{"id":5085,"date":"2019-09-09T10:35:57","date_gmt":"2019-09-09T05:35:57","guid":{"rendered":"http:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/?p=5085"},"modified":"2019-09-09T10:35:57","modified_gmt":"2019-09-09T05:35:57","slug":"opredelen-novyj-etap-reform-v-selskohozyajstvennoj-sfere","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/uz\/novosti-uzbekistana\/opredelen-novyj-etap-reform-v-selskohozyajstvennoj-sfere\/","title":{"rendered":"Qishloq xo\u2018jaligidagi islohotlarning yangi bosqichi belgilandi"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/wp-content\/uploads\/1-4.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter size-full wp-image-5089\" src=\"http:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/wp-content\/uploads\/1-4.jpg\" alt=\"\" width=\"600\" height=\"400\" srcset=\"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/wp-content\/uploads\/1-4.jpg 600w, https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/wp-content\/uploads\/1-4-300x200.jpg 300w, https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/wp-content\/uploads\/1-4-254x169.jpg 254w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, 600px\" \/><\/a><\/p>\n<p>O\u2018zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev 6- sentabr kuni qishloq xo\u2018jaligini 2020-2030-yillarda rivojlantirishning ustuvor yo\u2018nalishlariga bag\u2018ishlangan yig\u2018ilish o\u2018tkazdi.<\/p>\n<p>Mamlakatimiz qishloq xo\u2018jaligi bo\u2018yicha ulkan salohiyatga ega. Bozorlarimiz to\u2018kin, xalqimiz rizqi mo\u2018l-ko\u2018l bo\u2018lishidan tortib eksportdan qo\u2018shimcha daromad topishgacha bo\u2018lgan juda ko\u2018p masalalar shu yo\u2018nalish bilan bog\u2018liq.\u00a0<\/p>\n<p>Lekin uzoq yillar davomida agrar sohaga yetarlicha e\u2019tibor berilmadi. Na bozor iqtisodiyoti, na yerga munosabat, na manfaatdorlik bor edi. Mablag\u2018, ilmiy innovatsiyalar jalb etilmadi. Oqibatda yerlar \u201ccharchab\u201d, unumdorlik pasayib ketdi. Mahsulotni qayta ishlash, qo\u2018shimcha qiymat olish bo\u2018yicha tizim yaratilmagan edi.<\/p>\n<p>Keyingi yillarda sohani isloh qilish va bozor mexanizmlarini joriy etish bo\u2018yicha qator ishlar amalga oshirildi. Davlat xarid narxlari qariyb 3 barobarga ko\u2018tarilgani natijasida dehqon va fermerlarda manfaatdorlik hissi oshdi. Paxtachilik va g\u2018allachilik hashar emas, chinakam daromad manbaiga aylandi.\u00a0<\/p>\n<p>Yangi texnologiya va innovatsiyalarni joriy qilish, mehnat unumdorligi va ish haqini oshirish maqsadida 76 ta paxta-to\u2018qimachilik klasteri tashkil etildi.\u00a0<\/p>\n<p>Joriy yilning o\u2018zida 25 ming gektar paxta maydonlarida suv tejovchi yangi sug\u2018orish tizimi joriy qilindi. Foydalanishdan chiqqan 1 million 100 ming gektar yerni qayta ishga kiritish bo\u2018yicha katta sa\u2019y-harakatlar boshlandi.<\/p>\n<p>Bular \u2013 islohotlarning birinchi bosqichi.\u00a0<\/p>\n<p>Prezident faqat bugunni emas, balki ertangi kunni ham o\u2018ylab, uzoqni ko\u2018zlab islohotlarni yangi bosqichga ko\u2018tarish vazifasini qo\u2018ymoqda. Shu maqsadda qishloq xo\u2018jaligini rivojlantirishning 2020-2030 yillarga mo\u2018ljallangan strategiyasi ishlab chiqilmoqda. Bu iqtisodiyotimizning asosiy o\u2018sish nuqtasi, \u201cdrayveri\u201d bo\u2018ladi. Ming-minglab ish o\u2018rinlari yaratiladi, odamlarning daromadi oshiriladi.\u00a0<\/p>\n<p>Yig\u2018ilishda ishlab chiqilayotgan strategiyani amalga oshirish uchun zarur bo\u2018lgan muhim vazifalar belgilab berildi.<\/p>\n<p>Yer egalari unumdorlik va hosildorlikni oshirish maqsadida yerga investitsiya kiritishga intilishi uchun ularning ertangi kunga to\u2018la ishonchi bo\u2018lishi kerak. Shu bois davlatimiz rahbari qonunchilikni butunlay yangilab, yer ajratishning shaffof tizimi va yerga bo\u2018lgan huquqning kafolatlanishini, yerning daxlsizligini ta\u2019minlash, yerga bo\u2018lgan munosabatni huquqiy oborotga kiritish zarurligini ta\u2019kidladi. Bu nafaqat aholi bandligi, eksport, balki byudjetga qo\u2018shimcha daromadlar tushumini ham ta\u2019minlaydi.<\/p>\n<p>Bunda, avvalo, qishloq xo\u2018jaligi yerlarining aniq hisobini yuritish, ulardan foydalanishni takomillashtirish muhimligi qayd etildi. Shundan kelib chiqib, \u201cYergeodezkadastr\u201d qo\u2018mitasiga 2021-yil oxirigacha respublikaning barcha hududlarida yerni hisobga olish ishlarini yakunlash, yer hisobini yuritish bo\u2018yicha yagona elektron bazani yaratish topshirildi.<\/p>\n<p>Qishloq xo\u2018jaligida suvdan to\u2018g\u2018ri foydalanish ham juda muhim masala. Tahlillarga ko\u2018ra, yurtimizda ekin maydonlariga milliardlab kub metr suv yo\u2018naltirilsa-da, uning faqat 60 foizi ekinlarga yetib boradi, qolgani esa irrigatsiya tizimlarida va sug\u2018orish jarayonida yo\u2018qotiladi.<\/p>\n<p>Jahon resurslar instituti taxminlariga ko\u2018ra, 2040-yilga borib O\u2018zbekiston suv o\u2018ta tanqis bo\u2018lgan 33 mamlakat qatoriga kirishi mumkin.<\/p>\n<p>Shu bois davlatimiz rahbari bu masalaga alohida e\u2019tibor qaratib, suvdan foydalanish samaradorligini oshirish va uning hisobini yuritish, har yili 200 ming gektar maydonda suv tejovchi texnologiyalarni joriy qilib borish zarurligini ta\u2019kidladi. Ushbu yo\u2018nalishlar ishlab chiqilayotgan strategiyada o\u2018z aksini topishi kerakligi aytildi.\u00a0<br \/>\nYig\u2018ilishda qishloq xo\u2018jaligini davlat tomonidan qo\u2018llab-quvvatlash va davlat xaridlari tizimini takomillashtirish masalalari muhokama qilinar ekan, byudjet mablag\u2018larining asosiy qismini yerlarning unumdorligini oshirish, suv tejovchi texnologiyalarni joriy qilish, ilm-fanni rivojlantirishga sarflash lozimligi ko\u2018rsatib o\u2018tildi.\u00a0<\/p>\n<p>Sohaning eksport salohiyatini oshirish va qo\u2018shilgan qiymatga ega mahsulotlar ishlab chiqarish hajmini ko\u2018paytirish masalalariga alohida ahamiyat qaratilib, bu boradagi jahon tajribasi tahlil qilindi.<\/p>\n<p>Masalan, Turkiyada 1 gektar yerdan 2 ming dollarlik, Misrda 8 ming dollarlik, Isroilda 12 ming dollarlik mahsulot yetishtiriladi. Yurtimizda esa bu ko\u2018rsatkich 300 dollardan oshmayapti. Doim yagona standartdagi tovar yetkazib berish yo\u2018lga qo\u2018yilmagani sababli mahsulotlarimiz tashqi bozorda raqobatlasha olmayapti.<\/p>\n<p>Agrar tarmoqdagi eksport hajmi 2018-yilda 2,3 milliard dollarni tashkil etgan. Strategiyada belgilanayotgan vazifalarni amalga oshirish natijasida bu ko\u2018rsatkichni 2030-yilga borib 20 milliard dollarga yetkazish mo\u2018ljallanmoqda.\u00a0<\/p>\n<p>Yig\u2018ilishda mutasaddilarga mahsulotlarni Yevropa Ittifoqi, Sharqiy Osiyo va arab mamlakatlari standartlari asosida sertifikatlash tizimini joriy etish bo\u2018yicha topshiriqlar berildi. Buni meva navini tanlashdan boshlash darkorligi ta\u2019kidlandi. \u00a0<\/p>\n<p>Bu borada tomorqa xo\u2018jaliklari ham katta rezerv ekani, \u201cbir mahalla \u2013 bir mahsulot\u201d tamoyili asosida joylarda logistika xizmatini keng yo\u2018lga qo\u2018yish, kichik ishlab chiqaruvchilarni kooperatsiyaga birlashtirib, mahsulotlar sifati va standartlari bir xilligini ta\u2019minlash lozimligi qayd etildi.\u00a0<\/p>\n<p>Xizmat ko\u2018rsatish borasida ham kamchiliklar mavjud. Masalan, bu tizimda raqobat yo\u2018qligi sababli xizmatlar narxi yuqori, mahsulot ishlab chiqaruvchilarda tanlash imkoniyati yo\u2018q.<\/p>\n<p>Shuning uchun mineral o\u2018g\u2018itlarni yetkazib berish, o\u2018simliklarni himoya qilish, texnika va boshqa xizmatlar sohasida davlat-xususiy sheriklik asosida xizmat turlarini ko\u2018paytirish, xususiy korxonalar faoliyatini yo\u2018lga qo\u2018yish zarurligi ta\u2019kidlandi.<\/p>\n<p>Joriy yilda boshlangan yerni kosmik zondlash orqali tuproq va ekinlarning haqiqiy holatini tezkor va ishonchli baholash ishlarini 2020-yil yakuniga qadar to\u2018liq oxiriga yetkazish lozim. Bu tizim vegetatsiya jarayoni, tuproqning meliorativ holati va minerallashuv miqdori, namlik darajasi haqida to\u2018liq ma\u2019lumotlarni berib, hosildorlikni 25-30 foizga oshirish imkonini beradi. Bu faqat davlat uchun emas, fermerlar uchun ham juda foydali. Mazkur tizimga ulanish orqali dehqonlar ham, ekportchilar ham qaysi maydonda qanday mahsulot ekilganini ko\u2018rib turadi, o\u2018z rejasini va bozor kon\u2019yunkturasini aniq baholay oladi. \u00a0\u00a0<\/p>\n<p>Yig\u2018ilishda mutasaddilarga qishloq xo\u2018jaligi statistik boshqaruvini isloh qilish, jumladan, ekinlarni joylashtirishdan tortib sotuvgacha bo\u2018lgan jarayonlarni to\u2018liq raqamlashtirish tizimini yo\u2018lga qo\u2018yish bo\u2018yicha topshiriqlar berildi. \u00a0<\/p>\n<p>Strategiyadagi vazifalarni samarali amalga oshirish, eng avvalo, kadrlar salohiyatiga zarur.<\/p>\n<p>Bu sohaga ixtisoslashgan 7 ta oliy ta\u2019lim muassasasini har yili 3 mingdan ortiq yoshlar bitirsa-da, hududlarda kadrlar yetishmayapti. Fan, ta\u2019lim va ishlab chiqarish integratsiyasi yo\u2018q, zamonaviy ta\u2019lim uslublari joriy qilinmagan.<\/p>\n<p>Qishloq xo\u2018jaligi sohasida ilm-fanni rivojlantirishga byudjetning 0,1 foizigina yo\u2018naltiriladi. Vaholanki, rivojlangan mamlakatlarda bu ko\u2018rsatkich 2-3 foiz atrofida ekanligi aytilmoqda.<\/p>\n<p>Akademiklarning ilmiy maktablari soni 50 tadan 17 taga kamaygan, sabzavotchilik, g\u2018allachilik, o\u2018simlikshunoslik sohalarida esa bunday maktablar mavjud emas.<\/p>\n<p>O\u2018simlikshunoslik, sabzavot, poliz ekinlari va kartoshkachilik institutlarining laboratoriya jihozlari oxirgi 70 yilda ta\u2019mirlanmagan. Ilmiy ishlanmalarni tijoratlashtirish choralari samarasizligicha qolmoqda.<\/p>\n<p>Masalan, boshqa davlatlar gilos eksportini iyundan boshlaydi. Agar yurtimizda may oyining boshida hosil beradigan gilos navi yaratilsa, uning eksportidan olinadigan daromadni 2 barobar oshirish mumkin. \u00a0<\/p>\n<p>Shu bois qishloq xo\u2018jaligi ilmiy-tadqiqot institutlari ertapishar mahsulot turlarini yaratishga asosiy e\u2019tibor qaratishi lozim. Chorvachilik tarmog\u2018ida ham ilm-fan yutuqlarini keng tadbiq etish, hududlar iqlim sharoitlariga mos chorva zotlarini yaratish bo\u2018yicha ko\u2018rsatmalar berildi.\u00a0<\/p>\n<p>Prezidentimiz strategiyani xalq bilan muhokama etib, oqilona qabul qilish zarurligini ta\u2019kidladi. Uning ijrosini samarli ta\u2019minlash uchun har yilga alohida \u201cyo\u2018l xarita\u201dlari ishlab chiqish, hududiy qishloq xo\u2018jaligi boshqarmalari tuzilmasini ham takomillashtirish bo\u2018yicha topshiriqlar berildi.\u00a0<\/p>\n<p>Xalqaro tajriba asosida Toshkent davlat agrar universiteti hamda Toshkent irrigatsiya va qishloq xo\u2018jaligini mexanizatsiyalash muhandislari institutida o\u2018qitishning mutlaqo yangi metodikasini tadbiq etish, professor-o\u2018qituvchilar ishtirokida sayyor o\u2018quv darslari hamda seminarlar tashkil etish zarurligi qayd etildi.<\/p>\n<p>Umuman olganda, yangi strategiya qishloq xo\u2018jaligiga bozor mexanizmlarini joriy qilib, ilmiy asoslangan ishlab chiqarishni yo\u2018lga qo\u2018yish orqali oziq-ovqat xavfsizligini ta\u2019minlash, eksportni ko\u2018paytirish, aholi jon boshiga to\u2018g\u2018ri keladigan mahsulotlar hajmini bir necha barobarga oshirishga xizmat qiladi.<\/p>\n<p>Yig\u2018ilishda kun tartibiga qo\u2018yilgan masalalar ijrosini to\u2018la ta\u2019minlash bo\u2018yicha mutasaddi tashkilotlar rahbarlari axborot berdilar.<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>O\u2018zbekiston Respublikasi Prezidenti Shavkat Mirziyoyev 6- sentabr kuni qishloq xo\u2018jaligini 2020-2030-yillarda rivojlantirishning ustuvor yo\u2018nalishlariga bag\u2018ishlangan yig\u2018ilish o\u2018tkazdi. Mamlakatimiz qishloq xo\u2018jaligi bo\u2018yicha ulkan salohiyatga ega. Bozorlarimiz to\u2018kin, xalqimiz rizqi mo\u2018l-ko\u2018l bo\u2018lishidan&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":5088,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-5085","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-novosti-uzbekistana"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5085","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5085"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5085\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5090,"href":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5085\/revisions\/5090"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5088"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5085"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5085"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5085"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}