ish kunlari soniga ko\u2018paytirish orqali hisoblab chiqiladi.<\/span><\/p>\n

O\u2018rtacha kunlik ish haqi uni hisoblab chiqarishning barcha hollarida ushbu moddaning uchinchi, to\u2018rtinchi va beshinchi qismlariga muvofiq hisoblab chiqarilgan o\u2018rtacha ish haqi summasini ish kunlarining o\u2018rtacha oylik soniga (25<\/span>,3<\/span>) bo\u2018lish orqali belgilanadi.<\/span><\/p>\n

O\u2018rtacha soatlik ish haqi uni hisoblab chiqarishning barcha hollarida ushbu moddaning uchinchi, to\u2018rtinchi va beshinchi qismlariga muvofiq hisoblab chiqarilgan o\u2018rtacha ish haqi summasini xodimning o\u2018rtacha ish haqi saqlanib qoladigan oydan oldingi oxirgi kalendar oyda ishlab berilgan soatlar soniga <\/span>bo\u2018lish<\/span> orqali belgilanadi.<\/span><\/p>\n

Alohida hollar (ish vaqti jamlab hisobga olinganda, uni hisoblab chiqarish uchun qabul qilingan davrda ish vaqti to\u2018liq ishlab berilmaganda, ushbu davrda ish haqi <\/span>bo\u2018lmaganda<\/span> va boshqa hollarda) uchun xodimlarning o\u2018rtacha ish haqini hisoblab chiqarishning o\u2018ziga xos xususiyatlari O\u2018zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi tomonidan belgilanadi.<\/span><\/p>\n

Barcha hollarda ish vaqtining oylik normasini ishlab bergan <\/span>va<\/span> mehnat shartnomasida belgilangan mehnat vazifasini bajargan xodimning o\u2018rtacha oylik ish haqi qonunchilikda belgilangan hisoblash kunidagi mehnatga haq to\u2018lashning eng kam miqdoridan kam bo\u2018lishi mumkin emas.<\/span><\/p>\n

Hisob-kitob davrida tariflarni qayta <\/span>ko\u2018rib<\/span> chiqish chog\u2018ida o\u2018rtacha oylik ish haqi o\u2018zgartirilgan tarifni hisobga olgan holda qayta hisob-kitob qilinishi lozim.<\/span><\/p>\n

2-\u00a7. Mehnatga haq to\u2018lashning alohida shartlari<\/span><\/p>\n

258-modda. Qisqartirilgan <\/span>va<\/span> to\u2018liqsiz ish vaqtida mehnatga haq to\u2018lash<\/span><\/p>\n

Qisqartirilgan ish vaqti sharoitlarida band <\/span>bo\u2018lgan<\/span> xodimlarning ish haqi normal ish vaqti uchun belgilangan to\u2018liq hajmda to\u2018lanadi.<\/span><\/p>\n

Ushbu moddaning birinchi qismida nazarda tutilgan qoida mazkur Kodeks 415-moddasining ikkinchi qismida nazarda tutilgan, o\u2018quv yili davomida o\u2018qishdan <\/span>bo\u2018sh<\/span> vaqtida ishlaydigan o\u2018n sakkiz yoshga to\u2018lmagan shaxslarning mehnatiga haq to\u2018lash ishlab berilgan vaqtga mutanosib ravishda yoki ishlab chiqargan mahsulotiga qarab amalga oshiriladigan hollarga nisbatan tatbiq etilmaydi.<\/span><\/p>\n

To\u2018liqsiz ish vaqtida (to\u2018liqsiz ish kuni, to\u2018liqsiz ish haftasi, to\u2018liqsiz ish kunining <\/span>va<\/span> to\u2018liqsiz ish haftasining qo\u2018shilishi) ishlaydigan xodimlarning mehnatiga haq to\u2018lash ishlab berilgan vaqtiga mutanosib ravishda yoki haqiqatda ishlab chiqargan mahsulotiga qarab amalga oshiriladi.<\/span><\/p>\n

259-modda. Bir necha kasbda (lavozimda) ishlaganda, xizmat <\/span>ko\u2018rsatish<\/span> doirasi kengayganda va ish hajmi ko\u2018payganda mehnatga haq to\u2018lash<\/span><\/p>\n

Bir necha kasbda (lavozimda) ishlaganda, xizmat <\/span>ko\u2018rsatish<\/span> doirasi kengayganda, ish hajmi ko\u2018payganda xodimning asosiy lavozimdagi ish haqiga quyidagilar uchun qo\u2018shimcha to\u2018lov belgilanadi va to\u2018lanadi: <\/span><\/p>\n

budjetdan<\/span> moliyalashtirilmaydigan tashkilot xodimlari uchun \u2014 bir necha kasbda (lavozimda) haqiqatda bajarilgan ishga doir ish haqi miqdorida; <\/span><\/p>\n

budjet<\/span> tashkilotlari xodimlari uchun \u2014 bir necha lavozimda ishlaganlik uchun tarif stavkasining (maoshining) ellik foizidan ko\u2018p bo\u2018lmagan miqdorda.<\/span><\/p>\n

Vaqtincha yo\u2018q <\/span>bo\u2018lgan<\/span> xodimning majburiyatlarini bajarish vazifasi uning shtatdagi o\u2018rinbosari zimmasiga asosiy ishdan ozod etilmagan holda yuklatilganda qo\u2018shimcha to\u2018lov amalga oshirilmaydi.<\/span><\/p>\n

260-modda. Har xil malaka talab etiladigan ishlar bajarilganda mehnatga haq to\u2018lash<\/span><\/p>\n

Mehnatiga vaqtbay haq to\u2018lanadigan xodim tomonidan har xil malaka talab etiladigan ishlar bajarilganda uning mehnatiga yuqoriroq malakali ish <\/span>bo\u2018yicha<\/span> haq to\u2018lanadi.<\/span><\/p>\n

Mehnatiga ishbay haq to\u2018lanadigan xodim tomonidan har xil malaka talab etiladigan ishlar bajarilganda uning mehnatiga u bajargan ishning baholari <\/span>bo\u2018yicha<\/span> haq to\u2018lanadi.<\/span><\/p>\n

Ishlab chiqarish xususiyatini hisobga olgan holda mehnatiga ishbay haq to\u2018lanadigan xodimlarga o\u2018ziga berilgan razryadlardan pastroq tarifikatsiya qilinayotgan ishlarni bajarish topshiriladigan hollarda ish beruvchi ularga razryadlar o\u2018rtasidagi farqni to\u2018lashi shart.<\/span><\/p>\n

261-modda. Yangi ishlab chiqarishlar (mahsulot) o\u2018zlashtirilganda mehnatga haq to\u2018lash<\/span><\/p>\n

Jamoa shartnomasida yoki mehnat shartnomasida yangi ishlab chiqarish (mahsulot) o\u2018zlashtiriladigan davrda xodimning oldingi ish haqini saqlab qolish nazarda tutilishi mumkin.<\/span><\/p>\n

262-modda. Ish vaqtidan tashqari ish uchun haq to\u2018lash<\/span><\/p>\n

Ish vaqtidan tashqari ish uchun kamida ikki hissa miqdorida haq to\u2018lanadi.<\/span><\/p>\n

Jamoa shartnomasida, kasaba uyushmasi qo\u2018mitasi bilan kelishuvga ko\u2018ra ish beruvchi tomonidan qabul qilingan ichki hujjatda, mehnat shartnomasida ish vaqtidan tashqari ish uchun qo\u2018shimcha to\u2018lovlarning yuqoriroq miqdorlari nazarda tutilishi mumkin.<\/span><\/p>\n

Xodimning xohishiga <\/span>ko\u2018ra<\/span> ish vaqtidan tashqari ish uchun oshirilgan haq to\u2018lash o\u2018rniga ish vaqtidan tashqari ishlab berilgan vaqtning davomiyligiga muvofiq keladigan qo\u2018shimcha dam olish vaqtini berish bilan kompensatsiya qilinishi mumkin. Bunday holda ish vaqtidan tashqari ish uchun bir hissa miqdorida haq to\u2018lanadi, dam olish vaqti uchun esa haq to\u2018lanmaydi.<\/span><\/p>\n

263-modda. Dam olish kunlarida yoki ishlanmaydigan bayram kunlarida mehnatga haq to\u2018lash<\/span><\/p>\n

Dam olish kunlaridagi yoki ishlanmaydigan bayram kunlaridagi ish uchun quyidagilarga kamida ikki hissa miqdorida haq to\u2018lanadi:<\/span><\/p>\n

ishbay<\/span> ishlovchilarga \u2014 kamida ikki hissali ishbay baholar bo\u2018yicha;<\/span><\/p>\n

mehnatiga<\/span> kunbay va soatbay tarif stavkalari bo\u2018yicha haq to\u2018lanadigan xodimlarga \u2014 kunbay yoki soatbay tarif stavkasining kamida ikki hissasi miqdorida;<\/span><\/p>\n

maosh<\/span> oladigan xodimlarga \u2014 har bir ishlangan kun yoki soat uchun maoshdan tashqari kunbay yoki soatbay stavkasining kamida bir hissasi miqdorida.<\/span><\/p>\n

Jamoa shartnomasida, ish beruvchi tomonidan kasaba uyushmasi qo\u2018mitasi bilan kelishuvga ko\u2018ra qabul qilingan ichki hujjatda, mehnat shartnomasida dam olish kunlaridagi yoki ishlanmaydigan bayram kunlaridagi ish uchun qo\u2018shimcha to\u2018lovlarning yuqoriroq miqdorlari nazarda tutilishi mumkin.<\/span><\/p>\n

Dam olish kunidagi yoki ishlanmaydigan bayram kunidagi ish xodimning xohishiga <\/span>ko\u2018ra<\/span> boshqa dam olish kunini berish bilan kompensatsiya qilinishi mumkin. Dam olish kunidagi yoki ishlanmaydigan bayram kunidagi ish boshqa dam olish kunini berish bilan kompensatsiya qilingan taqdirda, bunday ish uchun haq to\u2018lash kamida bir hissa miqdorida amalga oshiriladi, dam olish kuni uchun esa haq to\u2018lanmaydi.<\/span><\/p>\n

Agar xodim jadvalga yoki mehnat shartnomasiga muvofiq umumiy belgilangan dam olish kunlarida (besh kunlik ish haftasida shanba yoki yakshanba kunlari yoki olti kunlik ish haftasida yakshanba kuni) mehnat qilgan <\/span>bo\u2018lsa<\/span>, dam olish kunlari esa unga ish haftasining boshqa kunlarida berilgan bo\u2018lsa, umumiy belgilangan dam olish kunlaridagi ish uchun bir hissa miqdorida haq to\u2018lanadi.<\/span><\/p>\n

Ishlanmaydigan bayram kunlaridagi ish uchun, ushbu ish jadvalga binoan amalga oshirilganligidan yoki xodim mazkur Kodeksning 210-moddasiga muvofiq ishlanmaydigan bayram kuni ishga jalb etilganligidan qat\u2019i nazar, kamida ikki hissa miqdorida haq to\u2018lanadi yoxud xodimning xohishiga ko\u2018ra boshqa dam olish kunini berish va bir hissa miqdorida haq to\u2018lash orqali kompensatsiya qilinadi.<\/span><\/p>\n

264-modda. Tungi vaqtdagi mehnat uchun haq to\u2018lash<\/span><\/p>\n

Quyidagi hollarda tungi vaqtdagi mehnat uchun haq to\u2018lash kamida bir yarim baravar miqdorida amalga oshiriladi:<\/span><\/p>\n

mehnatga<\/span> haq to\u2018lashning vaqtbay tizimida \u2014 tungi vaqtdagi ishning har bir soati uchun 1,5 yoki undan ortiq koeffitsiyentni qo\u2018llagan holda;<\/span><\/p>\n

mehnatga<\/span> haq to\u2018lashning ishbay tizimida \u2014 tegishli razryadga (malakaga) ega bo\u2018lgan vaqtbay ishlovchining soatlik tarif stavkasining (maoshining) ellik foizi yoki undan ortiq miqdorida ishbay ish haqi va qo\u2018shimcha to\u2018lov to\u2018liq to\u2018lanadi. <\/span><\/p>\n

Tungi vaqtdagi ish uchun oshirilgan miqdorda haq to\u2018lash tarif stavkalariga (maoshlarga) kiritilmaydi.<\/span><\/p>\n

Tungi vaqtdagi, shuningdek ko\u2018p smenali rejimdagi ish uchun ish haqiga doir qo\u2018shimcha to\u2018lovning aniq miqdori jamoa shartnomasida, ish beruvchi tomonidan kasaba uyushmasi qo\u2018mitasi bilan kelishuvga ko\u2018ra qabul qilinadigan ichki hujjatlarda yoxud mehnat shartnomasida belgilanadi.<\/span><\/p>\n

265-modda. Mehnat normalari, mehnat (lavozim) majburiyatlari bajarilmaganda mehnatga haq to\u2018lash<\/span><\/p>\n

Ish beruvchining aybi bilan mehnat normalari, mehnat (lavozim) majburiyatlari bajarilmaganda, mehnatga haq to\u2018lash xodimning haqiqatda ishlab berilgan vaqtiga mutanosib ravishda hisoblangan o\u2018rtacha ish haqidan kam <\/span>bo\u2018lmagan<\/span> miqdorda amalga oshiriladi.<\/span><\/p>\n

Ish beruvchiga <\/span>va<\/span> xodimga bog\u2018liq bo\u2018lmagan sabablarga ko\u2018ra mehnat normalari, mehnat (lavozim) majburiyatlari bajarilmaganda, xodimning haqiqatda ishlab berilgan vaqtiga mutanosib ravishda hisoblangan tarif stavkasining (maoshining) kamida uchdan ikki qismi saqlanib qoladi.<\/span><\/p>\n

Xodimning aybi bilan mehnat normalari, mehnat (lavozim) majburiyatlari bajarilmaganda, ish haqining normalashtirilgan qismiga haq to\u2018lash bajarilgan ish hajmiga muvofiq amalga oshiriladi.<\/span><\/p>\n

266-modda. Bekor turib qolingan vaqt uchun haq to\u2018lash<\/span><\/p>\n

Ish beruvchining aybi bilan bekor turib qolingan vaqt uchun (iqtisodiy, texnologik, texnik yoki tashkiliy sabablarga ko\u2018ra ishni vaqtincha to\u2018xtatib turish) xodimning o\u2018rtacha ish haqi miqdorida haq to\u2018lanadi.<\/span><\/p>\n

Ish beruvchiga <\/span>va<\/span> xodimga bog\u2018liq bo\u2018lmagan sabablarga ko\u2018ra bekor turib qolingan vaqt uchun bekor turib qolingan vaqtga mutanosib ravishda hisoblangan tarif stavkasining (maoshining) kamida uchdan ikki qismi miqdorida haq to\u2018lanadi.<\/span><\/p>\n

Xodimning aybi bilan bekor turib qolingan vaqt uchun haq to\u2018lanmaydi.<\/span><\/p>\n

Asbob-uskunaning buzilishi <\/span>va<\/span> xodim tomonidan o\u2018z mehnat vazifalarini bajarishni davom ettirishni imkonsiz qiladigan boshqa sabablar yuzaga keltirgan bekor turib qolingan vaqt boshlanganligi haqida xodim darhol o\u2018zining bevosita rahbariga, ish beruvchining boshqa vakiliga xabar berishi shart.<\/span><\/p>\n

267-modda. Yaroqsiz <\/span>bo\u2018lgan<\/span> mahsulot tayyorlanganda mehnatga haq to\u2018lash<\/span><\/p>\n

Ishlov beriladigan materialdagi yashirin nuqson tufayli paydo <\/span>bo\u2018lgan<\/span> yaroqsiz mahsulot uchun, shuningdek xodimning aybisiz tayyorlangan yaroqsiz mahsulot uchun yaroqli mahsulotlar bilan teng ravishda haq to\u2018lanadi.<\/span><\/p>\n

Xodimning aybi bilan tayyorlangan qisman yaroqsiz mahsulot uchun mahsulotning yaroqliligi darajasiga qarab kamaytirilgan ishbay baholar <\/span>bo\u2018yicha<\/span> haq to\u2018lanadi.<\/span><\/p>\n

Xodimning aybi bilan tayyorlangan to\u2018liq yaroqsiz mahsulot uchun haq to\u2018lanmaydi.<\/span><\/p>\n

268-modda. Ayrim toifadagi xodimlarning mehnatiga haq to\u2018lashning o\u2018ziga xos xususiyatlari<\/span><\/p>\n

Ayrim toifadagi xodimlar (tashkilot rahbarlari, ularning o\u2018rinbosarlari, bosh buxgalterlar, zararli <\/span>va<\/span> (yoki) xavfli mehnat sharoitlaridagi ishlarda, noqulay tabiiy-iqlim sharoitlaridagi <\/span>ishlarda band bo\u2018lgan xodimlar, o\u2018rindoshlik asosida ishlaydiganlar va boshqalar) uchun ushbu Kodeksning VI bo\u2018limiga muvofiq mehnatiga haq to\u2018lashning o\u2018ziga xos xususiyatlari belgilanadi.<\/span><\/p>\n

3-\u00a7. Ish haqidan ushlab qolish<\/span><\/p>\n

269-modda. Ish haqidan ushlab qolishni cheklash<\/span><\/p>\n

Umumiy qoidaga <\/span>ko\u2018ra<\/span> xodimning yozma roziligi bilan, xodimning roziligi bo\u2018lmagan taqdirda esa ushbu moddaning ikkinchi qismiga muvofiq ish haqidan ushlab qolinishi mumkin.<\/span><\/p>\n

Quyidagi hollarda, xodimning yozma roziligidan qat\u2019i nazar, ish haqidan ushlab qolish amalga oshiriladi:<\/span><\/p>\n

1) <\/span>soliqlar<\/span> va yig\u2018imlarni undirish uchun;<\/span><\/p>\n

2) \u201cSud hujjatlari va boshqa organlar hujjatlarini ijro etish to\u2018g\u2018risida\u201dgi O\u2018zbekiston Respublikasi Qonunida belgilangan sud qarorlarini <\/span>va<\/span> boshqa ijro hujjatlarini ijro etish uchun, shuningdek vakolatli organlarning qonuniy talablarini bajarish uchun;<\/span><\/p>\n

3) <\/span>ish<\/span> haqi hisobiga berilgan bo\u2018nakni ushlab qolish uchun, boshqa joydagi ishga ko\u2018chib o\u2018tganligi munosabati bilan xo\u2018jalik ehtiyojlariga, xizmat safarlariga berilgan, sarflanmagan va o\u2018z vaqtida qaytarilmagan bo\u2018nakni ushlab qolish uchun hamda hisob-kitobdagi xatolar oqibatida ortiqcha to\u2018langan summalarni qaytarib olish uchun. Bunday hollarda ish beruvchi <\/span>bo\u2018nakni<\/span> qaytarish, qarzdorlikni to\u2018lash uchun belgilangan muddat tamom bo\u2018lgan kundan yoki to\u2018lov noto\u2018g\u2018ri hisoblab chiqarilgan kundan e\u2019tiboran bir oydan kechiktirmay ushlab qolish haqida buyruq chiqarishga haqli. Agar bu muddat o\u2018tib ketgan <\/span>bo\u2018lsa<\/span> yoki xodim bo\u2018nakni to\u2018lash uchun ushlab qolish asoslariga yoxud miqdoriga e\u2019tiroz bildirayotgan bo\u2018lsa, qarzni to\u2018lash sud tartibida amalga oshiriladi;<\/span><\/p>\n

4) <\/span>xodim<\/span> tomonidan ish beruvchiga yetkazilgan zararning o\u2018rnini qoplash uchun, agar yetkazilgan zararning miqdori xodimning o\u2018rtacha oylik ish haqidan oshmasa;<\/span><\/p>\n

5) <\/span>ushbu<\/span> Kodeks 312-moddasi birinchi qismining 2-bandida nazarda tutilgan jarimani undirish uchun;<\/span><\/p>\n

6) <\/span>xodim<\/span> qaysi ish yili hisobiga ta\u2019til olib bo\u2018lgan bo\u2018lsa, o\u2018sha yil tugaguniga qadar mehnat shartnomasi bekor qilinganda ta\u2019tilning ishlab berilmagan kunlari uchun;<\/span><\/p>\n

7) <\/span>qonunda<\/span> nazarda tutilgan boshqa hollarda.<\/span><\/p>\n

Har yilgi mehnat ta\u2019tilining ishlab berilmagan kunlari uchun ushlab qolishlar mehnat shartnomasi ushbu Kodeks 137-moddasining to\u2018rtinchi qismida, 143-moddasining ikkinchi qismida, 146-moddasining beshinchi qismida, 161-moddasi ikkinchi qismining 1, 2 va 3-bandlarida, 168-moddasi birinchi qismining 1, 2, 6, 8 va 9-bandlarida nazarda tutilgan asoslarga ko\u2018ra, shuningdek xodimning tashabbusi bilan ushbu Kodeks 160-moddasining sakkizinchi qismida ko\u2018rsatilgan uzrli sabablar mavjud bo\u2018lganda bekor qilingan taqdirda amalga oshirilmaydi.<\/span> Basharti ishga qabul qilishga doir belgilangan qoidalarning buzilishi yoxud yakka tartibdagi mehnatga oid munosabatning davom etishiga monelik qiluvchi holatlarning yuzaga kelishi xodimning aybli harakatlari (harakatsizligi) bilan bog\u2018liq <\/span>bo\u2018lmasa<\/span>, mehnat shartnomasi ushbu Kodeks 168-moddasining 4 va 5-bandlariga ko\u2018ra bekor qilinganda ham bunday ushlab qolish amalga oshirilmaydi.<\/span><\/p>\n

Xodimga ortiqcha to\u2018langan ish haqi (shu jumladan mehnat to\u2018g\u2018risidagi qonunchilik yoki mehnat haqidagi boshqa huquqiy hujjatlar <\/span>noto\u2018g\u2018ri<\/span> qo\u2018llanilganda) undan undirilishi mumkin emas, bundan quyidagi hollar mustasno: <\/span><\/p>\n

hisoblashdagi<\/span> xatolik;<\/span><\/p>\n

agar<\/span> yakka tartibdagi mehnat nizolarini ko\u2018rib chiquvchi organ tomonidan xodimning mehnat normalarini bajarmaganlikdagi aybi e\u2019tirof etilgan bo\u2018lsa;<\/span><\/p>\n

xodimning<\/span> sud tomonidan belgilangan g\u2018ayriqonuniy harakatlari (harakatsizligi) sababli xodimga ortiqcha ish haqi to\u2018langan bo\u2018lsa.<\/span><\/p>\n

O\u2018zbekiston Respublikasining Soliq kodeksiga muvofiq soliq solinmaydigan to\u2018lovlardan ushlab qolishlar amalga oshirilishi mumkin emas.<\/span><\/p>\n

270-modda. Ish haqidan ushlab qolish miqdorlarini cheklash<\/span><\/p>\n

Har bir to\u2018lov <\/span>chog\u2018ida<\/span> ish haqidan ushlab qolingan mablag\u2018larning umumiy summasi xodimga haqiqatda hisoblangan ish haqining ellik foizidan oshishi mumkin emas.<\/span><\/p>\n

Ushbu moddaning birinchi qismida belgilangan cheklov aliment majburiyatlari <\/span>bo\u2018yicha<\/span> qarzdorlikni, shuningdek axloq tuzatish ishlari tarzida jazo tayinlangan xodimning ish haqini ushlab qolishga nisbatan tatbiq etilmaydi. Bunday hollarda jazodan <\/span>va<\/span> aliment majburiyatlari bo\u2018yicha qarzdorlikdan ushlab qolish miqdori xodimga haqiqatda hisoblangan ish haqining yetmish foizidan oshishi mumkin emas.<\/span><\/p>\n

271-modda. Xodimning xohishiga <\/span>ko\u2018ra<\/span> amalga oshiriladigan ish haqini tasarruf etish<\/span><\/p>\n

Xodimning xohishiga <\/span>ko\u2018ra<\/span> ish haqi yoki uning muayyan qismi xodimning yozma arizasida ko\u2018rsatilgan miqdorlarda va muddatlarda kreditorlarga bank muassasalaridan olingan ssudalar, kreditlar, kommunal to\u2018lovlar va boshqa xarajatlarni to\u2018lash uchun yuborilishi mumkin.<\/span><\/p>\n

Ushbu Kodeksning 270-moddasida nazarda tutilgan cheklovlar mazkur moddaning birinchi qismida <\/span>ko\u2018rsatilgan<\/span> hollarga nisbatan tatbiq etilmaydi.<\/span><\/p>\n

.<\/span><\/span><\/p>\n

Hujjat \u201cS VERENIN\u2019S LEGAL GROUP\u201d advokatlik firmasining ma\u02bclumotlar bazasidan norasmiy tarjimada taqdim etilgan;<\/em><\/span><\/p>\n

Hujjat \u201cS VERENIN\u2019S LEGAL GROUP\u201d advokatlik firmasining ma\u02bclumotlar bazasidan taqdim etilgan;<\/em><\/span><\/p>\n

Hujjat ___<\/em><\/span>1.08<\/em><\/span>____2024 yil holatiga ko’ra taqdim etilgan.<\/em><\/span><\/p>\n

.<\/span><\/span><\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

O\u2018ZBEKISTON RESPUBLIKASINING MEHNAT KODEKSI 30.04.2023 . 13-BOB. ISH VAQTI . 1-\u00a7. Umumiy qoidalar 181-modda. Ish vaqtining tushunchasi va turlari Xodim ichki mehnat tartib qoidalariga, smenalarga bo\u2018linib ishlash (ish) jadvallariga, boshqa…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[15,68],"tags":[],"class_list":["post-12945","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-zakonodatelstvo","category-trudovoe-pravo"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12945","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12945"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12945\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":12949,"href":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12945\/revisions\/12949"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12945"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12945"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12945"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}