{"id":6082,"date":"2020-04-16T11:05:22","date_gmt":"2020-04-16T06:05:22","guid":{"rendered":"http:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/?p=6082"},"modified":"2020-04-16T11:05:22","modified_gmt":"2020-04-16T06:05:22","slug":"tsentralnyj-bank-ponizil-osnovnuyu-stavku-do-15","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/uz\/novosti-uzbekistana\/tsentralnyj-bank-ponizil-osnovnuyu-stavku-do-15\/","title":{"rendered":"Markaziy bank asosiy stavka pasaytirilganiga izoh berdi"},"content":{"rendered":"<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt;\">Markaziy bank Boshqaruvining 2020 yil 14 apreldagi qarori bilan asosiy stavka 1 foiz bandga pasaytirilib, yillik 15 foiz darajasida belgilandi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt;\">Ushbu qaror tashqi va ichki talabning qisqarishi sharoitida iqtisodiy faollikning sekinlashuvini hisobga olib inflyasiya prognozlarini pasayish tomonga qayta ko\u2018rib chiqilganligi bilan izohlanadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt;\">Joriy yilning ikkinchi choragida va yil so\u2018ngiga qadar inflyasiya darajasiga talab omillari tomonidan bosim mo\u2018&#8217;tadillashishi va kamayishini inobatga olib, inflyasiyaning yangilangan prognoz ko\u2018rsatkichlariga ko\u2018ra, 2020 yil yakuni bo\u2018yicha inflyasiya darajasi dastlabki prognozdan (12-13,5 foiz) 1 foiz bandga pasayib 11-12,5 foizni tashkil etishi kutilmoqda.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt;\">Boshqaruvning 5 martdagi yig\u2018ilishida tartibga solinadigan narxlarni erkinlashtirish va koronavirus pandemiyasining inflyasiyaga taklif omillari orqali ta&#8217;siri bilan bog\u2018liq naoniqliklarning saqlanib qolishi sharoitida asosiy stavka o\u2018zgarishsiz qoldirilgan edi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt;\">Tartibga solinadigan narxlarni erkinlashtirish muddatlarining o\u2018zgartirilishi hamda joriy iqtisodiy sharoitlar koronavirus pandemiyasining inflyasiya darajasiga ta&#8217;siri ko\u2018proq talab omillari tomonidan bo\u2018layotganligin va kelgusida ushbu omillarning pasayuvchi xarakterga ega bo\u2018lishi mumkinligini ko\u2018rsatmoqda.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt;\">Iqtisodiy faollik va makroiqtisodiy prognozlar. Joriy yilning mart oyidan boshlab jahonda va asosiy savdo-hamkor davlatlarda koronavirus pandemiyasiga qarshi kurashish borasida olib borilayotgan choralarning kuchaytirilishi, neft&#8217; narxining pasayishi, talab hajmining qisqarishi natijasida iqtisodiy o\u2018sish va faollik ko\u2018rsatkichlarining pasayish prognozlari kuchayib bormoqda.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt;\">Iqtisodiy faollikning pasayishi va aholi daromadlarining qisqarishi, o\u2018z navbatida, ichki talabning sezilarli darajada pasayishiga olib keladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt;\">Koronavirus pandemiyasining davomiyligi va global iqtisodiyotga ta&#8217;siri bo\u2018yicha noaniqliklarning yuqoriligi sharoitida O\u2018zbekiston YaIM real o\u2018sishining 2020 yil bo\u2018yicha bazaviy prognozlarini qayta ko\u2018rib chiqish qo\u2018shimcha tahlillarni taqozo etmoqda. Bu boradagi Markaziy bank xulosalari tahliliy hisob-kitoblar yakunlanganidan so\u2018ng e&#8217;lon qilinadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt;\">Iqtisodiy faollikning pasayishi, birinchi navbatda, bank tizimi orqali amalga oshirilayotgan tranzaksiyalar sonida o\u2018z aksini topmoqda. Xususan, 2020 yil mart oyida banklararo to\u2018lov tizimi orqali amalga oshirilgan tranzaksiyalar soni o\u2018tgan yilning mos davriga nisbatan 6 foizga qisqardi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt;\">2020 yil aprel&#8217; oyining dastlabki 10 kunligida to\u2018lov terminallari orqali amalga oshirilgan to\u2018lov tranzaksiyalari hajmi ham mart oyining mos davriga nisbatan 25,9 foizga kamaydi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt;\">Shuningdek, O\u2018zbekiston tovar xomashyo birjasida amalga oshirilgan bitimlar sonida ham sezilarli darajada pasayish kuzatildi. Xususan, aprel&#8217; oyining dastlabki ikki haftasida amalga oshirilgan xaridlar summasi mart oyining mos davriga nisbatan 28 foizga kamaygan.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt;\">Iqtisodiyotni kreditlash faolligida ham ma&#8217;lum bir pasayish tendensiyasi kuzatilmoqda. 2020 yil yanvar&#8217;-aprel&#8217; oylarida tijorat banklari tomonidan iqtisodiyotga ajratilgan kreditlar qoldig\u2018i o\u2018sish sur&#8217;ati o\u2018tgan yilning mos davriga nisbatan 3,5 foiz bandga sekinlashib 7 foizni tashkil etdi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt;\">Banklar tomonidan jismoniy va yuridik shaxslarning 16,4 trln. so\u2018mlik kreditlari bo\u2018yicha to\u2018lov muddatlari uzaytirib berildi. Bu, o\u2018z navbatida, banklarga pul oqimlarining kirib kelishi tomonidan ularning kreditlash imkoniyatining ma&#8217;lum bir darajada qisqarishiga olib keladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt;\">Inflyasiya va inflyasion kutilmalar. Inflyasiya darajasi dastlabki prognoz ko\u2018rsatkichlaridan tezroq sur&#8217;atlarda pasayayotgani kuzatilib, joriy yilning mart oyida yillik inflyasiya 13,6 foizni tashkil etdi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt;\">2020 yil I choragida iste&#8217;mol narxlari oshishi o\u2018tgan yilning mos davriga nisbatan 1,5 foiz bandga sekinlashib, 2,8 foizga teng bo\u2018ldi va dastlabki prognozlarga nisbatan 0,5 foiz bandga pastni tashkil etdi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt;\">Bu asosan, mazkur davrda ayrim tartibga solinadigan narxlarning o\u2018zgarishsiz saqlanib qolinganligi hamda yanvar&#8217;-fevral&#8217; oylarida almashuv kursining deyarli barqaror bo\u2018lganligi hisobiga bazaviy inflyasiya darajasining sekinlashishi bilan izohlanadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt;\">Mart oyida aholining inflyasion kutilmalari 15,5 foiz darajada o\u2018zgarishsiz saqlanib qoldi. Iqtisodiyotda kelgusida inflyasiya darajasining pasayishi va karantin bilan bog\u2018liq cheklovlarning yumshatilishi, o\u2018z navbatida, inflyasion kutilmalarning pasayishiga xizmat qiladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt;\">Inflyasiya prognozi. Iqtisodiyotdagi joriy va kutilayotgan sharoitlarni hisobga olgan holda inflyasiyaning yangilangan prognoz ko\u2018rsatkichlariga asosan 2020 yil oxiriga inflyasiya 11-12,5 foiz atrofida bo\u2018lishi kutilmoqda va bu quyidagilar bilan izohlanadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt;\">Birinchi navbatda, tashqi va ichki iqtisodiy faollikning pasayishi aholining daromadlariga o\u2018z ta&#8217;sirini ko\u2018rsatib, iste&#8217;mol savatidagi aksariyat birlamchi zaruriy mahsulotlar guruhiga kirmaydigan tovar va xizmatlarga bo\u2018lgan talabning sezilarli qisqarishiga olib keladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt;\">Ikkinchidan, bir qator asosiy iste&#8217;mol tovarlar va ularning xomashyolari importiga 2020 yil 31 dekabriga qadar bojxona boji va aksiz solig\u2018ining nol&#8217; stavkalari belgilandi, bu karantin davrida talab yuqori bo\u2018lgan tovarlar narxlarining o\u2018sishini oldini oladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt;\">Uchinchidan, jahon bozorlarida energiya resurslari narxlarining pasayishi hisobiga narxlarning erkinlashtirilishi islohoti doirasida joriy yilda ko\u2018zlangan energiya resurslari narxlari oshirilishining navbatdagi bosqichi kechiktirilishi yoki ichki narxlarni oshirmagan holda erkinlashtirilishi natijasida ushbu omillar 2020 yilda inflyasiya uchun oshiruvchi xususiyat kasb etmaydi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt;\">To\u2018rtinchidan, karantin sharoitida ma&#8217;lum bir oziq-ovqat mahsulotlari va zarur iste&#8217;mol tovarlari narxlarida kuzatilayotgan o\u2018sish dinamikasi vaqtinchalik bo\u2018lib, kelgusi oylardan qishloq xo\u2018jaligi mahsulotlari yangi hosilining chiqishi hamda Hukumatning oziq-ovqat xavfsizligini ta&#8217;minlash bo\u2018yicha amalga oshirayotgan chora-tadbirlari natijasida bozorlarning ushbu tovarlar bilan to\u2018yinishi ular narxlarlarining barqarorlashishiga xizmat qiladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt;\">Shuningdek, inflyasiyani pasaytiruvchi mazkur omillar, o\u2018z navbatida, milliy valyuta deval&#8217;vasiyasining ichki narxlarga salbiy ta&#8217;sirini yumshatish imkonini beradi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt;\">O\u2018z o\u2018rnida, Markaziy bankning ichki valyuta bozoriga intervensiyalari oltin-valyuta zaxiralari neytralligi tamoyili asosida almashuv kursining fundamental trendiga ta&#8217;sir ko\u2018rsatmagan holda amalga oshiriladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt;\">Pul-kredit sharoitlari. 2020 yil mart-aprel&#8217; oylarida bank tizimida likvidlik darajasi Markaziy bank tomonidan o\u2018tkazilgan pul-kredit operatsiyalari ta&#8217;sirida shakllanib, bank tizimi barqarorligini ta&#8217;minlash uchun yetarli darajada bo\u2018ldi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt;\">Pul-kredit operatsiyalaridan tijorat banklariga ham likvidlik taqdim etish ham ortiqcha likvidlikni jalb qilish maqsadida foydalanilishi bank tizimida likvidlikning bir maromda qayta taqsimlanishiga va pul bozoridagi foiz stavkalarining Markaziy bank foiz koridori doirasida shakllanishiga xizmat qildi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt;\">Joriy yilning mart oyida pul bozoridagi o\u2018rtacha tortilgan foiz stavka 16,0 foizni va aprel&#8217; oyining o\u2018tgan davrida 16,6 foizni tashkil etdi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt;\">2020 yilning o\u2018tgan davri mobaynida aholining milliy valyutadagi muddatli depozitlari qoldig\u2018i 10,2 foizga (714 mlrd. so\u2018mga) oshgan bo\u2018lsa, xorijiy valyutadagi muddatli depozitlari qoldig\u2018i 1,2 foizga (67 mlrd. so\u2018mga) kamaydi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt;\">O\u2018z navbatida, inflyasiya darajasining pasayishi sharoitida asosiy stavkaning tushirilishi iqtisodiyotda real foiz stavkalar ijobiyligini va milliy valyutadagi depozitlarning jozibadorligini saqlab qolishga xizmat qiladi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt;\">Noaniqlik va xatarlar. Koronavirus pandemiyasining iqtisodiyotga ta&#8217;sir ko\u2018lami va davomiyligi bo\u2018yicha noaniqlar saqlanib qolmoqda.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt;\">Tashqi iqtisodiy sharoitlarining yomonlashishi sharoitida mamlakatimizga kirib keladigan transchegaraviy pul o\u2018tkazmalari miqdori yil yakunlari bo\u2018yicha o\u2018tgan yilga nisbatan sezilarli darajada qisqarishi kutilmoqda.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt;\">Bunda, Markaziy bank tashqi va ichki sharoitlar ta&#8217;sirida inflyasiyaning omillari va xatarlari xususiyatini chuqur o\u2018rganishda davom etadi hamda inflyasiya prognoz dinamikasining shakllanishidan kelib chiqib asosiy stavka darajasi bo\u2018yicha tegishli qarorlarni qabul qilib boradi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt;\">Markaziy bank Boshqaruvining asosiy stavkani ko\u2018rib chiqish bo\u2018yicha oraliq majlisi 2020 yilning 11 iyun&#8217; kuniga rejalashtirilgan. Yig\u2018ilish yakunlari bo\u2018yicha Press-reliz e&#8217;lon qilinadi.<\/span><\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\">\u00a0<\/p>\n<p style=\"text-align: justify;\"><span style=\"font-size: 14pt;\">Manba: cbu.uz<\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Markaziy bank Boshqaruvining 2020 yil 14 apreldagi qarori bilan asosiy stavka 1 foiz bandga pasaytirilib, yillik 15 foiz darajasida belgilandi. Ushbu qaror tashqi va ichki talabning qisqarishi sharoitida iqtisodiy faollikning&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":4555,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"class_list":["post-6082","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-novosti-uzbekistana"],"acf":[],"aioseo_notices":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6082","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=6082"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6082\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":6084,"href":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/6082\/revisions\/6084"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media\/4555"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=6082"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=6082"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/invest-in-uzbekistan.org\/uz\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=6082"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}